Thema 1 - Inleiding in de biologie

Thema 1

Inleiding in de biologie

1 / 64
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

In deze les zitten 64 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema 1

Inleiding in de biologie

Basisstof 1

- Je kunt beschrijven wat biologie is en uitleggen op welke gebieden biologie een rol speelt

- Je kunt de levenscyclus van dieren beschrijven

- Je kunt de organisatieniveaus van de biologie benoemen en uitleggen dat op elk hoger organisatieniveau emergente eigenschappen ontstaan

Hoe het het overlappende gebied tussen biologie en geologie?

A

Biofysica

B

Biochemie

C

Paleontologie

D


Een bioloog volgt een vlinder van geboorte tot dood. Deze bioloog onderzoekt de...

A

Levensloop

B

Levenscyclus

C


D


Op welk organisatieniveau ontstaat de emergente eigenschap 'gedrag'

A

Orgaan

B

Organisme

C

Populatie

D


Basisstof 2

- Je kunt orgaanstelsels, organen, weefsels en cellen bij een mens herkennen en de kenmerken en functies ervan beschrijven

- Je kunt beschrijven dat groepen cellen in een weefsel, orgaan of orgaanstelsel een gezamenlijke functie uitoefenen

- Je kunt bij (delen van) organismen het verband aangeven tussen vorm en functie

Orgaanstelsel

  • Organen die samen een bepaalde functie uitoefenen

Weefsel

  • Groep cellen met dezelfde vorm en functie

  • Dekweefsel (epitheel) beschermt lichaamsoppervlakken

  • Bindweefsel tussen organen

Tussencelstof

  • Verschillende soorten, afhankelijk van functie weefsel

Tot welk orgaanstelsel hoort het hart?

A

Verteringsstelsel

B

Ademhalingsstelsel

C

Bloedvatenstelsel

D


Hoe noem je een groep cellen met dezelfde vorm en functie?

A

Weefsel

B

Orgaan

C

Orgaanstelsel

D


Welke poot is van een roofvogel?

A

1

B

2

C

3

D


Basisstof 3

- Je kunt delen van dierlijke cellen en van plantaardige cellen herkennen en de functies ervan benoemen

- Je kunt een microscoop gebruiken en daarmee (delen van) organismen bestuderen

Plantaardige en dierlijke cellen

Microscoop

Tekeningen biologie

Basisstof 4

- Je kunt een cel beschrijven als een zelfstandig functionerende biologische eenheid

- Je kunt de bouw en functie van het cytoskelet van cellen beschrijven

Celorganellen

  • Celkern

  • Ribosomen

  • Endoplasmatisch reticulum

  • Golgisysteem

  • Lysosoom

  • Functie bij eiwitsynthese

Chloroplast en mitochondrium

  • Chloroplast fotosynthese

  • Mitochondrium verbranding

  • Planten hebben beide in de cel!

Cytoskelet



Celmembraan

Basisstof 5

- Je kunt de concentratie van een oplossing berekenen

- Je kunt uitleggen wat diffusie en osmose is en toelichten welke rol osmose speelt bij de stevigheid van planten

- Je kunt beschrijven hoe transport van stoffen via (cel)membranen plaatsvindt

Diffusie

Osmose

OW buiten cel lager - OW buiten cel hoger

water stroomt cel in - water stroomt cel uit

           Turgor -  plasmolyse

hypertoon - isotoon - hypotoon

Diffusie en osmose

  • Diffusie: verplaatsing van een stof van een plaats met en hoge concentratie naar een plaats met een lage concentratie

  • Osmose: waterverplaatsing door een selectief-permeabel membraan van een lage naar hoge osmotische waarde

  • Osmotische waarde: aantal opgeloste deeltjes in het water


Lees basisstof 5 en benoem welke letter voor welke soort transport staat.


A. Passief transport

B. Actief transport

C. Diffusie

D. Membraaneiwit (links aquaporine, rechts porie-eiwit)


Endocytose

Fagocytose

Leerdoelen deze week


- Je kunt verschillende typen en methoden van natuurwetenschappelijk onderzoek beschrijven

- Je kunt een werkplan maken voor het uitvoeren van een natuurwetenschappelijk onderzoek


- Basisstof 6 lezen en maken

- Video op YouTube bekijken

- Doornemen LessonUp

- Eigen onderzoek


Basisstof 6

- Je kunt verschillende typen en methoden van natuurwetenschappelijk onderzoek beschrijven

- Je kunt een werkplan maken voor het uitvoeren van een natuurwetenschappelijk onderzoek


  • Beschrijvend onderzoek: uit observaties een algemene regel vormen

  • Ontwerpend onderzoek: materialen, instrumenten, modellen of systemen ontwerpen

  • Hypothesetoetsend onderzoek / natuurwetenschappelijk onderzoek

Onderzoeksvraag

  • Doel van je onderzoek, waarom ga je onderzoeken

  • Welke informatie heb je nodig

  • Maak de vraag zo specifiek mogelijk
    - Maak deelvragen
    - Bepaal de focus van je onderzoek
    - Beter geen waarom/hoe vraag 

  • Gaat over twee of meer onderdelen waartussen een verband wordt verondersteld

Hypothese

  • Stel je variabelen vast, in je hypothese leg je hier een verband tussen

  • Formuleer een algemene hypothese

  • Geef het richting (welk verband verwacht je)

  • Wees specifiek

  • Zorg dat het te testen is

  • De hypothese geeft richting aan je onderzoek en bepaalt welke experimenten je gaat uitvoeren

Hypothese opstellen

  • Als (procedure) …. dan (verwachtte resultaten) …. omdat (verklaring resultaten)

  • Procedure: wat er gedaan gaat worden tijdens het onderzoek

  • Verwachtte resultaten: zoek wat informatie op en doe aan de hand daarvan een voorspelling over de resultaten

  • Verklaring resultaten: gebruik de gevonden resultaten om uit te leggen waarom je deze resultaten verwacht

  • Hou het kort en bondig en stop niet te veel informatie in je hypothese

Methode

  • Identificeer je onafhankelijke en afhankelijke variabele

  • Onafhankelijke variabale: variabele die je expres gaat veranderen (oorzaak)

  • Afhankelijke variabele: variabele die verandert door de veranderende onafhankelijke variabele (gevolg)

  • Er is altijd een controle groep waarin niks wordt veranderd ter vergelijking

  • Formuleer de stappen die je gaat nemen in je onderzoek, inclusief de momenten waarop je metingen gaat verrichten

  • Maak een lijst van benodigde materialen, voor goed onderzoek doe je altijd alles meer dan 1 keer om toeval uit te sluiten







Resultaten

  • Alleen resultaten beschrijven, nog geen conclusies aan verbinden

  • Kies de juiste grafiek om je resultaten te laten zien

  • Onafhankelijke variabele op X-as, afhankelijke variabele op Y-as

  • Genummerde onderschriften bij grafiek en foto's, verwijs hiernaar in de tekst

Conclusie

  • Antwoord op je onderzoeksvraag

  • Onderbouwen met beschreven resultaten

  • Als het niet in je resultaten staat, mag je het niet bespreken

Discussie

  • Was je hypothese juist? Waarom wel of niet

  • Wat ging er mis in de proefopzet?

  • Heb je ideeën voor je vervolgonderzoek?

Theorieën

  • Generatio spontanea

  • Evolutie

De kroonbasilisk of Jezus Christus-hagedis uit Costa Rica kan over het water lopen. Hij doet dat om voedsel te verzamelen of aan roofdieren te ontsnappen. Volgens de Groningse hoogleraar Videler liep ook de Archaeopteryx, een reptielachtige oervogel die 140 miljoen jaar geleden leefde, over het water. Hoe noemt men de bewering van Videler?

A

Conclusie

B

Hypothese

C

Probleemstelling

D

Verklaring

De lijfarts van Napoleon, baron Larrey, meldde dat soldaten die op het slagveld waren achtergebleven met wonden die vol maden zaten, vaak een beter wondherstel hadden dan hun collega’s die meteen naar het veldhospitaal waren afgevoerd om door chirurgen te worden behandeld. Wat kun je over de melding van baron Larrey zeggen?

A

Hij beschreef een proefresultaat

B

Hij beschreef een waarneming

C

Hij formuleerde een hypothese

D

Hij trok een conclusie

  • Levensloop en levenscyclus, organisatieniveaus, emergente eigenschappen

  • Orgaanstelsel, weefsels, tussencelstof

  • Plantaardige en dierlijke cellen

  • Celorganellen functie en werking

  • Diffusie, osmose, turgor en plasmolyse, passief en actief transport, endocytose en fagocytose

  • Onderzoek doen