Samenwerken en iedereen laten meedoen
Samenwerken en iedereen laten meedoen
Deze les sluit aan op de eerdere Eierchallenge. De titel houdt de focus op burgerschap: meedoen, ruimte krijgen en samen verantwoordelijkheid dragen.
Dit ga ik leren
Ik kan uitleggen waarom het belangrijk is dat iedereen in een groep kan meedoen en wat je zelf kunt doen om daarvoor te zorgen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past voor jou bij goed samenwerken?
Gebruik de woorden als start van een kort kringgesprek: welke woorden gaan over taak doen, en welke over iedereen laten meedoen?
Terug naar de Eierchallenge
Bij de Eierchallenge werkte je samen aan één doel:
een idee bedenken
materiaal gebruiken
taken verdelen
samen een oplossing maken
Bij samenwerken gaat het niet alleen om het resultaat, maar ook om hoe iedereen mee kan doen.
Leg kort de koppeling met de eerdere activiteit. De les gaat niet meer over het ei zelf, maar over wat er in de groep gebeurde.
Ruimte om mee te doen
Als je ruimte krijgt om mee te doen, kun je:
je idee vertellen
materiaal pakken of iets uitproberen
vragen stellen
fouten durven maken
samen beslissen
Ruimte gaat dus over mee mogen denken en meedoen.
Benadruk dat 'ruimte krijgen' niet alleen spreektijd is. Het gaat ook om kansen krijgen om iets te doen, te proberen en invloed te hebben.
Niet iedereen ervaart dat hetzelfde
In een groep kan het verschillend voelen:
de één praat makkelijk
de ander wacht langer
sommige kinderen nemen snel de leiding
anderen hebben tijd nodig om mee te doen
Daarom is het belangrijk om te letten op elkaar, niet alleen op de taak.
Voorkom schuldtaal. Het doel is begrijpen dat verschillen normaal zijn en dat de groep daar rekening mee kan houden.
Meedoen helpt de hele groep
Als meer kinderen meedoen, krijgt de groep:
meer ideeën
eerlijkere taakverdeling
betere samenwerking
meer vertrouwen
Iedereen laten meedoen is dus goed voor de persoon én voor de groep.
Deze slide heeft geen instructies
Wat doe je eerst?
Soms zegt iemand weinig en doet niet mee.
Een eerste stap die vaak helpt, is: vragen wat diegene ervan vindt.
Zo laat je merken:
jij hoort erbij
jouw idee telt mee
we willen samen werken
Dit sluit aan op de meerkeuzevraag. Je hoeft de antwoordopties niet op de slide te zetten; de kern is welk gedrag burgerschap en inclusie ondersteunt.
Verantwoordelijkheid in de groep
Samenwerken betekent meer dan je eigen taak doen.
In een groep ben je ook samen verantwoordelijk voor de sfeer en voor de vraag of iedereen kan meedoen. Dat vraagt dat je oplet, luistert en soms iemand bewust uitnodigt.
Hier landt de stelling: iedereen in een groep is verantwoordelijk dat iedereen kan meedoen. Maak duidelijk dat verantwoordelijkheid gedeeld is.
Tijdens de Eierchallenge kreeg ik genoeg ruimte om mee te doen.
Helemaal eens
Meestal eens
Soms
Eigenlijk niet
Deze slide heeft geen instructies
Wat doe je het best als eerste als iemand weinig zegt?
Meteen verdelen
Door blijven gaan
Erop wachten
Om een idee vragen
Sluit aan op slide 6: een goede eerste stap is vragen wat diegene ervan vindt. De andere opties lijken handig, maar geven minder ruimte om echt mee te doen.
Iedereen in een groep is verantwoordelijk dat iedereen kan meedoen.
Eens
Oneens
Deze slide heeft geen instructies
Een herkenbare situatie
Tijdens een groepsopdracht:
twee kinderen hebben meteen een idee
zij pakken materiaal en beginnen
een derde kind zegt niets
dat kind staat erbij
Zo'n moment lijkt klein, maar zegt veel over samenwerken.
Gebruik deze situatie als vaste kapstok voor de volgende slides. Houd het concreet en herkenbaar voor groep 8.
Kijken vanuit één persoon
Voor het derde kind kan dit zo voelen:
ik hoor er niet bij
mijn idee is niet nodig
het is al begonnen zonder mij
straks durf ik niets meer te zeggen
Meedoen gaat niet alleen over wat je kunt, maar ook over wat je voelt.
Laat leerlingen beseffen dat buitensluiten ook onbedoeld kan gebeuren. Het gevoel van de ander is hier het belangrijkste perspectief.
Wat kan de groep doen?
De groep kan bewust ruimte maken:
even stoppen en iedereen aankijken
vragen: Wat denk jij?
materiaal en taken samen verdelen
afspreken dat eerst iedereen iets mag zeggen
Kleine acties kunnen een groot verschil maken.
Koppel deze acties aan concreet gedrag dat leerlingen meteen kunnen toepassen bij een volgende groepsopdracht.
Gehoord worden is overal belangrijk
Niet alleen op school.
Ook in een:
sportteam
familie
buurt
later op het werk
Als mensen worden gehoord, kun je betere keuzes maken en eerlijker samenleven.
Verbind school aan de grotere samenleving. Dit maakt de stap naar burgerschap expliciet zonder te abstract te worden.
Waarom dit bij burgerschap hoort
Burgerschap gaat over samenleven.
Daarbij hoort dat je niet alleen aan jezelf denkt, maar ook aan anderen. Luisteren, ruimte geven en zorgen dat iedereen mee kan doen, helpen om een groep eerlijk en veilig te maken.
Dit is de afrondende inhoudelijke landing: van klasgedrag naar burgerschapsvorming.
Hoe voel jij je als jij dat derde kind bent?
Bespreek gevoelens zoals buitengesloten, onzeker, boos, verdrietig, stil of alleen. Het gaat om inleven in het derde kind, niet om één goed antwoord.
Wat helpt deze groep het meest om iedereen mee te laten doen?
Sneller beginnen
Alles verdelen
Iedereen bevragen
Zelf afmaken
Gebaseerd op slide 10: even stoppen, aankijken en vragen 'Wat denk jij?' maakt ruimte voor iedereen. De andere opties houden de vaart erin, maar niet de deelname.
Waar buiten school is gehoord worden ook belangrijk?
Verwacht voorbeelden zoals sportteam, familie, buurt, club of later werk. Koppel terug aan eerlijk samenleven en betere keuzes maken.
Wat heb jij vandaag geleerd over samenwerken?
Laat leerlingen één inzicht noemen, bijvoorbeeld dat luisteren belangrijk is of dat iedereen verantwoordelijkheid heeft.
Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?
Mogelijke antwoorden: vragen stellen, voorbeelden uit de Eierchallenge, de herkenbare situatie, luisteren naar klasgenoten.
Begrippen
samenwerken - met anderen aan één taak of doel werken
ruimte geven - zorgen dat iemand kan meepraten en meedoen
verantwoordelijkheid - iets mee helpen dragen en ervoor zorgen dat het goed gaat
groep - mensen die samen aan iets werken
meedoen - actief betrokken zijn bij wat de groep doet
luisteren - aandacht hebben voor wat een ander zegt
burgerschap - leren hoe je goed en eerlijk samenleeft met anderen
Deze slide heeft geen instructies