Sterke Start 2026-2027 moeder

• newEditor
• Didactiek
• Beroepsopleiding

Cursus 'Sterke Start'

door Anne en Piet

                Hartelijk welkom

   Ga zitten volgens de plattegrond

Ga zitten volgens de plattegrond

• Doelen van de training       

• Kennismaking (spel)

• Start van de les

• Koffie- en theepauze

• Een voorbeeld

• Posteropdracht

• Lunchpauze (13.00 - 14.00 uur)

•  Stellingen

•  Spel van lesgeven

•  Afsluiting  (16.40 - 17.00 uur)

Programma:

1. Gastheer

2. Presentator

3. Didacticus

4. Pedagoog

5. Afsluiter

6. Leercoach

'De zes rollen van de leraar'

Welke rollen hebben we nu gezien?

Leerdoelen van de training

Na afloop van de training:

• kun je je eerste lessen structureren en faseren;

• kun je leidinggeven aan het leer- en leefklimaat in de klas door passende pedagogische interventies toe te passen (relatieopbouw);

• neem je deel aan een netwerk van startende collega's;

• kun je je eigen handelen analyseren en daarop reflecteren.

Cursus 'Sterke Start'

door Anne en Piet

                Hartelijk welkom

Voorstelrondje 

1. Naam

2. Vak

3. Lerarenopleiding

4. Werkervaring

5. Thuissituatie

6. Verwachtingen van de komende dagen 

       Kennismakingsspel

Ik denk dat ik in deze groep de enige ben die .....

Vergelijk

Kennismaken op de klassieke wijze 

tegenover

een alternatieve manier

• Wat? Noteer zoveel mogelijk kennismakingsspellen (kwantiteit boven kwaliteit)

• Op welke manier? In groepje (volgens indeling docent)

• Klaar? Zoek/bedenk er nog minstens 10 

• Hulp? Alle bronnen zijn toegestaan, ook internet

• Uitkomsten? Hoogste bieder leest voor, rest checkt

• Tijd? 15 minuten scherp.

Wedstrijdje:

15

minute

00

second

add30s

Denken, Delen & Uitwisselen 

Pauze: koffie, thee, koek en ....

   Voor de klas en start met de les

Welke goede acties hebben we gezien?

Welke tips hebben we voor deze docent?

Oefenen van de Presentator

• Kies een kennismaking en bereid je voor (drie minuten)

• Neem de tips en tops mee

• Geef de instructie van jouw kennismakingsspel met de klas

• Maximaal drie minuten

Verwachtingen komende lessen

Wat gebeurt er na de kennismaking in je eerste les?

Wat vind je zelf fijn?

Wat is nodig voor je vak?

Regels, afspraken, verwachtingen?

Groepsopdracht (posterdiscussie)

Maak groepen van 2 of 3

Iedere groep beantwoordt de vragen

(15 minuten)

Daarna presentatie per groep

Stickerronde (in stilte)

Plenair bespreken

Lunchpauze

1 uur

1. Gastheer

2. Presentator

3. Didacticus

4. Pedagoog

5. Afsluiter

6. Leercoach

'De zes rollen van de leraar'

Welke rollen hebben we nu gehad?

Over de streep

stellingen: eens, oneens

Stelling 1

In mijn eerste les geef ik alleen mijn achternaam prijs!

Stelling 2

In mijn eerste les maak ik de regels in de les duidelijk!

Stelling 3

Ik maak de eerste les de consequenties van het overtreden van de regels duidelijk!

Stelling 4

In mijn eerste les speelt de vakinhoud van mijn vak voor dit schooljaar een hoofdrol!

• We maken twee groepen.

• Elke groep krijgt een stapel kaarten met lastige lessituaties.

• Elke deelnemer kiest een lastige situatie en leest deze voor aan de groep. 

• Bedenk per situatie een interventie en speel deze uit.

• Zoek een passende interventiekaart en speel deze nogmaals uit.

• Geef elkaar feedback.

Spel van lesgeven: 

Spel van lesgeven ronde 1/3

• Groene kaartjes uit 'Spel van lesgeven' bespreken

• Groep van maximaal 4 personen

• Elke deelnemer kiest een lastige situatie en leest deze voor aan de groep.

•  Bedenk per situatie een interventie en speel deze uit.

• Zoek een passende interventiekaart en speel deze nogmaals uit.

• Geef elkaar feedback.

• 20 minuten

20

minute

00

second

add30s

Spel van lesgeven ronde 2/3

• Oranje/blauwe kaartjes uit 'Spel van lesgeven' bespreken

• Groep van maximaal 4 personen

• Elke deelnemer kiest een lastige situatie en leest deze voor aan de groep

• Bedenk per situatie zelf een interventie en speel deze uit

• Zoek een passende interventiekaart en speel deze nogmaals uit

• Geef elkaar feedback.

    20 minuten

20

minute

00

second

add30s

Spel van lesgeven ronde 3/3

• Rode kaartjes uit 'Spel van lesgeven' bespreken

• Groep van maximaal 4 personen

• Elke deelnemer kiest een lastige situatie en leest deze voor aan de groep

• Bedenk per situatie een interventie en speel deze uit

• Zoek een passende interventiekaart en speel deze nogmaals uit

• Geef elkaar feedback

    20 minuten

20

minute

00

second

add30s

Pauze: drinken en...

Wat zijn algemene kenmerken van effectieve interventies?

1. Gastheer

2. Presentator

3. Didacticus

4. Pedagoog

5. Afsluiter

6. Leercoach

'De zes rollen van de leraar'

Welke rollen hebben we nu gehad?

Programma morgen

• Ontwerp je eerste les

• Gebruik materiaal van je vak (boek, planners, curriculum)

• Neem dus mee wat je nodig denkt te hebben

• Bereid je les voor

• Je les geven

De Afsluiter: afsluiting eerste dag

A: Wat heeft je Aandacht vandaag gehad?

B: Wat vond je Belangrijk?

C: Wat zijn je Conclusies?

D: Wat ga je ermee Doen?

E: Hoe Evalueer je deze dag?

Welkom op de tweede dag Sterke Start

Trek een kaart

Programma

•  Lesdoelen formuleren

• Opzet eerste les maken/plaatje van je les maken

• Les geven

• Resumé

1. We leren vandaag een goede eerste les te geven

2. We gaan de opbouw van de les behandelen

3. We oefenen het klassenmanagement bij een nieuwe klas

4. We bespreken lastige situaties

Lesdoelen voor vandaag

Over lesdoelen:

• Formuleer doelen in meetbaar leerlinggedrag, zodat je kunt meten of je les effectief was (verschil begin- en eindsituatie)

• Onderwerp + handelingswerkwoord

• Controleer: is je doel om te zetten in een toetsvraag?

1. Aan het einde van de dag heb ik een lesopzet voor mijn eerste les;

2. Ik heb geoefend met het doelsysteem als didactisch hulpmiddel bij het ontwerpen van een les;

3. Ik kan mijn les evalueren door een sterk punt en een verbeterpunt te benoemen (oefensituatie)

Lesdoelen (smart):

• Formuleer voor jouw vak  individueel een lesdoel voor je eerste les.

• Klaar? Noteer meer lesdoelen, of breid je eerdere lesdoel uit.

• Gebruik docenten- en leerlingmateriaal van eigen school, internet, hand-out of geef een seintje als docent langs loopt; 

• Presenteer je voorbeeld aan je buur;

• Geef elkaar tops en tips;

• Uitwisselen plenair
   
      Uitkomsten? Delen met buur (2 x 5 minuten), uitwisselen (5 minuten)
      Tijd? 45 minuten totaal

Opdracht: zelf lesdoelen formuleren:

30

minute

00

second

add30s

                     Wat is een doelsysteem?  Een voorbeeld.

Werken met het doelsysteem

Voorbeeld doelsysteem:

45

minute

00

second

add30s

Suggesties voor checkvragen

• Over welk niveau ben je het meest tevreden?

• Welk blokje heeft de meeste verbindingen en waarom?

• Welke aannames heb je?

• Welke theorie van de opleiding en welke zelfgevonden theorie gebruik je?

• Wat is je verwachting m.b.t. je lesdoelen?

• Als je van andere lessen een doelsysteem zou maken, wat zouden dan de overeenkomsten zijn?

• Welke onderzoeksvragen/thema's levert jou dit op?

• Wat zou je achteraf gezien veranderen? Hoe?

• Welke doelen zijn er vanuit jouw visie belangrijk? Komen (kwamen) die aan bod?

• Wat is/was de kloof tussen je visie en de uitvoering?

• Wat is het verschil tussen je doelsysteem en je les-voorbereiding?

Pauze: koffie, thee, koek en ....

• Komen je lesdoelen terug?

• Heb je het waarom van de lesonderdelen kunnen benoemen?

• Hoe sluit je de les af? 

• Wat doe jij en wat doen de leerlingen?

• Gebruik digitale content en interactieve onderdelen in je les: Lesson up, Kahoot, Mentimeter, Clipp-hanger, VO-content, Forms, Socrative, Whiteboard,

Doelsysteem check

15

minute

00

second

add30s

Mini lesje geven

• 15 minuten: lesgeven voorbereiden

• Kies een lesfragment van 5 minuten uit je doelsysteem

Na de pauze

• Oefen dit fragment voor de groep

• Ontvang hierop schriftelijke feedback

• 2 tops op een gele post-it, 1 tip op de roze post-it (kijkwijzer gebruiken)

• Aan het einde nabespreking m.b.v. kijkwijzer

 

Lunchpauze

1 uur

En ontvang tops en tips op papier van de hele groep (kijkwijzer gebruiken)

Presenteer nu de vijf minuten van je les die je wilt oefenen

Pauze

thee/koffie/fris

1. Gastheer

2. Presentator

3. Didacticus

4. Pedagoog

5. Afsluiter

6. Leercoach

'De zes rollen van de leraar'

Welke rollen hebben we nu gehad?

Resumé van de gestelde doelen 

Na afloop van de training:

• kun je je eerste lessen structureren en faseren;

• kun je leidinggeven aan het leer- en leefklimaat in de klas door passende pedagogische interventies toe te passen (relatieopbouw);

• neem je deel aan een netwerk van startende collega's;

• kun je je eigen handelen analyseren en daarop reflecteren.

      Afsluiting

• 
  

• Trek je hand over op het papier dat voor je ligt

• Duim: waar ben je trots op?

• Wijsvinger: waar wil je naar toe?

• Middelvinger: waar baal je van?

• Ringvinger: waar ben je trouw aan?

• pink: waar voel je je nog klein in?

• Wat vond je van deze dag: het aanbod, presentatie en organisatie?

• Volgende keer: avondbijeenkomst met catering

Sterke Start

Welkom bij de follow up

donderdag 03-09-2026

Even puzzelen

• Ervaringen ophalen, vorm van DDU

• Theorie groepsdynamica

• Regels stellen/regels formuleren

• Sanctioneren, escalatieladder

• Pauze met catering (18.00 uur)

• Intervisie

• Resumé

Programma

• Ik heb na deze bijeenkomst inzicht en handvatten in klassenmanagement.

• Ik kan met de klas regels opstellen.

• Ik realiseer mij dat mijn eigen gedrag mede bepalend is.

• Ik ken het instrument escalatieladder.

• Ik heb voor mijn eigen casus of voor die van anderen twee tips gekregen.

Doelen

Placematmethode

•  In groepjes gaan we aan het werk met de placematmethode

• Je maakt een interpersoonlijk, pedagogisch, vakdidactisch en organisatie vak .

• Je schrijft in de vakken je ervaringen, vragen, ideeën op

• Het centrale vak is voor wat je vast wil houden

• Plenair bespreken.

Klassenmanagement

Maslow

Tuckman

• Jouw regels stellen

• Beurtverdeling: doe aanwijzen voor beurten (zie voorbeeld) en het indelen in groepjes at random 

Preventieve maatregelen

• De volgende les wil je met de klas regels opstellen.

• Hoe pak je dat aan?

• In tweetallen bereid je dat moment voor.

• We oefenen daarna dit onderdeel van je les door te doen.

Wat is belangrijk bij het op stellen van regels?

Speloefening regels

• Ken je klas en je leerlingen (informeer bij de mentor of coördinator)

• Zorg ervoor dat je weet welke leerlingen welke rol spelen in de klas

• Maak de groep betrokken bij het opstellen van regels

• Benoem bij het stellen van regels het gedrag dat je wil zien (niet wat je niet wilt zien, zie tabel)

• Geef ik-boodschappen af (ik vind het lastig om zo les te geven ipv het is lastig aan jullie les te geven, zie verder)

• Geef zelf het goede voorbeeld.

Tips voor het opstellen van regels

• Maak voor jezelf een escalatieladder.

• Stel je op de hoogte van de schoolregels omtrent sanctioneren 

• en onderzoek hoe de praktijk is.

• Wees consequent en behandel leerlingen gelijk.

Sanctioneren, maar voordat het zover is:

Escalatieladder (voorbeeld)

1. Negeren;

2. Leerling aankijken en ondertussen doorgaan met de les;

3. Leerling aankijken en duidelijke non-verbale signalen geven;

4. Leerling aankijken en de les even stopzetten;

5. Naam noemen en ondertussen doorgaan met de les;

6. Naam noemen en in ik-boodschap gewenst gedrag benoemen;

7. Naam noemen en waarschuwen;

8. Leerling verplaatsen in de klas;

9. Leerling na de les laten komen voor een gesprek.

Pauze

Intervisie

• Ik heb na deze bijeenkomst inzicht en handvatten in klassenmanagement.

• Ik kan met de klas regels opstellen.

• Ik realiseer mij dat mijn eigen gedrag mede bepalend is.

• Ik ken het instrument escalatieladder.

• Ik heb voor mijn eigen casus of voor die van anderen twee tips gekregen.

Resumé van de gestelde doelen: In hoeverre heb je de doelen bereikt? Geef jezelf een cijfer van 

1 -10 per doel en plak dit op de betreffende flap

Vragen?

Vervolg: workshops

• Relatie en klassenmanagement  

• Effectief les voorbereiden  

• Groepsdynamica

Afscheid!

Tenslotte:

• Invullen enquête

• Uitreiking bewijs van deelname

• Proosten