Th 7 Regeling BS 1 Regeling en Homeostase

Th 7 Regeling BS 1 Regeling en Homeostase

1 / 35
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

In deze les zitten 35 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Th 7 Regeling BS 1 Regeling en Homeostase

7

Welke orgaanstelsels 'regelen' processen in jouw lichaam??

  • normwaarde

  • regelkring

  • dynamische evenwicht

  • homeostase

  • negatieve terugkoppeling

  • positieve terugkoppeling

  • uitwendig milieu (milieu exterieur)

  • inwendig milieu (milieu interieur)

Begrippen uit BS1  

7

Huiswerk

Lees basisstof 1 en maak opgave 4

In ons lichaam vinden veel processen plaats, die leiden tot de aanmaak of afgifte van stoffen aan het intern milieu (bloed en weefselvloeistof). 

Teveel of te weinig van een bepaalde stof kan leiden tot problemen voor het lichaam. Daarom is het belangrijk dat het lichaam een balans bewaart.

Homeostase

Biojuf - Intern mileu

inwendig en uitwendig milieu

uitwendig milieu

  • direct contact met omgeving

  • eencelligen volledig in contact uitwendig milieu

  • o.a. inhoud darmen, longen en blaas

inwendig milieu

  • geen direct contact omgeving

  • meercellige organismen, meeste cellen niet met uitwendig milieu in contact 

  • 1 cellaag tussen o.a. bloed, weefselvloeistof, cellen

Homeostase

Ons lichaam houdt het interne milieu (bloed en weefselvloeistof) zoveel mogelijk stabiel door stoffen af te geven en op te nemen. De regeling ligt bij het zenuw- en hormoonstelsel.


Het behouden van deze balans noemt men homeostase.

Het lichaam meet en vergelijkt de concentraties van stoffen in het intern milieu en stuurt bij als dat nodig is.

Het evenwicht dat onstaat is een dynamisch evenwicht dat schommelt rondom een normwaarde, dankzij een regelkring.

Homeostase


Bedenk een aantal processen die worden gereguleerd door middel van homeostase in het menselijk lichaam

Voorbeelden van processen, gereguleerd door middel van homeostase


  • Lichaamstemperatuur

  •  pH balans

  • Water balans

  • Electrolyten balans

  • Bloeddruk

  • Bloedsuikerspiegel

  • CO2 en O2 balans (gaswisseling)

In welk gedeelte van het Centrale Zenuwstelsel (CZS) vind je de meeste regelcentra?

A

Grote hersenen

B

Kleine hersenen

C

Hersenstam

D

Ruggemerg

Regelkringen

Regelkringen berusten op een feedbackloop.

Deze feedbackloops maken gebruik van positieve- en negatieve terugkoppeling.


Denk maar aan de werking van de thermostaat thuis, in de woonkamer:

  1. Te warm > ketel slaat af

  2. Temperatuur zakt onder normwaarde

  3. Te koud > ketel slaat aan

  4. Temperatuur stijgt boven norwaarde

  5. Terug naar 1.

Begrippen

effector

conductor

regelcentrum/controle centrum

receptor

Begrippen

receptor -> zintuigen

conductor (geleider)-> zenuwen

regelcentrum/controle centrum

-> centrale zenuwstelsel

effector -> spieren en klieren

Regelkringen

In het voorbeeld van de thermostaat is de kachel de effector.

De effector is in het menselijk lichaam vaak een hormoonklier. Het hormoon bindt zich aan een speciale receptor op een cel en activeert daarmee een bepaald celproces.

Negatieve terugkoppeling

Hormonen remmen hun eigen aanmaak, waardoor een effect niet steeds sterker wordt en uit de hand loopt.


Oftewel:

Hoe meer van het hormoon aanwezig is, hoe minder er zal worden aangemaakt (+/-). 

Hoe minder van het hormoon aanwezig is, hoe meer er zal worden aangemaakt (-/+).


Deze +/- en -/+ relatie noemt men negatieve terugkoppeling.

Je weet nu hoe een negatieve terugkoppeling werkt en omschreven kan worden. Omschrijf kort hoe een positieve terugkoppeling werkt.

Wat betekent homeostase?

A

Instandhouden van een dynamisch evenwicht in het inwendig milieu van een organisme

B

Als je iets in balans brengt

C

Als je ervoor zorg dat je weer opwarmt als je het koud hebt.

D

Een regelkring

Welke maatregel valt NIET onder homeostase?

A

Daling van de hartslag

B

Diepere en sneller ademhalen

C

Voldoende rust nemen

D

Stijging van de concentratie glucagon in het bloed

Een regelkring is

A

Overleg in een kring waarbij er iets geregeld moet worden

B

Proces in het lichaam waarbij de norm gehandhaafd wordt

C

Iets in mijn lichaam

D

Homeostase

Testosteron remt indirect zijn eigen productie. Dit noemen we ...

A

homeostase

B

positieve terugkoppeling

C

negatieve terugkoppeling

D

hormoonremming

Bij een regelkring kan positieve terugkoppeling plaatsvinden. Waarom komt deze vorm bijna niet voor bij homeostase?

A

Door positieve terugkoppeling schommelt de waarde van het interne milieu niet om een bepaalde norm.

B

Door positieve terugkoppeling wordt niet alleen het interne milieu geregeld maar ook het externe milieu.

C

Positieve terugkoppeling werkt niet met hormonen en het zenuwstelsel.

D

Positieve terugkoppeling heeft geen invloed op het interne milieu.

Bij moeders die borstvoeding geven komt tijdens de borstvoeding extra prolactine vrij. Hier is in feite sprake van..

A

positieve terugkoppeling

B

negatieve terugkoppeling

C

positieve invloed op homeostase

D

negatieve invloed op homeostase

De osmotische waarde van urine kan enorm verschillen van dag tot dag. Je bloed heeft altijd zo'n beetje dezelfde osmotische waarde. Hoe komt dat?

A

Omdat je nieren geen homeostase kennen

B

Omdat er geen factoren zijn die de osmotische waarde van bloed beïnvloeden

C

Omdat de normwaarde van osmotische waarde voor urine varieert

D

Omdat de nieren het bloed rond de normwaarde voor osmotische waarde houden

regelkringen in de BINAS


BINAS 87B

Bloedsuiker

Regelcentrum?


Norm?


Receptor?


Effector?

Bloedsuiker

Regelcentrum?

Alvleesklier

Norm?

6 mmol/L

Receptor?

Alvleesklier

Effector?

Lever/ spieren

Ik heb het leerdoel van basisstof 1 onder de knie

Zijn er begrippen of processen die nog niet duidelijk zijn?