C7 Spelling
Korte samenvatting en oefentoetsje
C7 Spelling
Korte samenvatting en oefentoetsje
§2 Trema, apostrof, accenten en cedille
Trema
om te voorkomen dat twee klinkers in één woord samen worden uitgesproken: kopiëren (maar: gekopieerd), creëren, beëindigen
in sommige leenwoorden: fröbelen, conciërge
Let op: in samenstellingen geen trema, maar een koppelteken
Apostrof
als weglatingsteken: 's nachts, 's morgens, Lars' scooter
om uitspraakproblemen te voorkomen bij: i(k) (h)ou (v)a(n) y(s) baby's, Hanna's, accu's
in verkleinwoorden en meervouden van cijfer- en letterwoorden: A4'tje, pc's, dvd'tje
in verkleinwoorden op-y, voorafgegaan door een medeklinker: baby'tje
Accenten
accent aigu: logé, soirée, café
accent grave: barrière, crèche, fin de siècle
accent circonflexe: enquête, crêpe
om klemtoon aan te geven, accent aigu: dé manier om rijk te worden, een héél mooie auto
Cedille
het 'kronkeltje' onder de c: ç
zorgt ervoor dat de c als s klinkt voor een a, o of u: Curaçao, garçon
in alle andere gevallen klinkt de c als k: caravan, decor
§3 Met of zonder -n
mensen
zelfstandig gebruikt
Slechts weinigen zijn daarvan op de hoogte.
Maar weinige klanten .....
betrekking op zaken of dieren
Vele (diersoorten) worden bedreigd.
bijvoeglijk gebruikt
enkele leerlingen
MAAR: Stoffelijk bijvoeglijk naamwoorden wel met -n:
Telwoorden met -en
Telwoorden met -e
Met of zonder -n?
Maar:
tientallen, duizenden, honderden, miljoenen etc.
Er wonen miljoenen mensen in Nederland.
Hoeveel dieren daar leven? Ik denk miljarden.
§6 Komma, dubbele punt, aanhalingstekens, puntkomma
§6
Leestekens helpen bij het lezen van een tekst. Wanneer gebruik je leestekens?
Komma: geeft een rust in de zin aan.
voor of na een aanspreking: Maud, wil je mij de boter aangeven?
tussen de delen van een opsomming: Morgen ga ik fietsen, wandelen en zwemmen.
tussen twee persoonsvormen: Omdat de kraan al een tijdje lekt, heb ik de loodgieter gebeld.
tussen de hoofdzin en een bijzin, als de delen lang zijn: Joppe gaat naar Frankrijk op vakantie, omdat hij van het weer houdt.
voor en achter een bijstelling: Pablo Picasso, de beroemde schilder overleed in 1973.
§6
Dubbele punt: kondigt iets aan.
een citaat (directe rede): De jongen vroeg: 'Waar is het zwembad?'
een gedachte: Toen Lara naar buiten keek, dacht ze: ik wacht wel tot de bui over is.
een opsomming: Alinda leest van alles: romans, thrillers en stripboeken.
een uitleg of toelichting: Helaas gaat de picknick morgen niet door: het wordt slecht weer.
§6
Puntkomma:
tussen hoofdzinnen die sterker met elkaar samenhangen dan losse zinnen: Sep heeft een bijbaantje in het zwembad; hij wil later badmeester worden.
de afsluiting van de onderdelen van lange opsommingen die onder elkaar staan. Het laatste onderdeel krijgt als afsluiting een punt.
De opdracht is als volgt:
- kies een boek;
- schrijf een samenvatting;
- presenteer de samenvatting.
§6
Aanhalingstekens:
bij citaten:
'Ik kan vanavond niet mee', zei Anton. 'Ik moet werken.'
'Als je meedoet met het toernooi,' vertelde Colin, 'moet je je wel opgeven.'
'Fiets jij mee?', vroeg Dieke aan Cas.
als het woord zelf bedoeld wordt en niet de betekenis: Het woord 'ijs' doet me aan de zomer denken.
als het woord op een speciale manier gebruikt wordt: De agent zei dat hij die 'lieve jongen' wel zou inrekenen.
Werkwoordspelling
Persoonsvorm > T.T.
> V.T.
Geen persoonsvorm > voltooid deelwoord ('t Kofschip)
> bijvoeglijk naamwoord (zo kort mogelijk)
> onvoltooid deelwoord ( hele ww + -d)
> gebiedende wijs (ik-vorm)
1. Ik of jij/je erachter = ik-vorm
2. ev: jij/hij/zij/het = ik-vorm + t
3. mv: wij/jullie/zij = hele werkwoord
Sterke werkwoorden: veranderen van klank
Zwakke werkwoorden: ik-vorm + te(n)/de(n)
Oefentoets spelling
§2 Trema, apostrof, accenttekens en cedille
Samenstellingen schrijf je zoveel mogelijk aan elkaar
goed
fout
Kies de juiste samenstelling
Kippenhok
Kippehok
Waar is het koppelteken juist gebruikt?
minijurk
mini-jurk
Welke variant is goed geschreven?
ontplooiing
ontplooïng
Welke variant is goed geschreven?
baby'tje
babytje
babietje
wel of geen koppelteken?
minimuminkomen
minimum-inkomen
wel of geen koppelteken
dvdcollectie
dvd-collectie
In welk antwoord staat een woord. met een 'accent aigu'?
carrière
crêpe
soirée
§3 Met of zonder -n?
Beide(n) zijn getrouwd en hebben kinderen.
beide
beiden
De chocoladeletters waren beide(n) gebroken.
beiden
beide
Sommige(n) moesten nog een treinkaartje kopen.
Die broers maken altijd ruzie en meestal hebben ze beide(n) schuld.
§6 Komma, dubbele punt, aanhalingstekens, puntkomma
Schrijf over. Zet hoofdletters en leestekens waar dat moet. mieke heeft veel dieren kippen schapen en honden
Schrijf over. Zet hoofdletters en leestekens waar dat moet. als het pijn doet geef je maar een gil
Werkwoordspelling
Vul het werkwoord in de juiste spelling in. Gebruik indien mogelijk de tegenwoordige tijd.
Toen ik na het diner mijn bagage ... (checken), ... (constateren) ik dat mijn sleutel ... (pikken) was.
Sinds de tandartsassistente Cindy heeft ... (adviseren) haar tanden beter te verzorgen, ... (flossen) ze iedere avond trouw haar gebit.
Bij de familie Verkaart ... (worden) met regelmaat een potje ... (scrabbelen).
Vroeger ... (hockeyen) Roderick, maar tegenwoordig ... (besteden) hij zijn vrije tijd aan voetbal: hij ... (coachen) het elftal van zijn zoontje.