3.2 gedicht

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1

Introductie

Les 3 Gedichten; weten wat rijm is. Eenvoudige gedichten begrijpen. Strofen. Benoemen wel/niet leuk

 poezie

Noteer je naam en klas

Noem zoveel mogelijk woord waar je aan denkt bij het woord poëzie?

Kenmerken van poëzie

• De regels zijn niet volgeschreven; op de bladzijde is dus veel wit. (Zinnen)

• Soms rijmen gedichten, soms ook niet.

• Een gedicht kan heel kort zijn, maar ook langer.

• Soms vertelt een gedicht een verhaal, meestal gaat het over gevoelens en gedachten.

• In een gedicht wordt de taal soms anders gebruikt, waardoor je moet nadenken over de betekenis van het gedicht.

Lees het gedicht

VOOR DE KLAS

 

Ik wou dat ik een slak was

dan kroop ik in mijn huisje weg

een wandelende tak was

onzichtbaar in een kale heg

ik wou dat ik behang was

bij het plafond daar bovenaan

maar liever nog niet-bang-was

om dadelijk voor de klas te staan

Bas Rompa

Welke kenmerken heb je in het gedicht herkend?

A

Het gedicht heeft veel beginrijm/alliteratie.

B

Het gedicht gaat over gevoelens en gedachten.

C

In het gedicht zit rijm.

D

In het gedicht zit geen rijm.

Strofen

Teksten zijn verdeeld in alinea's, dat zijn stukken tekst die bij elkaar horen. Gedichten zijn vaak ook verdeeld in stukken. Deze stukken tekst noem je strofen. Tussen elke strofe zit een witregel.

Wat is een strofe?

A

een regel van een gedicht

B

een versregel

C

een alinea van een gedicht

D

een kort gedicht

Lees het gedicht

Uit hoeveel strofen bestaat dit gedicht?

A

Eén

B

Twee

C

Drie

D

Vier

Rijm

• In sommige gedichten zit rijm. Je spreekt van rijm als de klanken in de delen van woorden (lettergrepen) hetzelfde zijn.  

• Bijvoorbeeld: school en rode kool of gedichten en zwaailichten.
  

Hoeveel soorten rijm hebben we geleerd?

A

1

B

3

C

2

D

4

Eindrijm

Rijm kan op allerlei manieren voorkomen. Als de woorden aan het einde van een regel rijmen, noem je dat eindrijm. 

Zie  het voorbeeld van Toon Hermans hiernaast.

Welke woorden rijmden op elkaar in het vorige gedicht?

De zee

De zee kun je horen

Met je handen voor je oren

In een kokkel,

In een mosterdpotje

Of aan zee.

Bijna geen rijm

Er zijn ook gedichten waar bijna geen rijm in zit.

Zie het voorbeeld van Judith Herzberg hiernaast.

Rijmloos

Gedichten die helemaal geen rijmende woorden hebben, noemen we rijmloos.

Zie het voorbeeld van Hans Andreus hiernaast.

     Zo mooi anders

Je bent zo

mooi 

anders

dan ik,

natuurlijk

niet meer of

minder

maar

zo mooi

anders,

ik zou je

nooit

anders dan

anders willen.

Poll

Welke 4 rijmschema's ken je nu?

Welke 3 soorten rijm ken je nu?

Welk gedicht van jouzelf ga jij waarschijnlijk gebruiken voor de gedichtenposter?