De Eerste Wereldoorlog 1914-1918
Oorzaken en Aanleiding
De Eerste Wereldoorlog 1914-1918
Oorzaken en Aanleiding
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen:
Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen een oorzaak en een aanleiding.
Je kent de oorzaken en aanleiding van de Eerste Wereldoorlog en kunt deze herkennen in bronnen.
Deze slide heeft geen instructies
Wereldoorlog?
Deze slide heeft geen instructies
Wereldoorlog!
Deze slide heeft geen instructies
Europa voor WOI
Deze slide heeft geen instructies
Europa na WOI
Deze slide heeft geen instructies
Overzicht en belang WOI
Aantal militaire doden: ± 9.9 miljoen
Aantal militaire gewonden: ± 21.3 miljoen
Aantal militaire vermisten: ±7.8 miljoen
Deze slide heeft geen instructies
Strijdende partijen:
Centralen: Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Ottomaanse Rijk en Italië
Geallieerden: Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, België, Rusland, Servië, Verenigde Staten (vanaf 1917) en Italië (veranderde van bondgenootschap)
+ de koloniën van deze landen
Deze slide heeft geen instructies
Nieuw aan deze oorlog:
Eerste moderne oorlog: nieuwe wapens zoals mitrailleurs, vliegtuigen, tanks, onderzeeërs, gifgas. Nieuwe manier van communiceren: telefoon
Eerste totale oorlog: het hele volk is erbij betrokken
Eerste oorlog met zo veel doden en gewonden (=> grote gevolgen voor de medische wetenschap)
Deze slide heeft geen instructies
Grote gevolgen
4 keizerrijken verdwijnen
De kaart van Oost-Europa komt er heel anders uit te zien met nieuwe landen ( => oorzaak oorlogen in Joegoslavië 1991-2001)
Russische Revolutie waardoor Rusland communistisch wordt (begin Koude Oorlog)
Duitsland moest 132 miljard goudmark (= ± 272 miljard euro) betalen => enorme woede in Duitsland => oorzaak WO2
België was totaal verwoest => begin welvaart Nederland
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken en aanleiding
Deze slide heeft geen instructies
Vaardigheid: aanleiding en oorzaken herkennen
Oorzaken = waarom iets gebeurt. Vind je door te vragen 'waardoor?' Zijn er meestal meerdere en kunnen al lange tijd bestaan.
Aanleiding = meest directe oorzaak; kan er dus maar eentje zijn. Ook wel: de druppel die de emmer doet overlopen.
Deze slide heeft geen instructies
Een gebeurtenis...
Heeft maar één oorzaak
Heeft altijd meerdere oorzaken
Heeft een aanleiding.
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken:
Nationalisme
Militarisme
Imperialisme
Frans-Duitse oorlog van 1871
Bondgenootschappen
Aanleiding:
Moord op Franz-Ferdinand, de kroonprins van Oostenrijk-Hongarije
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken: Nationalisme (1)
Natie: volk dat zich een eenheid voelt bv. door zelfde taal, geschiedenis, religie, gewoontes (cultuur)
Nationalisme:
Trots zijn op je volk
Streven van een volk naar een eigen staat Probleem: niet elk volk heeft een eigen land
Meerdere volken in één land: spanning
Nationalisme groeit sterk in 19e eeuw door:
Opkomst onderwijs (iedereen dezelfde taal)
Opkomst dienstplicht (iedereen tijdje vechten voor zijn land)
Franse bezetting door Napoleon (toch wel fijn die eigen cultuur)
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken: nationalisme (2)
Gevaren door nationalisme:
Landen willen het grootste en het beste zijn => oorlog om koloniën.
Ieder volk wil eigen land hebben (problemen op de Balkan)
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord heeft niets te maken met nationalisme?
vlag
taal
mitrailleur
volkslied
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken: militarisme (1)
Nationalisme leidt tot militarisme: liefde voor het eigen leger en oorlog
Eigen leger moet zo sterk mogelijk zijn => wapenwedloop: zo snel mogelijk zo veel mogelijk wapens krijgen
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken: militarisme (2)
Voorliefde voor militair vertoon
Idee dat je problemen oplost met geweld
Europese volken willen wel oorlog om te kijken wie er de sterkste was.
Landen hadden al plannen klaarliggen om hun buurlanden aan te vallen
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken: Imperialisme
Imperialisme: een wereldrijk opbouwen door zoveel mogelijk koloniën te veroveren => grondstoffen voor de eigen industrie
Strijd tussen Europese landen om grondgebied buiten Europa.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord heeft niets te maken met nationalisme?
vlag
taal
mitrailleur
volkslied
Deze slide heeft geen instructies
Japan
Rusland
Frankrijk
Duitsland
Groot-Brittannië
China
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken: Frans-Duitse oorlog (1871)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken: Frans-Duitse Oorlog (2)
Gevolgen Frans-Duitse oorlog:
De Duitse staatjes gaan samen 1 land vormen
Frankrijk raakt belangrijk industriegebied kwijt
Machtsverhoudingen Europa veranderen
Frankrijk wil wraak
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken: bondgenootschappen
Machtsverhoudingen in Europa zijn na 1871 veranderd
Duitsland = erg sterk na Frans-Duitse oorlog
Bescherming hiertegen in bondgenootschap: groep landen die elkaar steunen
Triple Entente (geallieerden) : Frankrijk, Verenigd Koninkrijk en Rusland
Triple Alliantie (centralen): Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Ottomaanse Rijk
Deze slide heeft geen instructies
Rusland
Engeland
Frankrijk
Deze slide heeft geen instructies
Uit welk bondgenootschap is deze afbeelding afkomstig?
Centralen
Geallieerden
Centralen, want je ziet in de prent (van W.Trier) dat Duitsland een twee frontenoorlog voert, waarbij het in het oosten ‘de Rus’ terugdringt en in het westen zijn pistool op Engeland en Frankrijk richt.
Oorzaken
Aanleiding
Gevolg
Oorzaken: omstandigheden die maakt dat iets ontstaat.
Aanleiding: De belangrijkste oorzaak waaardoor iets ontstaat
Gevolg: Hetgeen dat ontstaat door omstandigheden
Modern imperialisme
Eerste Wereldoorlog
Nationalisme
Militarisme
Moord op Franz Ferdinand
Bondgenootschappen
Frans-Duitse oorlog
Deze slide heeft geen instructies
De aanleiding
De moord op Franz-Ferdinand
Deze slide heeft geen instructies
Problemen op de Balkan
Op de Balkan veel verschillende volken in veelvolkerenstaten
Vooral in keizerrijk Oostenrijk-Hongarije veel ontevreden volken
Conflict met Servië
over Bosnië (wie mag het hebben?)
Servië net onafhankelijk van Ottomaanse Rijk (ook een veelvolkerenstaat)
Deze slide heeft geen instructies
Bezoek Franz-Ferdinand aan Sarajevo
28 juni 1914: bezoek van kroonprins Franz Ferdinand van O-H aan Sarajevo (Bosnië)
In Bosnië woonden veel Serviërs
28 juni voor Serviërs dag van nationale rouw (verloren op die dag in 1389 van Osmaanse Rijk)
Deze slide heeft geen instructies
De moord op Franz-Ferdinand
Leden van ‘De zwarte hand’ hadden aanslag voorbereid
Servisch-nationalistische groep
Gavrilo Princip schoot Franz-Ferdinand neer
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Bondgenootschappen
(tot 1917)
Geallieerden: Frankrijk, Engeland, Rusland, Italië, Servië
Centralen: Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Turkse Rijk, Bulgarije
Neutrale landen: Nederland, Spanje, Zwitserland, Noorwegen, Zweden
Deze slide heeft geen instructies
De kettingreactie
Princip doodt Frans-Ferdinand (28 juni 1914)
Oostenrijk zoekt steun bij Duitse keizer
Wilhelm II geeft Oostenrijk onvoorwaardelijke steun
Oostenrijk eist dat Servië het Oostenrijkse leger toelaat om nationalisten in Servië op te sporen
Servië vraagt steun aan Rusland (=broedervolk)
Rusland mobiliseert zijn troepen (1 aug.)
Duitsland verklaart de oorlog aan Rusland (1 aug.)
Frankrijk (bondgenoot van Rusland) mobiliseert
Duitsland verklaart de oorlog aan Frankrijk (3 aug.)
Duitsland valt België binnen (neutraal land)
Engeland verklaart de oorlog aan Duitsland (4 aug.)
WOI uitgebroken (Centralen – Geallieerden)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Von Schlieffenplan
Duitsland was ingesloten tussen twee vijanden: Frankrijk en Rusland
Om een tweefrontenoorlog te voorkomen wilden de Duitsers met dit plan
eerst snel Frankrijk uitschakelen, om daarna Rusland te kunnen verslaan
Deze slide heeft geen instructies
Von Schlieffenplan
Een Duits plan om via een verrassingsaanval Frankrijk in te nemen via het neutrale België, bedacht door generaal Von Schlieffen.
Het plan mislukte om 2 redenen:
de opmars in het westen liep vast
Rusland mobiliseerde sneller dan verwacht
--> hierdoor ontstond tweefrontenoorlog
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer begon de Eerste wereldoorlog ?
1913
1914
1915
1916
Deze slide heeft geen instructies
De aanleiding voor het uitbreken van WO I is:
Frans-Duitse oorlog
Moord op Franz- Ferdinand
Wapenwedloop
Nationalisme
Deze slide heeft geen instructies
Wat zie je op de afbeelding?
Gevolg van de Eerste Wereldoorlog
Aanleiding van de Eerste Wereldoorlog
Indirecte oorzaak van de Eerste Wereldoorlog
Gevolg van de Tweede Wereldoorlog
Deze slide heeft geen instructies
Wat zie je op de afbeelding?
Gevolg van de Eerste Wereldoorlog
Aanleiding van de Eerste Wereldoorlog
Oorzaak van de Eerste Wereldoorlog
Deze slide heeft geen instructies
Welke oorzaak staat afgebeeld?
Deze slide heeft geen instructies
Welk begrip? Vlaggen – volksliederen – kolonies
Deze slide heeft geen instructies
Welke oorzaak is afgebeeld?
Deze slide heeft geen instructies
Dit is een foto van een wapenfabriek uit de Eerste Wereldoorlog. Van welke oorzaak van de Eerste Wereldoorlog is dit een voorbeeld?
Bondgenootschappen
Nationalisme
Modern imperialisme
Bewapeningswedloop
Deze slide heeft geen instructies