2.3 Lenzen

• newEditor
• Natuurkunde / Scheikunde
• Middelbare school
• vmbo k
• Leerjaar 3

2.3 Lenzen

Voor vandaag

• Vorige les 

• Uitleg bij 2.3

• Opdrachten maken

• Opdrachten bespreken

• Practicum 

• LessonUp

• Lesafsluiting

Over 3 weken toets (inclusief vakantie)

Zorg dat je dit al kan tekenen!

1. Spiegelbeeld tekenen

2. Gezichtsveld tekenen

3. Schaduw tekenen 

4. Hoek van inval/ uitval 

Leervragen bij 2.3 Lenzen

1. Wat is lichtbreking?

2. Hoe werkt een lens?

3. Hoe maak je een beeld met een bolle lens?

4. Hoe teken je het beeld bij een lens?

5. Hoe bepaal/ bereken je de vergroting

1. Wat is lichtbreking?

Lichtbreking

• Lichtstralen kunnen bijvoorbeeld door glas, lucht en water.

• Op het punt waar de stralen van water naar lucht gaan heb je lichtbreking: de lichtstralen buigen daar een beetje af

• vind plaats op het grensvlak van 2 verschillende stoffen

• Gebeurt alleen als lichtstraal schuin op grensvlak komt 

Lichtbreking

Lichtbreking

2. Hoe werkt een lens?

Hoe werkt een lens?

• Bij een lens treedt twee keer lichtbreking op

• Licht van lucht naar glas (en daarna weer naar lucht)

• Er zijn bolle en holle lenzen

Soorten lenzen

Een bolle lens geef je aan met een +

Een holle lens geef je aan met een -

Lenzen veranderen de lichtbundel

Bolle (+) lens

1

2

3

Holle (-) lens

1

2

3

Verschillende soorten bolle/ holle lenzen

Beeld  

• Lens buigt lichtstralen naar elkaar toe

• Lichtstraal midden door de lens wordt niet gebroken

• Punt waar alle lichtstralen samenkomen = brandpunt

Brandpunt

F: Brandpunt

f: brandpuntafstand

Brandpuntsafstand (f)

Hoe sterker de lens (dus meer bol), hoe kleiner de brandpuntsaftand (f)

        p[;''''

Brandpunt staat vast a.d.h.v. de dikte/ grootte van de lens

Heeft een holle lens een brandpunt?

Klaar = 1. nakijken

2. voor ander vak

Aan de slag KBL

Wat: Maken 2.3 BLZ 105 opdrachten 4 t/m 12

Hoe: eerst zelfstandig, daarna samen

Klaar: 1. Nakijken Magister ELO

             2. Voor ander vak

8

minute

00

second

add30s

Regels practicum

Je gaat netjes met de spullen om

Je blijft op je plek zitten (tenzij je spullen mag pakken)

Spullen pakken/ opruimen als docent aangeeft

Volg alle stappen van het blad, geen andere dingen doen

Extra punten op toets

Practicum

Uitvoeren met degene naast je

Extra punten op de toets?

Netjes met spullen omgaan!

Aan de slag

Wat: practicum uitvoeren met degene naast je 

Hoe: 1. je mag spullen pakken als ik aangeef 

           2. je krijgt van mij blad. Schrijf beide namen op en volg                          elke stap. (Snap je het niet = hand opsteken). 

          3. Klaar = hand opsteken (check bij mij voor opruimen)

Welke opdrachten willen jullie bespreken?

een bolle lens is

A

een positieve lens

B

een negatieve lens

C

een neutrale lens

D

geen lens

In een convergente lichtbundel

A

weerkaatsen de lichtstralen

B

gaan de lichtstralen naar binnen toe

C

gaan de lichtstalen naar buiten toe

D

lopen de licht recht ofwel evenwijdig aan elkaar

Een holle lens maakt van een evenwijdige licht bundel een

A

Divergente lichtbundel

B

Convergente lichtbundel

C

Evenwijdige lichtbundel

D

Wat is een brandpunt?

A

Plek waar lichtstralen vandaan komen.

B

Afstand tussen voorwerp en lens.

C

Afstand tussen beeld en lens.

D

Punt waar lichtstralen samen komen.

Welke letter hoort bij de brandpunt?

A

f

B

F

C

b

D

B

Als de brandpunt afstand groot is, betekent het dat...

A

... het een sterke lens is

B

... het een zwakke lens is

C

D

Hoeveel brandpunten heeft een lens?

A

1

B

2

C

3

D

4

In de figuur hiernaast zie je een bundel licht die door een lens gaat. Welk cijfer geeft het brandpunt aan?

A

1

B

2

C

3

D

De brandpunts-afstand is de afstand van de lens tot het brandpunt

A

Waar

B

Niet Waar

C

D

Welke lens heeft een kleinere brandpuntsafstand? (lens 1 boven en lens 2 beneden)

A

lens 1

B

lens 2

C

dat kun je niet zeggen

D

natuurkunde rulez!

DIRECT LICHT

INDIRECT LICHT

De lichtstralen bij B zijn...

A

Convergerend

B

Divergerend

C

Evenwijdig

D

Een bolle lens is aan de rand dikker dan in het midden

A

Juist

B

Onjuist

C

D

een bolle lens is

A

een positieve lens

B

een negatieve lens

C

een neutrale lens

D

geen lens

Een bolle lens heeft een ....... werking.

A

divergerende

B

convergerende

C

evenwijdige

D

De brandpunts-afstand is de afstand van de lens tot het brandpunt

A

Waar

B

Niet Waar

C

D

Het licht van de zon valt op een bolle lens. Welke lichtstraal wordt NIET door de lens gebroken?

A

De lichtstraal die door het brandpunt achter de lens gaat.

B

De lichtstraal die door het brandpunt gaat voor de lens.

C

De lichtraal die door het midden van de lens gaat.

D

De lichtstraal evenwijdig aan de hoofdas van de lens

Wat is een lichtstraal

A

1 lijntje licht

B

al het licht dat uit een lichtbron komt

C

de hoeveelheid licht die in je ogen valt

D

het licht dat op een voorwerp wordt weerkaatst

Holle lens

Bolle lens

Zet de begrippen op de juiste plek in het plaatje.

Lens

brandpunt

brandpunt afstand

Bolle

lens

Holle

lens

Dikker in het midden

Divergeren

Zit in je oog

Positieve lens

Convergeren

Negatieve lens

Vergrootglas

Dikker aan de zijkant

Einde van de les

• Huiswerk: Maken 2.4 BLZ 69 opdrachten 1 t/m 12

• Volgende les: verder met 2.4

Blijf zitten en wacht tot de bel is gegaan. 

Les 2 van 2.3

Lenzen

Voor vandaag

• Vorige les 

• Verdere uitleg bij 2.3
  

• Opdrachten maken

• Opdrachten bespreken

• Kahoot

• Lesafsluiting

Donderdag invalles

Gewoon je boek mee. 

Laptop mee. 

Je krijgt ook tijd om SMNV te maken (mag je weer op de toets)

Hol of bol?

Beeld  

• Buigt lichtstralen naar elkaar toe

• Lichtstraal die midden door de lens gaat wordt niet gebroken, gaat rechtdoor 

Leervragen bij 2.3 Lenzen

1. Wat is lichtbreking?

2. Hoe werkt een lens?

3. Hoe maak je een beeld met een bolle lens?

4. Hoe teken je het beeld bij een lens?

5. Hoe bepaal/ bereken je de vergroting

Leervragen bij 2.3 Lenzen

1. Wat is lichtbreking?

2. Hoe werkt een lens?

3. Hoe maak je een beeld met een bolle lens?

4. Hoe teken je het beeld bij een lens?

5. Hoe bepaal/ bereken je de vergroting

3. Hoe maak je een beeld met een bolle lens?

Beeld met een bolle lens 

Met een bolle lens kun je afbeeldingen vergroten of verkleinen.

Beeld maken

• Auto staat voor lens

• Op het scherm maakt de lens een beeld van de auto

• Auto staat op zijn kop

Beeld maken

• Voorwerpafstand (v) = afstand pop/voorwerp tot lens

• Beeldafstand (b) = afstand van scherm tot de lens 

Beeld maken

• Door (v) te veranderen, veranderd grootte van beeld

• Je moet dan wel steeds (b) aanpassen om scherp beeld te krijgen

Beeld

Door een bolle lens zie je de werkelijkheid, maar dan kleiner en op zijn kop. 

4. Hoe teken je een beeld bij een lens?

Tentamen vraag: teken beeld van de pijl

hoofdas

Teken het beeld van de pijl

hoofdas

1. Teken lichtstraal van top van voorwerp door midden van lens

Teken lichtstraal van top van voorwerp door midden van de lens

2. Teken lichtstraal van top rechtdoor tot aan de lens

2. Teken lichtstraal van top rechtdoor tot aan de lens

3. Teken de vorige lichtstraal door het brandpunt 

Het snijpunt van de 2 lichtstralen is het top van de beeld

4. Teken het beeld op de kop vanaf dat punt

hoofdas

5. Hoe bereken je de vergroting?

Vergroting berekenen

Vergroting = N

N >  1   --> groter beeld

N < 1  --> kleiner beeld

Vergroting berekenen

Vergroting = beeldafstand : voorwerpafstand

N = b : v

60 m

5 cm

Vergroting berekenen

Vergroting = beeldafstand : voorwerpafstand

60 m

5 cm

N = 5 : 6000 = 0,0008

Net iets anders.....

Vergroting = grootte beeld : grootte voorwerp

N = B : V 

300 m

25 cm

Net iets anders.....

Vergroting = grootte beeld : grootte voorwerp

300 m

25 cm

N = 0,25 : 300 = 0,0008

Afstand van de lens is 600 m, beeldafstand is 12 cm. 

Bereken de vergroting. 

Gegeven

Gevraagd

Formule

Berekenen

Antwoord

• v = 600 m en b = 12 cm = 0,12 m

• N

• N = b : v

• N = 0,12 : 600 = 0,0002 

• Vergroting is 0,0002 keer 

$$N=\frac{b}{v}$$

1

minute

30

second

add30s

$$N=\frac{B}{V}$$

Bij vergroten N > 1

Eerder klaar = SMNV maken op PAPIER

Mag op de toets. Voorwaarde = huiswerk op orde. Moet ik voor de toets gezien hebben!

Aan de slag KBL

Wat: maken 2.3 BLZ 108 opdrachten 18 t/m 32 (20, 28 niet)

Hoe: Zeerst zelfstandig, daarna samen

Klaar: 1. Nakijken Magister ELO studiewijzer

              2. Samenvatting maken/ ander vak

8

minute

00

second

add30s

Kahoot

Einde van de les

• Huiswerk: Maken 2.4 BLZ 71 opdrachten 13 t/m 26 (15 niet)

• Volgende les: verder met 3.4

Blijf zitten en wacht tot de bel is gegaan.