het feodale stelsel

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

Vorige les bespraken we hoe de economie eruit zag na de val van het West-Romeinse Rijk.

Met het ontstaan van het hofstelsel veranderde de samenleving van agrarisch-urbaan naar agrarisch en autarkisch

Vandaag kijken we: welke politieke en bestuurlijke veranderingen vonden plaats?

Programma

• Uitleg: Hofstelsel en feodaal stelsel (10 minuten)

• Opdracht 9: piramide (5 minuten)

• Zelfstandig werken (15 minuten)

• Nabespreking (12 minuten)

• Slotvraag

3.1 Het feodaal stelsel

• Je kunt het feodale stelsel beschrijven en de opkomst ervan verklaren

• Je kunt de middeleeuwse standen benoemen

Kijk en luister mee, en maak aantekeningen

3.1 Het feodaal stelsel

• Na val: veel Romeins gebied in West-Europa veroverd door Germaanse stammen, de Franken > Frankische Rijk

• Door val: geen centraal bestuur en geld

• Vazal: legden een eed van trouw af aan heerser, kregen bescherming in ruil

Vazallen boden militaire steun, en adviseerden koning in politiek en rechtspraak

Clovis (466-511)

3.1 Het feodaal stelsel

• Karel Martel voerde veel oorlogen, had paarden en wapens nodig

• Karel Martel gaf zijn mannen boerderijen in leen voor levensonderhoud

Karel Martel (690-741)

3.1 Het feodaal stelsel

• Karel Martel voerde veel oorlogen, had paarden en wapens nodig

• Karel Martel gaf zijn mannen boerderijen in leen voor levensonderhoud

Karel Martel (690-741)

Combinatie van vazalliteit en leen > eerste stap naar het feodaal stelsel!

3.1 Het feodaal stelsel

• Feodaal stelsel: een bestuurssysteem waarbij een leenheer grond en rechten in 'leen' geeft aan een ondergeschikte leenman, in ruil voor trouwe dienst

• Karel de Grote koppelde het feodaal stelsel aan bestuur

• Leenheren gaven gebied in leen + bescherming aan leenmannen, in ruil voor diensten

• Leenmannen niet altijd betrouwbaar

Karel de Grote (742-814)

3.1 Het feodaal stelsel

3.1 Het feodaal stelsel

De middeleeuwse samenleving werd gevormd door 3 standen.

Eerste stand: geestelijken -> onderhielden relatie met God

Tweede stand: adel -> bestuur en rechtspraak

Derde stand: boeren -> economische productie

3.1 Het feodaal stelsel

9a. Geef de hiërarchie in de feodale samenleving schematisch weer. Teken eerst een piramide. Zet daarin de volgende woorden op de juiste plek:

• achterleenman

• boer

• graaf

• hertog

• koning

• leenheer

• leenman

Let op: sommige woorden komen op gelijke hoogte

Zelfstandig werken

• Maak opdracht 10, 11, en 12

• Je maakt de opdrachten individueel in stilte

• Je krijgt hier 15 minuten de tijd voor. Daarna bespreken we de opdrachten klassikaal na.

• Ik loop rond voor hulp en vragen

• Klaar? Maak de verrijkingsopdracht

Vraag 10

Onder invloed van Karel Martel en Karel de Grote ontwikkelde het feodale stelsel zich.

Beschrijf twee fasen in de ontwikkeling van feodaliteit

Vraag 11

a. Voor welk probleem was feodaliteit een oplossing?

b. Een leenheer was niet altijd verzekerd van de trouw van zijn leenmannen. Noem hiervoor twee oorzaken.

Vraag 12

In middeleeuwse bronnen, zoals bron 4, wordt een geidealiseerd beeld geschetst van de feodale verhoudingen

a. Leg uit waarin het geidealiseerde beeld en de werkelijkheid van elkaar verschilden

b. Verklaar waarom middeleeuwse bronnen vaak een geïdealiseerd beeld van de feodale verhoudingen laten zien

Noem een overeenkomst tussen het hofstelsel en het feodaal stelsel

Einde

In de lessen van volgende week gaan we het hebben over het christendom en de islam in de middeleeuwen

Er is geen huiswerk voor maandag

Alvast een fijn weekend toegewenst!