Burgers aan de macht
paragraaf 2.3
Burgers aan de macht
paragraaf 2.3
Republiek was uniek in Europa
1. Geen koning, maar in handen van een kleine groep rijke mannen: regenten
2. Geen centraal bestuur, maar 7 gewesten met een eigen bestuur.
Het bestuur van de Republiek
De Republiek werd bestuurd door een klein groepje regenten: een rijke man die vaak rijk was geworden door handel.
Nieuwe regenten werden benoemd door andere regenten. Dit wordt coöptatie genoemd. (=vriendjespolitiek)
Zo werd er gezorgd dat de macht van de
regenten altijd bij een kleine groep rijke
mannen bleef.
Een onafhankelijk bestuur (1)
1588 Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Elk gewest had eigen wetten en rechtspraak.
De enige reden voor samenwerking was het behoud van eigen privileges.
Elk gewest behield zijn eigen wetten en rechtspraak.
Een onafhankelijk bestuur (2)
Elke gewest had zijn eigen Gewestelijke Staten voor het eigen bestuur.
Grote beslissingen, zoals oorlog en buitenlandse zaken, werden beslist door de Staten-Generaal. (een vergadering waar afgevaardigden uit alle gewesten bijeen kwamen).
Stadhouder voerde het leger van de Republiek aan.
Aan de slag
Leer éérst de tekst van 2.3 goed door!
Maak daarna 3 t/m 7 van MEMO.
De raadspensionaris en stadhouder
De twee belangrijkste regenten waren de raadspensionaris en de stadhouder.
Raadspensionaris: de hoogste ambtenaar van het gewest Holland
Stadhouder: de legeraanvoerder (en altijd iemand die familie was van Willem van Oranje)
Johan van Oldenbarnevelt vs.
Johan de Witt vs.
Maurits van Oranje
Willem III
Het einde van de Gouden Eeuw
In 1672 brak met het Rampjaar het einde van de Gouden Eeuw aan.
Oorzaken:
Engeland wilde de handel op zee overnemen van de Republiek en verklaarde de oorlog op zee
De Franse koning wilde zijn grondgebied uitbreiden
De Duitse steden Munster en Keulen vielen aan door een samenwerkingsverbond met Frankrijk
Redeloos, radeloos, reddeloos
een gebied dat zichzelf bestuurt
aanvoerder van het leger van de Republiek
hier kwamen bestuurders samen om beslissingen te maken op landsniveau
manier van nieuwe leden benoemen voor het bestuur van de Republiek
hoogste ambtenaar van het gewest Holland en daarmee de hele Republiek
een bestuurder van een stad of gewest in de Republiek
Staten-Generaal
raadspensionaris
regent
gewesten
coöptatie
stadhouder
Aan de slag
Maak opdracht 7 t/m 11 van MEMO, paragraaf 2.3
Dit is je huiswerk