FN 3 - Les - 'Feit en fictie'

• newEditor
• Filosofie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

Les 'Feit en fictie'

Wat gaan we doen?

• DOELEN?

• OPDRACHT DOORNEMEN

• VERDIEPING (Informatie opdoen)

• QUIZ (heb ik de juiste informatie?)

• ONDERZOEK UITVOEREN

• PRESENTEREN

DOELEN:

• Je kunt redenen geven waarom het belangrijk is om feit van fictie te onderscheiden als het gaat om duurzaamheid.

• Je kunt een JTB gebruiken om feit van fictie te onderscheiden.

• Je kunt anderen informeren over hoe je tot een JTB komt. 

De opdracht

• Pak allemaal de opdracht erbij: FN - klas 3 - Feit of Fictie? Duurzaamheid - verwerkingsopdracht

• Ga na wat de 5 stappen zijn die jullie gaan uitvoeren.

• Zijn er vragen?

STAP 1: VOORKENNIS

• Je gaat je eerst verdiepen in het onderwerp 'feit en fictie'.

• Je leest de tekst zeer aandachtig door en markeert of maakt aantekeningen van de belangrijke kernpunten.

• Je hebt hiervoor 20 minuten.

• Daarna... QUIZ!!!

SUCCES!

DE QUIZ

Deze quiz gaat over:

STAP 1: VOORKENNIS

BRONNEN VAN KENNIS

JTB

VERIFICATIE EN FALSIFICATIE

In je geschiedenisboek staat dat Columbus Amerika heeft ontdekt. Jij weet dat niet zeker, want je was er niet bij. Maar hoe kom je dan aan deze kennis? Welke bron past hierbij?

A

intuïtie

B

herinnering

C

getuigenis

D

uiterlijke waarneming

Er zijn mensen die er van uit gaan dat de wereld plat is...

Flat-earthers

Is twijfelen aan het feit dat Columbus Amerika ontdekt heeft, hetzelfde als twijfelen aan of de wereld rond (bolvormig) is?

1

Ja

2

Nee

Nee.

Je twijfelt in beide gevallen aan een kennisclaim, maar het soort kennis en de manier waarop die gerechtvaardigd wordt verschillen.

Bij ‘Columbus bereikte in 1492 Amerika’ gaat het om een historisch feit. We kunnen die gebeurtenis niet opnieuw waarnemen. Onze kennis is gebaseerd op getuigenissen en historische bronnen: verslagen, documenten, kaarten enzovoort. Je kunt je dus blijven vragen: Hoe betrouwbaar zijn die bronnen? Wat bedoelen we eigenlijk met ‘ontdekken’?

Bij ‘de aarde is bolvormig’ gaat het om een natuurwetenschappelijk feit waarvoor we herhaalbaar empirisch bewijs hebben. Denk aan satellietwaarnemingen, metingen, reizen rond de aarde en astronomische berekeningen. Je hoeft dus niet uitsluitend te vertrouwen op wat anderen over een gebeurtenis in het verleden hebben geschreven.

Je kunt dus aan alles twijfelen, maar is iedere twijfel even redelijk?

Niet weten wat waar of onwaar is, veroorzaakt een probleem.

Wat is dat probleem? Leg dit in 1 zin uit.

1

m

00

s

+30 s

Antwoord voor de docent:

Het probleem is dat je dan ook gaat twijfelen aan wat wél waar is.

Als je niet weet wat waar of onwaar is, weet je ook niet welke informatie betrouwbaar is. Daardoor wordt het moeilijk om goede beslissingen te nemen.

Bijvoorbeeld: als je niet weet of de uitspraak ‘dit medicijn werkt’ waar is, wordt het lastig om te beslissen of je het moet gebruiken.

Wat is de juiste vertaling van een JTB naar het Nederlands?

30

s

+30 s

A

Gejustificeerde Ware Bevestiging

B

Het Ware Geloof

C

Ware Verantwoorde Mening

D

Gerechtvaardigde Ware Overtuiging

Hoe noemen we de groep wetenschappers die stellen dat ware kennis alleen af te leiden is van zintuiglijke waarnemingen?

20

s

+30 s

A

behavioristen

B

empiristen

C

rationalisten

D

solipsisten

's weet dat p'

is de formele weergave van een kennisclaim. Bijvoorbeeld: De aarde is rond.

Waar verwijst p in deze kennisclaim naar?

Waar staat p voor in de voorbeeld kennisclaim?

A

ik die iets weet

B

de aarde

C

naar rond

D

naar de inhoud van de claim

Met het experiment van Galileo door 2 kogels van verschillend gewicht van de toren van Pisa te laten vallen bewees hij dat het gewicht niet uitmaakt als het om snelheid gaat. Dit is bewijs volgens de methode 'falsificatie'.

Waarom is deze methode van bewijzen kritischer dan verificatie? Leg uit.

1

m

00

s

+30 s

Antwoord voor de docent:

De methode is kritischer dan verificatie omdat de wetenschapper het risico loopt dat zijn stelling onwaar blijkt te zijn. Bij verificatie bewijs je eigenlijk steeds dat het klopt wat je denkt, in plaats van het onderuit te halen.

Empirisch bewijs dat de aarde plat is:

• De horizon lijkt plat: Als je om je heen kijkt, zie je geen kromming van de aarde. Volgens hen voelt en ziet het aardoppervlak er volkomen vlak uit.

• Geen voelbare rotatie: De aarde draait om haar as en beweegt door de ruimte, maar mensen voelen die snelheid niet. Daarom concluderen zij dat de aarde stilstaat. [1]

• Water past zich aan: Een vaak gehoord argument is dat water altijd zijn eigen niveau zoekt ("water finds its level"). Volgens hen kan water nooit om de buitenkant van een grote bal of bol blijven kleven.

• Fake ruimtevaart: Alle foto's en video's van een ronde aarde vanuit de ruimte (zoals door NASA) zijn computeranimaties en vervalsingen om de mens te misleiden.

Neem deze 'bewijzen' even met de klas door. De volgende vraag gaat hier over.

Gebruiken aanhangers van de 'flat-earth' theorie falsificatie of verificatie om hun theorie te bewijzen?

1

falsificatie

2

verificatie

Laatste vraag!

Wat is ware kennis?

A

een zelfkritische overtuiging op basis van bewezen feiten

B

ware kennis bestaat niet, omdat je geen 100% zekerheid kunt krijgen

C

ware kennis is wat ik zelf denk dat waar is

D

alles wat je van ChatGPT als antwoord krijgt

Hoe hebben jullie de QUIZ gemaakt?

De docent beoordeelt ter plekke wie er nog extra hulp nodig heeft. Wat is er nog niet duidelijk?

Wie had alle vragen goed? Of bijna allemaal? --> jullie mogen beginnen met jullie onderzoek en als eerste een onderwerp kiezen en doorgeven aan de docent.

De docent maakt een lijstje met namen en onderwerpen.

De Opdracht

Lets goooo!!!!

Kies een onderzoeksvraag (keuze uit 1 tm 5) en geef dit door aan de docent.

Werk in een kopie van het document

FN - klas 3 - Feit of Fictie? Duurzaamheid -'verwerkingsopdracht'.

De komende lesuren (4 en 5) werk je met je groepje FSK aan Stap 2 en 3.

De uitwerking van jullie document moet je aan het eind inleveren bij je docent FSK voor de beoordeling!

PRESENTATIES!

• Zoek 2 andere groepjes.

• Jullie gaan aan elkaar laten zien tot welk inzicht je gekomen bent, door de poster samen te presenteren.

• De andere groepjes nemen Stap 4 erbij en bedenken tips en tops.

• Wissel aan het eind de tips en tops uit en noteer ze in je eigen document.

REFLECTIE!

Ga naar Stap 5.

Geef individueel en uitgebreid antwoord op de vragen.

Kijk samen alles na voordat je het document inlevert.

Let op: volgende dia checklist voor inleveren

CHECKLIST!

Ziet alles er netjes en verzorgd uit?

Lever dan bij het vak FSK in Learn alles per persoon het volgende in:

jullie uitwerking van de opdracht

met jouw persoonlijke reflectie

en Canva-poster

Je product telt mee voor het vak FSK!