Benaderingswijzen Dementie
Benaderingswijzen Dementie
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van de deelopdracht
Kan jij een keuze maken voor verschillende omgangsvormen en benaderingsvormen bij de verschillende vormen van dementie.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zou jij iemand met dementie benaderen?
Deze slide heeft geen instructies
Fasen van dementie
Fase 1: Bedreigde ik (begeleidingsniveau)
Fase 2: Verdwaalde ik (verzorgingsniveau)
Fase 3: Verborgen ik (verzorgings/verpleegniveau)
Fase 4: Verzonken ik (verpleegniveau)
Naomi Fell, grondlegsters van belevingsgerichte benadering.
Bedreigde ik
🧠 Lichte verwarring
De zorgvrager merkt zelf dat er iets niet klopt
Kan hierdoor somber of onzeker worden
Soms worden problemen verbloemd
💡 Belangrijk: wees alert op signalen en bied steun
Deze slide heeft geen instructies
🧭 Verdwaalde ik
Verwardheid in tijd en lichte geheugenproblemen
Wisselend beeld → soms ook communicatieproblemen
Veel praten over vroeger (herinneringen)
Zelfstandigheid in ADL neemt geleidelijk af
💡 Belangrijk: bied structuur, luister naar verhalen en ondersteun waar nodig
Deze slide heeft geen instructies
🔒 Verborgen ik
Opvallende geheugenstoornissen (inprenting & kortetermijngeheugen)
Desoriëntatie, decorumverlies en persoonlijkheidsveranderingen
Leeft vaker in het verleden dan in het heden
Nauwelijks betrokken bij de omgeving
Problemen met taal (afasie), herkenning (agnosie) en handelingen
(apraxie)
💡 Belangrijk: sluit aan bij gevoelens, bied veiligheid en gebruik
eenvoudige communicatie
Deze slide heeft geen instructies
🌑 Verzonken ik
Geheel onbereikbaar voor de omgeving
Herkent eigen familie niet meer
Communicatie via taal niet meer mogelijk
Reageert alleen nog lichamelijk en op zintuiglijke prikkels
💡 Belangrijk: bied comfort, gebruik aanraking, geluid en geur om contact te maken
Deze slide heeft geen instructies
Benaderingswijzen
Ieder persoon--> een ander benadering
Wat zijn benaderingswijze?
We doen nooit zomaar wat in de zorg
Elke benaderingswijze sluit aan bij de fase van dementie en de behoeften van de zorgvrager
Doel: veiligheid, vertrouwen en kwaliteit van leven
De gekozen methode bepaalt hoe je contact maakt en welzijn ondersteunt
💡 Vraag jezelf altijd af: “Waarom kies ik juist deze benadering bij deze zorgvrager?”
Deze slide heeft geen instructies
Benaderingswijzen
1. Realiteits- en Oriëntatie benaderingswijze
2. Validation
3. Snoezelen/ Zintuigelijke beleving
4. Reminiscentie
5. Passiviteiten in het dagelijks leven.
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: fases dementie en benaderingswijze
Werk de benaderingswijze uit:
Wat houdt deze benaderingswijze in?
(Geef een korte uitleg over wat de methode betekent en hoe deze wordt toegepast.)
In welke fase van dementie is deze benaderingswijze het meest geschikt?
(Geef aan of dit vooral past bij de begin-, midden- of eindfase van dementie.)
Wat is het doel van deze benaderingswijze? Noem voorbeelden!
(Omschrijf welk effect je ermee wilt bereiken bij de cliënt, bijvoorbeeld rust, oriëntatie of contact.)
Deze slide heeft geen instructies
Presenteren
5 groepen:
1. Realiteits- en Oriëntatie benaderingswijze
2. Validation
3. Snoezelen/ Zintuigelijke beleving
4. Reminiscentie
5. Passiviteiten in het dagelijks leven.
Deze slide heeft geen instructies
1. Realiteits- en Oriëntatie (RO-methode)
Voorbeelden:
Samen de dagplanning bespreken en op een bord noteren: “Vandaag is het dinsdag, straks komt de fysiotherapeut.”
Klok en kalender zichtbaar in de huiskamer ophangen.
Tijdens de koffie zeggen: “Het is herfst, zie je de bladeren buiten vallen?”
Bij binnenkomst jezelf altijd voorstellen: “Ik ben Marieke, jouw verzorgende vandaag.”
Deze slide heeft geen instructies
2. Validation
Voorbeelden:
Een mevrouw vraagt: “Wanneer komt mijn man thuis?”
→ Antwoord: “Vertel eens iets over uw man, wat deed hij voor werk?”
Een meneer zegt: “Ik moet naar mijn kinderen, ze wachten op mij.”
→ Antwoord: “U mist uw kinderen. Hoe oud waren ze toen ze naar school gingen?”
Bij angst of boosheid: “Ik zie dat u bang bent, dat lijkt me heel naar. Wilt u mijn hand even vasthouden?”
Deze slide heeft geen instructies
3. Snoezelen / Zintuiglijke beleving
Voorbeelden:
Geur: lavendelgeur in de kamer voor ontspanning.
Gevoel: iemand een zachte deken of een knuffel geven om te aaien.
Gehoor: rustige muziek draaien die iemand vroeger mooi vond.
Zicht: kleurenlampjes of een lichtprojector die langzaam beweegt.
Smaak: een klein stukje chocolade of een favoriet drankje aanbieden.
Deze slide heeft geen instructies
4. Reminiscentie
Voorbeelden:
Fotoalbum van vroeger bekijken en vragen: “Wie staan hier op de foto?”
Oud-Hollandse liedjes zingen, zoals bij een muziektherapiesessie.
Een oud gebruiksvoorwerp (bijv. een koffiemolen of strijkijzer) laten zien en vragen: “Weet u nog hoe dit werkte?”
Samen koken of bakken volgens een recept dat vroeger vaak werd gebruikt.
Praten over belangrijke gebeurtenissen (bijv. huwelijk, eerste baan, geboorte van kinderen).
Deze slide heeft geen instructies
5. Passiviteiten in het dagelijks leven (PDL)
Voorbeelden:
Een bewoner die volledig afhankelijk is rustig wassen en tussendoor vertellen wat je doet.
Tijdens het verzorgen zachte achtergrondmuziek draaien.
Warme handenmassage of insmeren met een lekkere crème.
Regelmatig wisselen van lighouding om pijn te voorkomen en comfort te geven.
Iemand die niet meer kan eten of drinken, toch een vertrouwde geur of smaak laten ervaren (bijv. lippen bevochtigen met citroenwater of koffie).
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
🌟 Algemene benadering bij dementie
Laat de zorgvrager niet falen
Zorg voor veiligheid en neem iemand altijd serieus
Let op je houding en taalgebruik
Stel vooral gesloten vragen
Sluit aan bij de belevingswereld van de zorgvrager
Zorg voor rust en structuur met voldoende rustmomenten
💡 Kleine aanpassingen maken groot verschil in contact en welzijn
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Bedankt!
Deze slide heeft geen instructies