College Taalbeleid - deel 1

• newEditor

Taaltraject

Taalbeleid

Taalbeleid

In dit college:

• Wat is taalbeleid?

• Wanneer en waarvoor is taalbeleid wenselijk?

• Waar wordt taalbeleid op gebaseerd?

Introductie-opdracht

• Lees de verschillende situaties eerst individueel. Bedenk welke situaties volgens jou met taalbeleid te maken hebben.

• Bespreek je antwoorden in een groepje van 3/4. Bespreek per taalsituatie hoe je die in een taalbeleidsplan zou verwerken en of je eventueel iets anders aan zou pakken. Schrijf jullie antwoord kort op.

• We bespreken de opdracht daarna klassikaal.

Definitie taalbeleid

• Jullie definities?

• Welke scholen hebben een taalbeleid nodig?

• Hebben alle scholen een taalbeleid?

• Hebben wij als pabo een taalbeleid?

Een definitie

“Taalbeleid omvat het geheel van maatregelen die een school treft om de schoolloopbaan en de leerresultaten van alle leerlingen te verbeteren” (Kuiken, 2013, blz. 248).

Betere definitie

“Taalbeleid is een structurele en strategische poging van een schoolteam om de onderwijspraktijk aan te passen aan de taalleerbehoeften van de leerlingen met het oog op het bevorderen van hun algehele ontwikkeling en het verbeteren van hun onderwijsresultaten.” (Van den Branden, 2004: 51).

Taalbeleid stageschool

Wissel in groepjes uit wat je op je stageschool aan taalbeleid bent tegengekomen
(let op: hoeft niet altijd een document te zijn, kan ook zijn welke werkwijzen je ziet).

Stel op basis van deze inventarisatie vast wat er zoal in een taalbeleidsplan zou moeten staan, m.a.w.:
welke onderdelen staan er in een taalbeleidsplan?

Vul eventueel aan en bedenk concrete voorbeelden.

Onderdelen taalbeleid in Nederlands als
tweede taal in het basis-onderwijs

• NT2

• Nederlands als moedertaal

• Nederlands in andere vakken

• Leerlingen: bv. onder-/neven-instromers

• Organisatie: binnen school; tussen scholen

• Taalcurriculum, doel, leerstof, toetsing

• Docenten: didactiek, vaardigheden

• Ouders

• Onderwijs Engels

• (Onderwijs in eigen taal)

Voorbeeld taalbeleid van een school

Wat is er allemaal van invloed op hoe het taalbeleid er uitziet?

Invloeden van buitenaf

Welke factoren van buiten de school beïnvloeden hoe een taalbeleid van een school wordt ingevuld?

Bron: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/03/04/slechts-driekwart-leerlingen-haalt-minimale-niveau-schijfvaardigheid-a4034221

Invloeden van buitenaf

Welke factoren van buiten de school beïnvloeden hoe een taalbeleid van een school wordt ingevuld?

• Regeringsrapporten en onderzoek

• Kerndoelen taal

• Referentieniveaus taal en rekenen

• Toetsen (bv. Cito, IEP)

• Mediapaniek over laag taalniveau

• Wensen van ouders

Invloed onderzoek

• Gat tussen wetenschap en onderwijs groot

• Recente publicatie die onderzoeksresultaten vertaalt naar lespraktijk:

https://didactiefonline.nl/artikel/op-de-schouders-van-reuzen

• Ook: https://www.nro.nl/kennisrotonde/

• Evidence-based klinkt mooi, maar…

Zie ook bijv. https://www.leesmonitor.nu/nl voor onderzoeksresultaten (m.b.t. lezen)

Engels zo vroeg mogelijk?

• Bron: Trouw, 11-2-2019

Kerndoelen

• Wettelijke kaders voor kern van onderwijsinhoud

• Hoofdlijnen voor basisonderwijs

• Globaal beschreven

• 12 kerndoelen in totaal.

Kerndoel 5
De leerlingen leren naar inhoud en vorm teksten te schrijven met verschillende functies, zoals: informeren, instrueren, overtuigen of plezier verschaffen.

! Actualisatie kerndoelen: vanaf 2025 nieuwe doelen

Tussendoelen

• Horen bij kerndoelen

• Beschrijven stappen in ontwikkeling

• Vier momenten in het basisonderwijs

• slo.tule.nl

Voorbeeld van tussendoelen bij kerndoel 5:

De leerlingen leren naar inhoud en vorm teksten te schrijven met verschillende functies, zoals: informeren, instrueren, overtuigen of plezier verschaffen.

• Het begeleid inzetten van schrijfstrategieën, vooral gericht op het oriënteren op het onderwerp, het verzamelen, selecteren en ordenen van informatie en op het reflecteren (vooral op de inhoud en in mindere mate op de vorm). Bij het verzorgen van de tekst gaat het vooral om de lay-out.

• Ook teksten kunnen schrijven die niet-contextgebonden zijn.

• Illustraties bij tekst kunnen maken.

Referentieniveaus

• Achtergrond: kritiek vanuit de maatschappij

• Voor het hele onderwijs

• Taal en rekenen

• Basiskennis en basisvaardigheden

• Doel: verhoging algemene niveau

Voorbeeld van referentieniveau voor het domein lezen

• 1F (minimumniveau eind groep 8, 75% vd lln)
  Kan informatie opzoeken in duidelijk geordende naslagwerken, zoals woordenboeken, telefoongids e.d. Kan schematische informatie lezen en relaties met de tekst expliciteren.

• 1S/2F (streefniveau eind groep 8)
  Kan systematisch informatie zoeken (op bv. het internet of in de schoolbibliotheek), bijvoorbeeld op basis van trefwoorden.

Bronnen doelen en niveaus

Websites

• www.tule.slo.nl

• www.taalenrekenen.nl

• www.leerlijnentaal.nl

• https://www.actualisatiekerndoelen.nl/nederlands

Invloeden van binnen de school

Welke invloeden op taalbeleid komen vanuit de school zelf?

Invloeden van binnen de school

Welke invloeden op taalbeleid komen vanuit de school zelf?

• Gemeten toetsresultaten

• Visie van schoolleiding

• Ervaringen/observaties van leerkrachten

• Ervaringen van leerlingen

Technisch lezen: DMT

Welke invloeden spelen op jouw stageschool vooral een rol?

• Invloeden buitenaf

• Invloeden binnenaf

Welke invloed heeft dat dan?

TMH-taalbeleid…?

• Welke factoren zouden een rol kunnen of moeten spelen op taalbeleid voor de TMH?

Afronding (deel 1)

• Je hebt nu een idee gekregen van wat taalbeleid is en in welke situaties het goed is om taalbeleid opgesteld te hebben.

• Je weet nu waarop taalbeleid gebaseerd kan zijn en hebt nagedacht over factoren in je eigen praktijksituatie (stage).

• Vragen?