M.C. Escher
wiskundige kunst
M.C. Escher
wiskundige kunst
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Aan het eind van deze les kun je herkennen, uitleggen hoe Escher te werk gaat en dit toepassen in je eigen werk.
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet jij al van Escher?
Deze slide heeft geen instructies
M.C. Escher
Maurits Cornelis Escher (1898-1972) is een van 's werelds meest beroemde grafici. Zijn kunst wordt bewonderd door miljoenen mensen over de hele wereld. M.C.
Escher is het meest beroemd om zijn zogenaamde onmogelijke tekeningen, zoals Klimmen en Dalen en Relativiteit, maar ook om zijn metamorphoses, zoals Metamorphose I, II en III, Lucht en Water I en Reptielen.
Deze slide heeft geen instructies
M.C. Escher
Een graficus is iemand die kunstwerken maakt met een druktechniek. Grafiek als kunstvorm wordt prentkunst genoemd.
Om van een grafisch werk meerdere exemplaren te realiseren kan de graficus een beroep doen op verschillende druktechnieken, zoals etsen, droge naald, linosnede, litho, houtsnede en zeefdruk.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Metamorfose
Deze slide heeft geen instructies
Metamorfose
In 1957 maakte Escher een houtsnede waarin hij in twaalf stappen liet zien hoe hij een metamorfose maakte.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Een egaal grijs vlak wordt door lijnen in gelijkvormige vlakken verdeeld die steeds meer contrast krijgen en tenslotte zwart en wit worden (1 t/m 4). Dan vervormen de rechte lijnen zich: de deuk aan de ene kant wordt een even grote uitstulping aan de tegenoverliggende kant (5 en 6). De vervormingen worden steeds groter en krijgen een herkenbare vorm, een vogel (7).
Deze slide heeft geen instructies
Een zwarte vogel tegen een witte achtergrond (8) wordt daarna een witte vogel tegen een zwarte achtergrond (9) of ze zijn het beiden tegelijk (10), al kan je ze nooit tegelijk waarnemen. Door de bek en het oogje van rechts naar links te verplaatsen maakt hij van de vogels ineens vissen (11). De vissen en vogels kunnen ook samen het vlak vullen (12). En elke vogel of vis heeft nog steeds het oppervlak van de oorspronkelijke gelijkvormige vlakken.
Deze slide heeft geen instructies
Oefening 1
Bedenk en maak een serie van 5 (kleine) tekeningen waarin een gelijkzijdige driehoek overgaat in een regelmatige zeshoek.
Tijd: 1 lesuur
Deze slide heeft geen instructies
Upload hier de foto van oefening 1
Deze slide heeft geen instructies
Oefening 2
In de prent ‘Dag en nacht’ vindt een metamorfose plaats van vierkanten naar een vlakvulling met vliegende vogels.
Maak een serie van 6 opeenvolgende (kleine) tekeningen die deze metamorfose weergeeft. Begin dus met een vierkant en eindig met de vogel.
Tijd: 2 lesuren
Deze slide heeft geen instructies
Upload hier de foto van oefening 2
Deze slide heeft geen instructies
Klimmen en dalen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Leg uit hoe jullie denken dat Escher de monniken steeds maar omhoog of omlaag kon laten lopen in hetzelfde rondje.
Deze slide heeft geen instructies
Oefening 3
Maak nu van Lego de trap van 'klimmen en dalen' na.
Je werkt in een groepje van 2.
Bedenk hoe je dat voor elkaar zou kunnen krijgen en vul dat in op de volgende pagina.
filmpje met de oplossing
Hoe krijg je dat voor elkaar denk je?
Deze slide heeft geen instructies
Upload hier de foto van oefening 3
Deze slide heeft geen instructies
Rotatie
Het uitgangspunt van een regelmatige vlakvulling is een basisvorm waar het motief in moet passen. Voor de reptielen, die hun meest herkenbare vorm hebben als ze van boven af bekeken worden, nam Escher als basis een zeshoek. Uit de zeshoek haalde hij stukjes die hij op een andere plek toevoegde zodat het reptiel zijn herkenbare vorm kreeg.
Deze slide heeft geen instructies
Rotatie
Het in elkaar laten passen van de reptielen deed Escher met behulp van rotatie: om drie punten (A,B, C) kan de figuur 120° gedraaid worden. De ‘aangeplakte’ stukjes, die nu een kop, pootjes of een staart zijn, passen dan precies op de plaats waar ze uit de zeshoek gehaald zijn. Om de vlakvulling compleet te maken zijn drie figuren in drie verschillende kleuren nodig.
Deze slide heeft geen instructies
Oefening 4
Bedenk en maak nu je eigen 'vlakvulling' die in elkaar past wanneer je het roteert. In de wiskunde noemen we een vlakvulling ook wel een tesselatie. Geef je bedachte vorm een bek of een oogje waardoor het 'iets levends' wordt.
Bekijk in het filmpje op de volgende pagina hoe je te werk moet gaan.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Upload hier de foto van oefening 4
Deze slide heeft geen instructies
Eind Opdracht
Bedenk en maak een werk in de stijl van Escher.
Kies uit een regelmatige vlakvulling of een metamorfose.
Je mag dit uitwerken als schilderij, tekening, linosnede, enz.
Tijd: 6 lesuren
Deze slide heeft geen instructies
Upload hier de foto van je schets
Deze slide heeft geen instructies