Realisme

REALISME

1840-1880

1 / 43
volgende
Slide 1: Slide
newEditorKunstMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

In deze les zitten 43 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

REALISME

1840-1880

Deze slide heeft geen instructies

REALISME

ALGEMEEN

Het Realisme was een stroming in de 19e eeuw, waarin gestreefd werd naar het weergeven van de (maatschappelijke) werkelijkheid. 

De stroming was vooral sterk in Frankrijk rond het midden van de 19e eeuw en wordt gezien
als reactie op de Romantiek.

Deze slide heeft geen instructies

Doel van vandaag

We verdiepen ons verder in 'De Cultuur van Romantiek en Realisme'.


Aan het eind van de les:

- Weet en begrijp je wat de aanleiding van het REALISME was.

- Ken je enkele kenmerken van het Realisme en kun je die herkennen/benoemen in een kunstwerk

Deze slide heeft geen instructies

Eerst even dit.....

Deze slide heeft geen instructies

Romantiek

Verlichting

Hoe zat het ook alweer?

Ratio

Gevoel

Wetenschap

Technologische ontwikkelingen

Natuur

Escapisme



Deze slide heeft geen instructies

De salon

In de achttiende en negentiende eeuw is de Salon in Parijs van grote betekenis voor de

kunstwereld, voor zowel de kunstenaars als de kopers van kunst.

Ontstaan vanuit de Académie des Beaux Arts (Academie van Schone Kunsten)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Alexandre Cabanel, 

"De geboorte van Venus"



één van de hoogtepunten van de Salon van 1863. Keizer Napoleon III kocht het schilderij voor zijn privécollectie.

Deze slide heeft geen instructies

schildert het mythische moCabanel ment dat de godin Venus wordt geboren. 

Ze wordt door het schuim van de golven aan land gebracht. Het naakt werd geaccepteerd door het publiek omdat het werd gerechtvaardigd door het onderliggende mythologische verhaal. In dit geval had Cabanel het naakte lichaam bovendien in een gekuiste geïdealiseerde vorm weergegeven.  De schrijver Emile Zola vergeleek de gelijkmatige tint van de Venus met wit en roze marsepein. 

Ze was zeker verleidelijk, maar niet van vlees en bloed.

Deze slide heeft geen instructies

Noem twee eisen van de Salon waaraan dit schilderij voldoet.

A

Gladde penseelvoering. - Juiste anatomische verhoudingen.

B

De figuren zijn duidelijk afgebakend. - Lieflijk, zoetig tafereel.

C

Klassieke kleding, onderwerpen en/of scène. - Toneelachtige voorstelling.

D

Precieze tekenachtige schilderwijze.

Deze slide heeft geen instructies

Waaraan ontleent de Salon haar belang voor kunstenaars?

A

Kunstenaars kunnen er socializen en er wellicht een vrouw vinden.

B

Kunstenaars gebruiken het vooral als middel om aan geld te komen

C

Kunstenaars kunnen hier hun visie op kunst tonen en daarmee een groot publiek bereiken.

D

Kunstenaars kunnen er bekendheid verwerven en schilderijen verkopen.

Deze slide heeft geen instructies

Jean François Millet (1814 - 1875)

Deze slide heeft geen instructies

Wat zie je op dit schilderij dat past bij het realisme?

Deze slide heeft geen instructies

Kenmerken Realisme:

Onderwerpen blijven anoniem

Het gaat om het 'alledaagse', niet verheven taferelen

De schilderstijl is grof en onversierd


Deze slide heeft geen instructies

Leg uit waarom het realisme een reactie was op de Salonkunst.

A

Het toont de wereld zoals de kunstenaars die graag zagen.

B

Het toont de wereld buiten de grote stad.

C

Het toont van de werkelijkheid van gewone mensen en niet die van de elite.

D

Het toont waar de elite geïnteresseerd in was, dus niet perse hun wereld.

Deze slide heeft geen instructies

REALISME

  • Tegen de 'afstandelijke' stijl van het (neo-)classicisme

  • Tegen de 'overdreven sentimentele' Romantiek

  • Streven: Eenvoudige realiteit van het alledaagse leven

  • Groep: armoede en ellende = sociale stroming, Courbet en Millet

  • Groep: natuur en platteland = naturalistische stroming, o.a. Rousseau


KENMERKEN

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Het realisme beeldde alledaagse gebeurtenissen af (bijv. een groet of gewone arbeiders aan het werk op het land). De manier van schilderen was vergelijkbaar met die van de romantiek: veel aardetinten en realistische verhoudingen en kleuren.

SCHILDERKUNST

REALISME

Deze slide heeft geen instructies

Edouard Manet, ‘Le déjeuner sur l’herbe’(1863)

• Academische regels overtreden: naakte vrouw en kleurgebruik (zuivere kleuren)

• Manet wordt ingedeeld bij de realisten en de impressionisten!

REALISME

SCHILDERKUNST

Deze slide heeft geen instructies

Jean Francois Millet, de man met de hak (1852-1862)

REALISME

SCHILDERKUNST

Deze slide heeft geen instructies

Vergelijk: Impressionisme, Monet, Dejeuner sur l’Herbe (1873)

REALISME

SCHILDERKUNST

Deze slide heeft geen instructies

BEELDHOUWKUNST

  • Onderwerpen uit het dagelijks leven

  • Realistische weergave: verschil in stofuitdrukking tussen bijvoorbeeld kleding en lichaam komt duidelijk naar voren.

  • Beelden van was of klei en in brons gegoten

REALISME

Deze slide heeft geen instructies

BEELDHOUWKUNST

REALISME

  • Mensen uit arbeidersmilieu 

  • Niet zielig, maar helden 

  • Het echte leven is geen sprookje en mensen zien er niet perfect uit 


Deze slide heeft geen instructies

Gevolgen van de industriële revolutie worden in de 2e helft van de 19e eeuw zichtbaar:
glas en ijzer en de uitvinding van gietijzer en staal bieden nieuwe mogelijkheden.
De bouwconstructie wordt onverhuld gelaten: Realisme.

ARCHITECTUUR

REALISME

Deze slide heeft geen instructies

ARCHITECTUUR

REALISME

Deze slide heeft geen instructies

Realisme

Negentiende eeuw

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

REALISME  (1830-1890)

  •  Afzetten tegen de droombeelden van de Romantiek

  • Gewone mensen en situaties

  • Werkelijkheid weergeven en niet mooier maken

  • Donkere en sombere kleuren

Deze slide heeft geen instructies

Gustave Courbet, Het atelier van de kunstenaar, een echte allegorie, 1855, olieverf op doek, 359 x 598 cm, Musée d'Orsay, Parijs

- groot formaat: afwijzing salon

- links: alle ambachten afgebeeld als persoon

- rechts: elite/geleerden

- model: academische regels

- schilder centraal: iedereen is even belangrijk (blik gefocust op jongetje ipv belangrijke mensen)

- schedel en kruisiging: verwijzing geloof

Honoré Daumier, Gargantua, 1831, lithografie, Bibliothèque Nationale, Parijs

realisme: weergeven van sociale en stedelijke problemen


Niet vergelijkbaar met naturalisme: weergeven naar de werkelijkheid

School van Barbizon

De schilders van Barbizon schilderden met een losse penseelstreek en gebruikten lichte kleuren. Ze schilderden de natuur, zoals deze op hen over kwam. Ze beschouwden de natuur als een volwaardig onderwerp voor een schilderij. Omdat de kunstenaars rechtstreeks buiten naar de natuur schilderden, wordt de School van Barbizon vaak beschouwd als de voorloper van het impressionisme.

 Ook raakvlakken met de Romantiek.

Deze slide heeft geen instructies

Jean-Francois Millet-Arenleesters (1857)

Deze slide heeft geen instructies

Hoe is er ruimte gesuggereerd? Leg uit a.d.h.v. vormgevingsaspect KLEUR

Deze slide heeft geen instructies

ANTWOORDEN

- Door een licht/donkercontrast: de voorgrond is donker en de achtergrond licht.

- Door een warm/koud contrast: de voorgrond heeft meer warme tinten en de

achtergrond meer koude.

- Door atmosferisch perspectief .

Deze slide heeft geen instructies

Realistische kunstenaars wilden vooral hun maatschappelijke ideeën laten zien.

Rijke kunstkopers waren vaak niet zo enthousiast over realistische schilderijen. 



Deze slide heeft geen instructies

Waarom waren rijke kunstkopers niet zo enthousiast?

Deze slide heeft geen instructies

VOORSTELLING

  • Arbeiders, boeren en situaties uit het echte leven

  • Sombere onderwerpen: leed, armoede, hard werken.

  • Mensen werken niet op hun mooist weergegeven ook oneffenheden werden zichtbaar


Deze slide heeft geen instructies

Door de uitvinding van de verftubes konden kunstenaars vaker in de buitenlucht werken en hun onderwerp zo realistisch mogelijk naschilderen. 


Leg uit waardoor dit nu makkelijker ging? 

Deze slide heeft geen instructies

Vincent van Gogh, Aardappeleters (1855)

Deze slide heeft geen instructies

Romantische kunstenaars wilden graag kunstwerken maken waarin fantasie en schoonheid belangrijk waren. Liefhebbers van romantische kunst hadden daarom ook veel kritiek op 'De aardappeleters'....


Leg uit wat de kritiek was van de Romantici op het schilderij de "Aardappelers" van Vincent van Gogh. 

Deze slide heeft geen instructies

Leg dit uit aan de hand van voorstelling en vormgeving.

Deze slide heeft geen instructies

ANTWOORDEN

- Voorstelling: het onderwerp was te alledaags, het schilderij laat geen fantasiewereld of schoonheid zien / het onderwerp was het niet waard om geschilderd te worden, het was een te somber onderwerp


- Vormgeving: het kleurgebruik was te donker.

Deze slide heeft geen instructies

Doelen behaald?

We verdiepen ons verder in 'De Cultuur van Romantiek en Realisme'.


Aan het eind van de les:

- Weet en begrijp je wat de aanleiding van het REALISME was.

- Ken je enkele kenmerken van het Realisme en kun je die herkennen/benoemen in een kunstwerk


VOLGENDE KEER (na toetsweek):  Bespiegeling --> 7.2 lezen "Verslag van het alledaagse" pagina 144- 153

Deze slide heeft geen instructies