REALISME
1840-1880
REALISME
1840-1880
Deze slide heeft geen instructies
REALISME
ALGEMEEN
Het Realisme was een stroming in de 19e eeuw, waarin gestreefd werd naar het weergeven van de (maatschappelijke) werkelijkheid.
De stroming was vooral sterk in Frankrijk rond het midden van de 19e eeuw en wordt gezien
als reactie op de Romantiek.
Deze slide heeft geen instructies
Doel van vandaag
We verdiepen ons verder in 'De Cultuur van Romantiek en Realisme'.
Aan het eind van de les:
- Weet en begrijp je wat de aanleiding van het REALISME was.
- Ken je enkele kenmerken van het Realisme en kun je die herkennen/benoemen in een kunstwerk
Deze slide heeft geen instructies
Eerst even dit.....
Deze slide heeft geen instructies
Romantiek
Verlichting
Hoe zat het ook alweer?
Ratio
Gevoel
Wetenschap
Technologische ontwikkelingen
Natuur
Escapisme
Deze slide heeft geen instructies
De salon
In de achttiende en negentiende eeuw is de Salon in Parijs van grote betekenis voor de
kunstwereld, voor zowel de kunstenaars als de kopers van kunst.
Ontstaan vanuit de Académie des Beaux Arts (Academie van Schone Kunsten)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Alexandre Cabanel,
"De geboorte van Venus"
één van de hoogtepunten van de Salon van 1863. Keizer Napoleon III kocht het schilderij voor zijn privécollectie.
Deze slide heeft geen instructies
schildert het mythische moCabanel ment dat de godin Venus wordt geboren.
Ze wordt door het schuim van de golven aan land gebracht. Het naakt werd geaccepteerd door het publiek omdat het werd gerechtvaardigd door het onderliggende mythologische verhaal. In dit geval had Cabanel het naakte lichaam bovendien in een gekuiste geïdealiseerde vorm weergegeven. De schrijver Emile Zola vergeleek de gelijkmatige tint van de Venus met wit en roze marsepein.
Ze was zeker verleidelijk, maar niet van vlees en bloed.
Deze slide heeft geen instructies
Noem twee eisen van de Salon waaraan dit schilderij voldoet.
Gladde penseelvoering. - Juiste anatomische verhoudingen.
De figuren zijn duidelijk afgebakend. - Lieflijk, zoetig tafereel.
Klassieke kleding, onderwerpen en/of scène. - Toneelachtige voorstelling.
Precieze tekenachtige schilderwijze.
Deze slide heeft geen instructies
Waaraan ontleent de Salon haar belang voor kunstenaars?
Kunstenaars kunnen er socializen en er wellicht een vrouw vinden.
Kunstenaars gebruiken het vooral als middel om aan geld te komen
Kunstenaars kunnen hier hun visie op kunst tonen en daarmee een groot publiek bereiken.
Kunstenaars kunnen er bekendheid verwerven en schilderijen verkopen.
Deze slide heeft geen instructies
Jean François Millet (1814 - 1875)
Deze slide heeft geen instructies
Wat zie je op dit schilderij dat past bij het realisme?
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken Realisme:
Onderwerpen blijven anoniem
Het gaat om het 'alledaagse', niet verheven taferelen
De schilderstijl is grof en onversierd
Deze slide heeft geen instructies
Leg uit waarom het realisme een reactie was op de Salonkunst.
Het toont de wereld zoals de kunstenaars die graag zagen.
Het toont de wereld buiten de grote stad.
Het toont van de werkelijkheid van gewone mensen en niet die van de elite.
Het toont waar de elite geïnteresseerd in was, dus niet perse hun wereld.
Deze slide heeft geen instructies
REALISME
Tegen de 'afstandelijke' stijl van het (neo-)classicisme
Tegen de 'overdreven sentimentele' Romantiek
Streven: Eenvoudige realiteit van het alledaagse leven
Groep: armoede en ellende = sociale stroming, Courbet en Millet
Groep: natuur en platteland = naturalistische stroming, o.a. Rousseau
KENMERKEN
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Het realisme beeldde alledaagse gebeurtenissen af (bijv. een groet of gewone arbeiders aan het werk op het land). De manier van schilderen was vergelijkbaar met die van de romantiek: veel aardetinten en realistische verhoudingen en kleuren.
SCHILDERKUNST
REALISME
Deze slide heeft geen instructies
Edouard Manet, ‘Le déjeuner sur l’herbe’(1863)
• Academische regels overtreden: naakte vrouw en kleurgebruik (zuivere kleuren)
• Manet wordt ingedeeld bij de realisten en de impressionisten!
REALISME
SCHILDERKUNST
Deze slide heeft geen instructies
Jean Francois Millet, de man met de hak (1852-1862)
REALISME
SCHILDERKUNST
Deze slide heeft geen instructies
Vergelijk: Impressionisme, Monet, Dejeuner sur l’Herbe (1873)
REALISME
SCHILDERKUNST
Deze slide heeft geen instructies
BEELDHOUWKUNST
Onderwerpen uit het dagelijks leven
Realistische weergave: verschil in stofuitdrukking tussen bijvoorbeeld kleding en lichaam komt duidelijk naar voren.
Beelden van was of klei en in brons gegoten
REALISME
Deze slide heeft geen instructies
BEELDHOUWKUNST
REALISME
Mensen uit arbeidersmilieu
Niet zielig, maar helden
Het echte leven is geen sprookje en mensen zien er niet perfect uit
Deze slide heeft geen instructies
Gevolgen van de industriële revolutie worden in de 2e helft van de 19e eeuw zichtbaar:
glas en ijzer en de uitvinding van gietijzer en staal bieden nieuwe mogelijkheden.
De bouwconstructie wordt onverhuld gelaten: Realisme.
ARCHITECTUUR
REALISME
Deze slide heeft geen instructies
ARCHITECTUUR
REALISME
Deze slide heeft geen instructies
Realisme
Negentiende eeuw
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
REALISME (1830-1890)
Afzetten tegen de droombeelden van de Romantiek
Gewone mensen en situaties
Werkelijkheid weergeven en niet mooier maken
Donkere en sombere kleuren
Deze slide heeft geen instructies
Gustave Courbet, Het atelier van de kunstenaar, een echte allegorie, 1855, olieverf op doek, 359 x 598 cm, Musée d'Orsay, Parijs
- groot formaat: afwijzing salon
- links: alle ambachten afgebeeld als persoon
- rechts: elite/geleerden
- model: academische regels
- schilder centraal: iedereen is even belangrijk (blik gefocust op jongetje ipv belangrijke mensen)
- schedel en kruisiging: verwijzing geloof
Honoré Daumier, Gargantua, 1831, lithografie, Bibliothèque Nationale, Parijs
realisme: weergeven van sociale en stedelijke problemen
Niet vergelijkbaar met naturalisme: weergeven naar de werkelijkheid
School van Barbizon
De schilders van Barbizon schilderden met een losse penseelstreek en gebruikten lichte kleuren. Ze schilderden de natuur, zoals deze op hen over kwam. Ze beschouwden de natuur als een volwaardig onderwerp voor een schilderij. Omdat de kunstenaars rechtstreeks buiten naar de natuur schilderden, wordt de School van Barbizon vaak beschouwd als de voorloper van het impressionisme.
Ook raakvlakken met de Romantiek.
Deze slide heeft geen instructies
Jean-Francois Millet-Arenleesters (1857)
Deze slide heeft geen instructies
Hoe is er ruimte gesuggereerd? Leg uit a.d.h.v. vormgevingsaspect KLEUR
Deze slide heeft geen instructies
ANTWOORDEN
- Door een licht/donkercontrast: de voorgrond is donker en de achtergrond licht.
- Door een warm/koud contrast: de voorgrond heeft meer warme tinten en de
achtergrond meer koude.
- Door atmosferisch perspectief .
Deze slide heeft geen instructies
Realistische kunstenaars wilden vooral hun maatschappelijke ideeën laten zien.
Rijke kunstkopers waren vaak niet zo enthousiast over realistische schilderijen.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom waren rijke kunstkopers niet zo enthousiast?
Deze slide heeft geen instructies
VOORSTELLING
Arbeiders, boeren en situaties uit het echte leven
Sombere onderwerpen: leed, armoede, hard werken.
Mensen werken niet op hun mooist weergegeven ook oneffenheden werden zichtbaar
Deze slide heeft geen instructies
Door de uitvinding van de verftubes konden kunstenaars vaker in de buitenlucht werken en hun onderwerp zo realistisch mogelijk naschilderen.
Leg uit waardoor dit nu makkelijker ging?
Deze slide heeft geen instructies
Vincent van Gogh, Aardappeleters (1855)
Deze slide heeft geen instructies
Romantische kunstenaars wilden graag kunstwerken maken waarin fantasie en schoonheid belangrijk waren. Liefhebbers van romantische kunst hadden daarom ook veel kritiek op 'De aardappeleters'....
Leg uit wat de kritiek was van de Romantici op het schilderij de "Aardappelers" van Vincent van Gogh.
Deze slide heeft geen instructies
Leg dit uit aan de hand van voorstelling en vormgeving.
Deze slide heeft geen instructies
ANTWOORDEN
- Voorstelling: het onderwerp was te alledaags, het schilderij laat geen fantasiewereld of schoonheid zien / het onderwerp was het niet waard om geschilderd te worden, het was een te somber onderwerp
- Vormgeving: het kleurgebruik was te donker.
Deze slide heeft geen instructies
Doelen behaald?
We verdiepen ons verder in 'De Cultuur van Romantiek en Realisme'.
Aan het eind van de les:
- Weet en begrijp je wat de aanleiding van het REALISME was.
- Ken je enkele kenmerken van het Realisme en kun je die herkennen/benoemen in een kunstwerk
VOLGENDE KEER (na toetsweek): Bespiegeling --> 7.2 lezen "Verslag van het alledaagse" pagina 144- 153
Deze slide heeft geen instructies