Leerdoelen opschrijven
1. Waardoor had het merendeel van de bevolking van de steden geen invloed op het bestuur van de stad?
2. Noem vier bevolkingslagen in middeleeuwse steden.
3. Welke twee bevolkingsgroepen kwamen in opstand tegen de stadsbesturen? Wat bereikten zij?
Eerder klaar? Lees "Gilden, wat zijn dat en welke zie je?"
Zelfstandig en in stilte!
m
s
Leerdoelen opschrijven
1. Waardoor had het merendeel van de bevolking van de steden geen invloed op het bestuur van de stad?
2. Noem vier bevolkingslagen in middeleeuwse steden.
3. Welke twee bevolkingsgroepen kwamen in opstand tegen de stadsbesturen? Wat bereikten zij?
Eerder klaar? Lees "Gilden, wat zijn dat en welke zie je?"
Zelfstandig en in stilte!
m
s
Vandaag
1. Uitleg par. 6.3
2. Leerdoelen antwoorden
3. Burgerschap
Studiewijzer
MEIVAKANTIE
09-10/05: Par. 6.2 De samenleving in de Vroege Middeleeuwen.
12/05: Par. 6.2 De samenleving in de Vroege Middeleeuwen.
16-17/05: SO par. 6.1 en 6.2
19/05: Vikingen + Par. 6.3 De samenleving in de Vroege Middeleeuwen.
23-24/05: Par. 6.3 De samenleving in de Vroege Middeleeuwen.
30/05: Excursie
31/05:
02/06: Par. 6.3 De samenleving in de Vroege Middeleeuwen.
(Pinksteren)
07/06 Oefenen toets maken
09/06 Extra
1hvs1: par. 6.3
Toetsweek 4
Par. 6.1, 6.2 en 6.3
Leerdoelen
1. Waardoor had het merendeel van de bevolking van de steden geen invloed op het bestuur van de stad?
2. Noem vier bevolkingslagen in middeleeuwse steden.
3. Welke twee bevolkingsgroepen kwamen in opstand tegen de stadsbesturen? Wat bereikten zij?
Lezen
Gilden: wat zijn dat en welke zie je?
Welke gilden hebben in de Middeleeuwen deze gebrandschilderde ramen laten aanbrengen? Waaruit leid je dat af?
Vroege Middeleeuwen:
Weinig handel
Tussen 500 en 1000 was er weinig handel in Europa
Ten eerste was reizen gevaarlijk door rovers
Ook waren de wegen slecht onderhouden
Daarnaast was het door tol erg duur
Late Middeleeuwen
Het is 'veiliger' en 'rustiger'.
Er komt meer handel.
Geld komt weer terug.
Bevolking groeit.
Er ontstaan steden.
Macht van de steden neemt toe.
De adel krijgt (soms) minder macht.
(1100-1500)
Herleving van de handel
In de 11de en 12de eeuw gingen handelaren samenwerken
In gilden
Met andere steden (Hanze)
Met de koning
Gilden
Er kwamen erg veel ambachtslieden in sommige steden
Zij besloten te gaan samenwerken in verenigingen
Zo'n vereniging noemden ze een gilde
Ieder ambacht had zijn eigen gilde (vereniging).
Voordelen
Als lid van een gilde mocht je je ambacht veilig uitvoeren
Maar het gilde zorgde ook voor bejaarde en zieke leden
Als een lid overleed, betaalde het gilde de begrafenis
Maar ze gaven ook veel feesten en andere steun
Lid worden
Als je lid wilde worden moest je in de leer bij een meester
Als leerling leerde je de basis
Daarna kon je als gezel voor de meester gaan werken
Om zelf meester te worden moest je een meesterproef doen
Hanze
Ook handelaren gingen met elkaar samenwerken
De belangrijkste samenwerking was de Hanze
Deze samenwerking had 3 voordelen:
Hanze
Ook handelaren gingen met elkaar samenwerken
De belangrijkste samenwerking was de Hanze
Deze samenwerking had 3 voordelen:
De kooplieden werkte samen met koningen
Koningen zorgden voor een muntstelsel dat overal in hun rijk hetzelfde was.
In ruil voor geld gaven de koningen stadsrechten aan de steden.
Stadsrechten
Document waarmee burgers van een stad het recht kregen om zelf hun stad te besturen.
Voordelen
Het bestuur van de stad zelf regelen.
Rechtspreken
Stad organiseren
Nadelen
Belasting betalen aan de heer.
Een deel van het geld afstaan dat de stad verdiende met boetes.
De heer helpen bij oorlog (met soldaten, geld of goederen te geven)
Oude steden groeien, nieuwe ontstaan
Gilden worden de baas in de steden
De steden werden bestuurd door stadsraden.
Vaak bestond de stadsraden uit leden van het koopliedengilde of de leden van de raad werden gekozen door de leden van de gilden van ambachtslieden.
Op den duur kregen de zonen van gildeleden voorrang op een lidmaatschap.
Opstanden in de steden...
Kooplieden en ambachtslieden werden min of meer welvarend, maar de arbeiders niet.
Zij leefden in armoedige omstandigheden.
Vanaf 14de eeuw: de welvaart groeidde niet meer. De arbeiders werden werkloos en komen in opstand.
Arbeiders
Kooplieden en ambachtslieden
Ambachtslieden en arbeiders komen in opstand
Er waren in de steden meer ambachtslieden dan kooplieden.
Ambachtslieden verdienden goed en betaalde beslastingen, maar mochten niet meedoen met het bestuur in de steden.
De kooplieden bestuurden de steden.
Soms kwamen ambachtslieden in opstand...
De Guldensporenslag (1)
De graaf van Vlaanderen, een rijk gewest, was leenman van de Franse koning
De graaf trok zich maar weinig aan van de Franse koning.
De koning stuurde daarom een leger naar Vlaanderen.
Hij wilde graag dat de rijke Vlaamse steden, zoals Gent en Brugge, zich bij hen zouden aansluiten.
Daarom beloofde hij hen belastingverlaging als zij zich bij hem zouden aansluiten
De Guldensporenslag (2)
De belastingverlaging gold niet voor arme burgers. Daarom steunden zij de Vlaamse Graaf.
In 1302 werd de ruzie uitgevochten.
Ondanks minder paarden en wapens werd het Franse ridderleger verslagen
Na het gevecht vonden de overwinnaars op het slagveld honderden gouden sporen van gesneuvelde Franse ridders.
Hieraan dankt deze veldslag de naam Guldensporenslag.
Opstand van de arbeiders...
De arbeiders hadden geen kans om het bestuur van de stad lang in handen te houden.
De kerk, de vorst en de adel onderdrukten vaak op een bloedige manier de verzet van de arbeiders.
Leerdoel beantwoorden
1. Waardoor had het merendeel van de bevolking van de steden geen invloed op het bestuur van de stad?
2. Noem vier bevolkingslagen in middeleeuwse steden.
3. Welke twee bevolkingsgroepen kwamen in opstand tegen de stadsbesturen? Wat bereikten zij?
Bespreken: denken, delen, uitwisselen
m
s