Thema 5 Ecologie

Thema 5: 

Ecologie


Boek 4B

1 / 38
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4,5

In deze les zitten 38 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 90 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema 5: 

Ecologie


Boek 4B

Deze slide heeft geen instructies

Bs 1 - Leerdoelen

1) Je kunt uitleggen wat een ecosysteem is en wat de kenmerken ervan zijn

2) Je kunt biotische en abiotische factoren binnen een ecosysteem benoemen

3) Je kunt de invloed van de belangrijkste abiotische factoren op organismen beschrijven en de invloed van organismen op abiotische factoren

Deze slide heeft geen instructies

Sleep de organisatieniveaus van groot naar klein

1

2

3

4

ecosysteem

levensgemeenschap

populatie

organisme

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Abiotisch

Biotisch

Predatoren

Parasieten

Temperatuur

Licht

Neerslag

Voedselaanbod

Bescherming door vegetatie

Wind

Bodemvochtigheid

Concurrentie

Ziekteverwekkers

Soortgenoten

Waterdiepte

Grondsoort

Zuurgraad (pH)

Schaduw

Nestgelegenheid

Deze slide heeft geen instructies

Habitat

Een gebied waar dieren en planten leven is hun habitat,
 klein gebied binnen de biotoop

(biotoop = het abiotische deel van het ecosysteem)


Er kunnen in één biotoop verschillende habitats zijn.

Deze slide heeft geen instructies

In welk biotoop verwacht je de meeste habitats?

A

Boeren-akker

B

Tropisch regenwoud

C

Zand-woestijn

D

Naaldbomen bos

Deze slide heeft geen instructies

Macroklimaat





 klimaat in een groot gebied.

Deze slide heeft geen instructies

Microklimaat


Deze slide heeft geen instructies

Abiotische factoren zijn van invloed op de soortensamenstelling


  • Bodem
    - Klei
    - Zand
    - Humus
    - pH, grondwaterstand en concentratie mineralen

Deze slide heeft geen instructies


BESCHIKBAARHEID VAN WATER

Bij planten

  • Dikte cuticula

  • Hoeveelheid huidmondjes

  • Grootte wortelstelsel

Bij dieren

  • Zuurstofgehalte

  • Zoutgehalte


(cuticula = waslaag over de bladeren/stengels)

Deze slide heeft geen instructies

Aanpassingen om beter te overleven

Licht

klimplant hechtwortels

klimplant ranken

voorjaarsbloeiers

schaduwplanten

zonplant

Deze slide heeft geen instructies

Optimumkromme

Deze slide heeft geen instructies

Tolerantie

Deze slide heeft geen instructies

Tolerantie + beperkende factor

  • een soort heeft voor een abiotische factor zijn eigen kenmerkende tolerantiegebied: minimum tot maximum waarde op x-as

  • dit tolerantiegebied bepaalt het verspreidingsgebied (= gebied waar soort voorkomt)

  • je kunt per soort en per abiotische factor een optimumkromme maken met: Minimum / optimum / maximum - waarde  

  • Beperkende factor= de abiotische factor die het verst van de optimumwaarde ligt


samenvattend 



Er is een verband tussen de tolerantie en het verspreidingsgebied van een soort. Bekijk de afbeelding. Welke soort heeft het grootste verspreidingsgebied?

A

soort A

B

soort B

C

soort C

D

soort D

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de beperkende factor bij verlichtingssterkte 3?

A

zuurstof

B

licht

C

CO2

D

temperatuur

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de beperkende factor bij verlichtingssterkte 8?

A

zuurstof

B

licht

C

CO2

D

temperatuur

Deze slide heeft geen instructies

Bs 2 - Leerdoelen

1) Je kunt binnen een ecosysteem vormen van concurrentie en van coöperatie onderscheiden


2) Je kunt de dynamiek en het evenwicht in een ecosysteem beschrijven

Deze slide heeft geen instructies

Leg uit wat wordt bedoeld met concurrentie.

Maak eventueel gebruik van een voorbeeld.

Deze slide heeft geen instructies

Concurrentie

Competitie / strijd

Bij concurrentie is er vaak sprake van een overlappende niche.

Kan plaatsvinden tussen soortgenoten (intraspecifiek) --> verhoogd de selectiedruk 

Maar ook tussen verschillende soorten (interspecifiek)

Deze slide heeft geen instructies

Een niche is de rol die het organisme speelt in het ecosysteem; de interactie met het ecosysteem
Voorbeelden:

voeding - wat eet het, door wie wordt het gegeten?
Andere taken; nest bouwen, graven etc.

Niche

Deze slide heeft geen instructies

Natuurlijke selectie leidt tot verschillende niches


Deze slide heeft geen instructies

Wat is symbiose?

Deze slide heeft geen instructies

Coöperatie (binnen de soort)


Bescherming
Verdediging
Paarvorming
Voedsel

Deze slide heeft geen instructies

Symbiose

  • Mutualisme: + / +

  • Commensalisme: + / 0

  • Parasitisme: - / +

    Geen symbiose:

  • Competitie - / -

  • Predatie - / +

Deze slide heeft geen instructies

Deze symbiose is...

A

Mutualisme

B

Parasitisme

C

Commensalisme

D


Deze slide heeft geen instructies

Een kreeft die gebruik maakt van een leeg slakkenhuis van een wulk is een voorbeeld van commensalisme.

A

Goed

B

Fout

C


D


Deze slide heeft geen instructies

De koolplant scheidt een stofje uit dat sluipwespen aantrekt. Sluipwespen leggen eieren in de rupsen die de koolplant op eten.

A

Mutualisme en parasitisme

B

Mutualisme en commensalisme

C

Commensalisme en parasitisme

D

Mutualisme, commensalisme en parasitisme

Deze slide heeft geen instructies

Populatiedynamiek


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de draagkracht van een ecosysteem?

A

Het aantal dieren in een bepaald gebied

B

De maximale populatiegrootte die een gebied kan onderhouden

C

Alle organismen in een bepaald gebied

D

De minimale populatiegrootte die een gebied kan onderhouden

Deze slide heeft geen instructies

Waardoor leidt overschrijding van draagkracht meestal tot een lagere draagkracht?

A

de dieren zijn dood

B

voedselbronnen zijn uitgeput

C

het systeem schiet door

D

er zijn meer predatoren

Deze slide heeft geen instructies

Optimale omstandigheden

Groei van populatie is zichtbaar te maken in grafiek.


Draagkracht van ecosysteem is belangrijk voor grootte.

- Exponentiele groei (J)

- Begrensde groei (S)


Deze slide heeft geen instructies

Overschrijden van draagkracht

Als de draagkracht wordt overschreden, zal de populatie een periode van sterfte doormaken


Uiteindelijk kan:
1) De populatie zich herstellen tot de oorspronkelijke draagkracht

2) Een nieuw evenwicht ontstaan bij een lagere draagkracht

3) De populatie verdwijnen uit het gebied

Deze slide heeft geen instructies

Exoten

Exoten: soorten afkomstig uit een ander gebied die zich vestigen in een ecosysteem


Invasieve exoot: brengt een ernstige verstoring teweeg in het ecosysteem

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden van exoten in Nederland


Deze slide heeft geen instructies

Het langdurig samenleven van organismen van verschillende soorten

bij een plaag

invloeden uit de levenloze natuur

De maximale populatiegrootte in een ecosysteem

Vermogen schommelingen in abiotische factoren te verdragen

Samenlevingsvorm waarbij allebei de soorten voordeel hebben

Abiotische factor die bepaalt of een soort kan overleven in een gebied

Draagkracht

Tolerantie

Beperkende factor

Exponentiële groei

Symbiose

Mutualisme

 Abiotische factor

Deze slide heeft geen instructies