1.1 Steden in Vlaanderen en Artesie (2)

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

Welkom

Zoek een plekje en ga lekker zitten :)

Leg op de hoek van je tafel:

• Syllabus!!

• Geschiedeniswerkplaats historisch contexten

• Schrift

• Goed gevulde etui met o.a. pen, potlood, markeerstift

Artesië - Atrecht

Romeinse tijd

• Kleine nederzetting bij een legerplaats (Nemetacum).

• Lag langs een oude Romeinse weg → strategische ligging.

Vroege middeleeuwen

• Bleef na de val van Rome bewoond.

• Werd kerkelijk centrum; eerste bisschop Vedastus (Sint Vaast) rond 500, missionaris en grondlegger van het Christendom in dit gebied 

Hoge middeleeuwen

• Bisschoppen hadden religieuze én politieke invloed.

• Nauwe banden met graven van Artesië en later de Franse kroon.

Startpunt stedelijke dynamiek

1. De vruchtbare  voor het verbouwen van tarwe

2. Hoge landbouwproductiviteit 

3. Groeiende bevolking 

4. Schapen, die wol leverden voor de lakennijverheid. 

5. Door bisschopszetel grootte  aantrekkingskracht voor handel en ambacht.

Het productieproces was intensief en bestond uit verschillende stappen:

• Grondstof: wol, vaak geïmporteerd uit Engeland vanwege de uitstekende kwaliteit.

• Spinnen: de wol werd tot draden gesponnen door spinsters.

• Weven: wevers verwerkten de draden tot een wollen weefsel.

• Vollen: vollers maakten de stof compacter en steviger, zodat het waterdicht werd. Dit gebeurde door het weefsel te kneden in water, urine en klei → zwaar en smerig werk.

• Verven: ververs gaven de stof kleur met natuurlijke verfstoffen (bijv. wede voor blauw, meekrap voor rood).

• Afwerken en verkopen: de stof werd geborsteld, geschoren en gladgemaakt.

Laken, een waterdichte wollen stof. 

Het werd gebruikt voor kleding, maar ook voor interieur

De Lakenmarkt van 's-Hertogenbosch, circa 1530

Atrechtse kooplieden/patriciërs

• Kooplieden kochten wol in en verkochten het eindproduct.

• Zij organiseerden de productie en financierden de nijverheid.

• Door de lakenhandel werden veel kooplieden rijk en invloedrijk (stadsbestuur)

• Organiseerden zich in koopliedengilden

• Geldschieters voor steden en vorsten, met hoge rente

Internationale handel

• Vlaanderen en Artesië lagen gunstig tussen Engeland en belangrijke handelsroutes.

• Engelse wol werd ingevoerd als grondstof voor de lakennijverheid.

• Op de jaarmarkten van Champagne ontmoetten Italiaanse en Vlaamse kooplieden elkaar.

• Via Italië werd het Vlaamse laken verder verspreid naar het Middellandse Zeegebied en het Nabije Oosten.

Inlevingsopdracht

Je bent óf:

A. Een vertegenwoordiger van de ambachtslieden

• wolwever

• voller

• verver

• lid van een ambachtsgilde

of

B. Een patriciër

• rijke lakenhandelaar

• bestuurder van de stad

• eigenaar van meerdere werkplaatsen

Schrijf een toespraak die je houdt tijdens een bijeenkomst op het stadsplein.

Leg uit:

1. Wat jouw groep bijdraagt aan de welvaart van Atrecht.

2. Waarom jouw groep vindt dat de situatie onrechtvaardig is (of juist niet).

3. Welke veranderingen volgens jou nodig zijn.

4. Waarom de inwoners van de stad jouw kant zouden moeten steunen.

Gebruik minstens:

• twee historische begrippen uit de tekst van leidende vraag 1;

• twee historische argumenten die passen bij jouw rol.

Nabespreking

• welk argument van de andere groep je het sterkst vindt;

• waarom je het daar toch niet mee eens bent.