Portret met foto en inkt
Portret met foto en inkt
Open met het eindbeeld: een eigen portret waarin fotografie en tekening samenkomen. Benadruk dat het niet gaat om perfect realistisch tekenen, maar om kijken, kiezen en werken met lijn.
Dit ga je leren
Ik kan een portret maken door een foto van mijn hoofd te combineren met een getekend kapsel in inkt.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past bij haar tekenen met inkt?
Gebruik deze woordwolk als start: laat leerlingen woorden noemen zoals lijnen, krullen, precies, kapsel, donker, foto of portret. Koppel daarna terug aan de leerdoelen.
Wat maak je precies?
Je plakt een foto van je hoofd op een blad
Je tekent je kapsel verder met inkt
Foto en tekening vormen samen één portret
Je let op vorm, richting en detail van het haar
Leg kort uit dat de opdracht draait om de overgang tussen echt beeld en getekend beeld. Laat zien dat de foto alleen het startpunt is.
Waarom is dit beeldende vorming?
In deze opdracht werk je met compositie, lijn en contrast.
De foto geeft een echt vertrekpunt. Met inkt voeg jij iets toe dat zichtbaar van jouw hand is. Daardoor ontstaat een portret met een eigen stijl.
Koppel de opdracht aan beeldaspecten. Houd het eenvoudig: leerlingen hoeven geen kunsttheorie te kennen, maar wel bewust keuzes te maken.
Structuur van de opdracht
Kies of maak een duidelijke foto van je hoofd
Knip de foto netjes uit
Bepaal waar de foto op het blad komt
Plak de foto vast
Schets de vorm van het kapsel licht
Werk het haar uit met inkt
De dubbele opname van de stappen is vermeden in uitleg; gebruik deze slide echt als houvast tijdens de les. Wijs eventueel stappen aan terwijl leerlingen werken.
Wat heb je nodig?
Wit tekenpapier
Foto van je hoofd
Schaar en lijm
Potlood en gum
Fineliner of kroontjespen met inkt
Onderlegger tegen vlekken
Noem duidelijk welke inktmaterialen wel en niet gebruikt mogen worden. Als er met fineliner wordt gewerkt, is de opdracht beter beheersbaar voor onderbouwleerlingen.
Wat vormt de foto samen met de tekening?
één portret
een patroon
een landschap
een strip
Controleert het basisdoel van de opdracht uit slides 2-4.
Zet de stappen op hun plek
Eerst kies of maak je een duidelijke foto van je hoofd. Daarna knip je die netjes uit. Vervolgens bepaal je de plek op het blad en plak je de foto vast. Pas daarna ga je tekenen.
Herhaalt de structuur van de opdracht in eenvoudige volgorde.
Kijk eerst goed naar haar
Haar teken je niet als losse draadjes, maar als vormen en richtingen.
Let op:
waar het haar begint
welke kant het op valt
waar plukken dikker of donkerder zijn
of het haar glad, krullend of stekelig oogt
Veel leerlingen gaan meteen kleine streepjes zetten. Benadruk eerst de grote vorm van het kapsel.
Plaatsing op het blad
Zet de foto niet zomaar midden op het papier
Kies bewust voor hoog, laag of iets uit het midden
Laat genoeg ruimte over voor het kapsel
Denk aan balans tussen leegte en vorm
Compositie is hier eenvoudig te koppelen aan een concrete keuze: waar komt het hoofd op het blad? Laat eventueel 2 of 3 voorbeelden zien.
Van schets naar inkt
Werk in deze volgorde:
zet eerst de hoofdlijn van het kapsel licht op
teken daarna grote plukken
voeg pas daarna kleine details toe
trek met inkt alleen lijnen die je echt wilt houden
Zeg expliciet dat potloodlijnen licht moeten blijven. Inkt is minder makkelijk te herstellen, dus opbouw is belangrijk.
Lijnen maken verschil
Met inkt kun je variëren in lijn:
dun voor fijne haren
dik voor schaduw of nadruk
kort voor textuur
lang en vloeiend voor richting
Zo krijgt het kapsel meer karakter.
Als leerlingen één soort lijn gebruiken, wordt het beeld vaak vlak. Wijs ze op variatie zonder het te ingewikkeld te maken.
Contrast tussen foto en tekening
De foto is echt en precies. De inkttekening mag duidelijk getekend zijn.
Juist dat verschil maakt het werk spannend:
realiteit in de foto
eigen handschrift in de lijnen
één nieuw beeld samen
Dit is de kern van de opdracht: geen poging om de foto onzichtbaar te maken, maar een sterke combinatie van twee beeldtalen.
Hoe begin je met het tekenen van haar?
met kleine haren
met de hoofdlijn
met dikke schaduw
met natte inkt
Foute opties sluiten aan bij veelgemaakte fouten: te snel details of te snel inkt.
Van kijken naar tekenen
Haar teken je eerst als vormen en richtingen. Zet daarna de hoofdlijn licht op. Voeg later pas kleine details toe. Zo werk je rustig van groot naar klein.
Sluit aan op slides 6, 8, 9 en 10: eerst kijken naar grote vorm, dan opbouwen.
Waarom is de plek van de foto op het blad belangrijk?
Bespreek antwoorden als: genoeg ruimte voor het kapsel, niet zomaar in het midden, balans tussen leegte en vorm, bewuste plaatsing. Er zijn meerdere goede antwoorden mogelijk.
Netjes en zorgvuldig werken
Knip de foto strak uit
Plak zonder omkrullende randen
Laat lijm eerst drogen voor je met inkt werkt
Veeg niet door natte inkt
Houd je blad schoon aan de randen
Deze slide ondersteunt werkhouding en resultaat. Vooral bij inkt voorkomt dit veel frustratie en rommel.
Wanneer is je werk geslaagd?
Je werk is sterk als:
de foto en tekening goed samenkomen
het kapsel herkenbaar is
je verschillende lijnen gebruikt
de plaatsing op het blad bewust oogt
het geheel verzorgd is afgewerkt
Gebruik dit als eenvoudige beoordelingshulp in leerlingentaal. Zo weten leerlingen waarop ze tijdens het werken kunnen letten.
Waardoor is het werk volgens de les geslaagd?
veel gumsporen
grote lege rand
bewuste plaatsing
extra kleuren
Verwijst naar de succescriteria op slide 12 en naar zorgvuldig werken op slide 11.
Waar let jij tijdens het werken het meest op?
kapsel
lijnen
plaatsing
netjes werken
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen kort terugkijken op hun eigen leerproces. Mogelijke antwoorden: opbouw van groot naar klein, variatie in lijnen, bewuste plaatsing, contrast tussen foto en tekening.
Wat vond jij het lastigst aan deze opdracht?
Gebruik dit als afsluitende reflectie. Verwachte thema’s: kapsel tekenen, werken met inkt, netjes plakken, compositie kiezen, details pas later toevoegen.
Begrippen
portret - afbeelding van een persoon
compositie - manier waarop onderdelen op het blad zijn geplaatst
lijn - getekend spoor dat vorm en richting laat zien
contrast - duidelijk verschil tussen twee onderdelen
inkt - donker tekenmateriaal dat je niet makkelijk uitgumt
silhouet - buitenste omtrek van een vorm
textuur - hoe iets eruitziet alsof het aanvoelt, zoals glad of krullerig
Deze slide heeft geen instructies