Zij, hen, hen

• newEditor
• Nederlands
• MBO
• Studiejaar 1

Zij, hun of hen?

Als of dan?

Als jij of als jou?

Nederlands

25 februari 2025

Leerdoel

Aan het einde van de les kun je correct 'zij', 'hen', 'hun', 'als', 'dan', en 'dan jij/jou' gebruiken.

Zij, hen of hun?

___ hebben me goede feedback gegeven.

A

zij

B

hen

C

hun

Zij, hen of hun?

___ hebben een voldoende behaald voor dat vak.

A

zij

B

hen

C

hun

Zij, hen of hun?

Ik gaf ___ een lunchpakketje mee.

A

zij

B

hen

C

hun

Goed of fout?

We begonnen goed aan de wedstrijd, maar toen hun onze spits afschermden, werd het toch nog moeilijk.

A

goed

B

fout

Gebruik van 'zij'

• 'Zij' gebruik je als onderwerp in een zin.
  

• Voorbeelden:

  • Jelle en Karen houden van zwemmen. Zij zwommen jarenlang voor hetzelfde zwemteam.

  • Janine en David stoppen nog langs de supermarkt. Zij zijn zonnecrème vergeten!

Hen of hen?

De meeste verwarring bestaat tussen de vormen hen en hun. Deze vormen verwijzen namelijk niet naar het onderwerp van de zin, maar naar het voorwerp.

Hen of hun?

Hoe weet je of je 'hen' of 'hun' zegt of schrijft? Volg dit stappenplan:

1. Staat er een voorzetsel?

2. Welke functie heeft het voornaamwoord?

Stap 1 - Staat er een voorzetsel?

Als er een voorzetsel bijstaat, dan gebruiken we hen.

• Jelle en Karen halen meteen hun zwemkleren boven. Voor hen kan het zwemmen niet snel genoeg beginnen!

• Lien en David blijven achter bij de spullen. Dankzij hen kunnen Jelle en Karen zorgeloos baden!

• Plots schrikken David en Lien. Een jongetje dat een frisbee probeert te vangen, struikelt over hen!

Stap 2 - Welke functie heeft het voornaamwoord?

Staat er geen voorzetsel bij? Dan moeten we kijken welke functie het voornaamwoord in de zin inneemt.

We zeiden al dat hen en hun het voorwerp in de zin vormen. Dan zijn er twee mogelijkheden:

• meewerkend voorwerp

• lijdend voorwerp

Meewerkend voorwerp

• Is het voornaamwoord een meewerkend voorwerp, dan gebruiken we hun.
  

• Hoe herken je een meewerkend voorwerp in de zin?
  Je kunt het vervangen door aan of voor + hen! Bijvoorbeeld:

  • De ober komt langs bij Janine en David. Hij schenkt hun een kopje koffie in. (Hij schenkt voor hen een kopje koffie in.)

  • De jongens raken even hun bal kwijt. Een kind vist hem uit het water en geeft hun de bal terug. (Het kind geeft aan hen de bal terug.)

Lijdend voorwerp

• Is het voornaamwoord een lijdend voorwerp, dan gebruiken we hen.

• Het lijdend voorwerp ondergaat de actie in de zin

• Bij lijdend voorwerp staat er geen voorzetsel

• Je kunt er - anders dan bij het meewerkend voorwerp - ook geen voorzetsel voor denken.
  

• Voorbeelden

  • Janine vraagt aan David: “Weet jij waar de anderen ergens rondhangen?” “Ik heb hen al een hele tijd niet meer gezien!”

  • David antwoordt lachend: “Ach, ze zijn oud genoeg. We hoeven hen niet de hele tijd in de gaten te houden!”

Opdrachtenblad - opdracht 1

Spiekbriefje:

• 'zij'

  • als onderwerp in de zin
    

• 'hen'

  • als er een voorzetsel voor staat

  • als lijdend voorwerp (ondergaat de actie)
    

• 'hun'

  • als meewerkend voorwerp (te vervangen door aan of voor + hen)

Hij is groter ___ ik.

A

als

B

dan

Nina heeft hetzelfde punt ___ ik.

A

als

B

dan

'Als' of 'dan'?

Wanneer gebruik je 'als'?

• Bij gelijke vergelijkingen

  • Hij is net zo groot als ik.

Wanneer gebruik je 'dan'?

• Bij vergelijkingen met verschil.

  • Hij is groter dan ik.
    

ONTHOUD!

• Hetzelfde > 'als'

• Anders > 'dan'

Opdrachtenblad - opdracht 2

Spiekbriefje:

• hetzelfde > 'als'
  

• anders > 'dan'

Wat is juist?

Zij heeft meer ervaring dan ___.

A

ik

B

mij

Wat is juist?

Sjoerd fietst even snel als ___.

A

hem

B

hij

Wat is juist?

Vincent verkoopt meer dan ___.

A

hij

B

hem

Hoe kom je erachter?

• Na een gelijkheid (stellende trap) schrijf je als

• Na een ongelijkheid (vergrotende trap) schrijf je dan
  

TIP

• Maak de zin langer om te horen welk persoonlijk voornaamwoord achter als of dan komt.

  • Hij is even groot als ik (ben).

    Mirjam loopt sneller dan ik (loop).

    Sjoerd fietst even snel als René (fietst).

    
    

Opdrachtenblad - opdracht 3

Spiekbriefje:

Maak de zin langer om te horen welk persoonlijk voornaamwoord achter als of dan komt.

• Hij is even groot als ik (ben).

• Mirjam loopt sneller dan ik (loop).

• Sjoerd fietst even snel als René (fietst).