B2: De bouw van botten

• Biologie
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

Thema 4 stevigheid en beweging

B2 De bouw van botten

De leerdoelen

• Je kunt de bouw van botweefsel en kraakbeenweefsel        beschrijven.
• Je kunt beschrijven hoe de samenstelling van botten   verandert tijdens het leven.

Pijpbeenderen

Rood beenmerg 

Mergholte met geel beenmerg

bv ribben, dijbeen 

opperarmbeen

Platte beenderen

Rood beenmerg

bv schouderblad, scheenbeen

Type beenderen

Rood beenmerg = aanmaak bloedcellen

Geel beenmerg = opslag vet

De bouw van botten

Botten bestaan uit kalkzouten en collageen/lijmstof

• Kalkzouten geven stevigheid/hardheid aan het bot
• Collageen/lijmstof zorgt voor de buigbaarheid van het bot

Hierdoor zijn botten stevig en doordat ze een beetje kunnen buigen breken ze niet snel.

Soorten botweefsel

In het skelet komt botweefsel en kraakbeenweefsel voor. 

Tussen de cellen zit tussencelstof. 

Kraakbeenweefsel: 

In kraakbeenweefsel liggen de cellen in groepjes bij elkaar.

De tussencelstof is elastisch.

Waar kan je kraakbeen vinden?

https:

 Soorten botweefsel

Botweefsel

In botweefsel liggen de cellen in kringen om kanaaltjes die bloedvaatjes bevatten

Tussencelstof bestaat vooral uit kalkzouten en een beetje collageen.

Verandering in botweefsel

Baby: skelet bestaat vooral uit kraakbeenweefsel. 

De botten van baby's bevatten veel collageen.

Als je ouder wordt verandert dit in botweefsel.

Er komen meer kalkzouten en minder lijmstof in de botten.

Effect op het bot:

Baby's

Veel lijmstof en weinig kalk in hun botten. 

Ze breken bijna nooit een bot. Ze zijn ook erg soepel en lenig. 

Bejaarden

Veel kalk, weinig lijmstof in hun botten. 

Breken ze snel hun botten. 

Fontanellen

Naadverbindingen

• Baby's hebben geen vaste schedel
• Fontanel: ruimte tussen de schedelbeenderen
• Schedelbeenderen groeien aan elkaar: naadverbinding
• Fontanellen zijn na 1 jaar verdwenen.

Baby's worden geboren met losse schedelbeenderen. De ruimte tussen de schedelbeenderen heten fontanellen.

De leerdoelen

• Je kunt de bouw van botweefsel en kraakbeenweefsel beschrijven.
• Je kunt beschrijven hoe de samenstelling van botten verandert tijdens het leven.

Aan de slag

Lezen  B 4.2 pag 16 en 17

maken opdrachten 1 t/m 5, 7 en 9

+ Extra oefening opdr 6

of maak

Verdieping opdr 8