Tweede Wereldoorlog: Introductie
Tweede Wereldoorlog: Introductie
Hoe is het met jullie?
Aan het eind van deze les kun je...
Uitleggen wat er op 1 september 1939 gebeurde en waarom dit het begin van de Tweede Wereldoorlog is.
Uitleggen wat Blitzkrieg betekent.
Benoemen dat Polen van twee kanten werd aangevallen en koppelen aan het Molotov-Ribbentroppact.
Uitleggen waarom Engeland en Frankrijk de oorlog verklaarden en wat bedoeld wordt met de 'Phoney War' of 'Sitzkrieg'.
Uitleggen wat er nieuw was aan de manier van oorlog voeren.
Je weet wat standplaatsgebondenheid betekent.
Wat is een dictatuur?
Wat is propaganda?
Wat weet jij al over het begin van de Tweede Wereldoorlog?
Het Gleiwitz incident
Het begin: 1 september 1939
Vroege ochtend: Duitsland valt Polen binnen.
Duitse vliegtuigen bombarderen steden, spoorwegen en vliegvelden.
Doel: snel winnen en verwarring veroorzaken bij de tegenstander.
Begrip: Blitzkrieg
Blitzkrieg = bliksemoorlog: snel, hard en verrassend aanvallen om snel te winnen. Combinatie van tanks, soldaten en bombardementen. Effect: tegenstander raakt in chaos. In Polen werkte deze tactiek: het land viel binnen enkele weken.
Burgers in de oorlog: Warschau (Hoofdstad van Polen)
‘De stad brandde; mensen zochten dekking.’ ‘Scherven sloegen in en overal lagen brokstukken.’ Bombardementen troffen burgers en gebouwen. Niet meer alleen soldaten, maar ook grote aantallen burgers werden slachtoffer.
Polen wordt van twee kanten aangevallen
Polen vecht hard terug, maar is slechter uitgerust dan Duitsland. 17 september: Sovjet-Unie valt binnen vanuit het oosten. Geheime afspraak: het Molotov-Ribbentroppact. Polen wordt verdeeld tussen Duitsland en Sovjet-Unie.
Engeland, Frankrijk en de ‘Phoney War’
Engeland en Frankrijk beloofden Polen te helpen. Ze verklaarden Duitsland de oorlog (begin september). Aan het Westfront bleef het lang stil: Phoney War, Sitzkrieg, Drôle de guerre
Samenvatting: het begin van WOII
Duitsland viel Polen binnen op 1 september 1939: start van WOII in Europa.
Blitzkrieg: snelle en harde aanval, ook gericht op steden en burgers.
Polen werd van twee kanten aangevallen (Duitsland, Sovjet-Unie).
Engeland en Frankrijk verklaarden de oorlog aan Duitsland, maar aan het Westfront bleef het lang stil: sitzkrieg.
Standplaatsgebondenheid
Verklaring van Alfred Helmut Naujocks: organisator van het Gleiwitz incident.
Lid van de Duitse SS. (Elite-eenheid van de nazi's)
Wat is zijn “standplaats” (positie/situatie)?
Hij spreekt na de oorlog, tijdens (de context van) vervolging/onderzoek naar nazi-misdaden.
Hij heeft mogelijk eigen belangen: zichzelf gunstiger neerzetten, schuld doorschuiven naar hogere bazen, of laten zien dat hij “alleen maar opdrachten uitvoerde”.
Bronkritiek: betrouwbaarheid van een bron.
Soort bron: verklaring in rechtszaak
Wie: Naujocks
Wanneer: 20 november 1945
Waarom? Uitleg over nepaanval
Inhoud: Namen, codewoord en concreet plan. (checkbare details)
Andere bronnen: Zelfde informatie
Eindoordeel: redelijk betrouwbaar
Want: formele verklaring met concrete details.
Maar niet 100%, want hij kan dingen verdraaien (door zijn standplaats).
Aan de slag
Maak de bronvragen bij bron 1 en 2.
Je mag fluisterend overleggen.
We gaan de vragen over 10 minuten bespreken.
minute
second
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.