Talent: Tekstdoelen & tekstsoorten

Tekstdoelen en tekstsoorten

Vakboek blz. 18 t/m 30

1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 3,4

In deze les zitten 31 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Tekstdoelen en tekstsoorten

Vakboek blz. 18 t/m 30

Lesdoelen

Aan het eind van deze les weet je:

- welke tekstdoelen en tekstsoorten er zijn en wat ze betekenen


Welke tekstdoelen ken je nog?



Wat is het doel van de spreker in dit filmpje?

A

Amuseren (vermaken, ter ontspanning)

B

Uiteenzetten (uitleg geven)

C

Beschouwen (aan het denken zetten)

D

Informeren (feiten)

Wat is het doel van de schrijver met dit stuk?

A

Informeren

B

Amuseren

C

Overtuigen

D

Overhalen

Abortus, rechtvaardig of niet?

Het aantal abortussen in Nederland is sinds 1993 met bijna 50% gestegen. Jaarlijks worden in ons land zo’n 18000 zwangerschappen afgebroken door middel van een kunstmatig opgewekte abortus, wetenschappelijk ook wel abortus provocatus genoemd. De meningen over abortus verschillen sterk. Deze uiteenlopende meningen zijn vaak het gevolg van  verschillende ethische visies.                   

Welk tekstdoel heeft deze tekst?

A

Betogen (overtuigen)

B

Activeren (overhalen iets te doen)

C

Beschouwen (aan het denken zetten, van verschillende kanten laten zien)

D

Informeren (feiten)

Wat is het tekstdoel van deze tekst?

A

Informeren (feiten)

B

Uiteenzetten (uitleg geven)

C

Betogen (overtuigen)

D

Beschouwen (aan het denken zetten)

Een tekstdoel kun je vaak al afleiden uit de titel van een tekst.


Tekstsoorten

- uiteenzetting

- betoog

- beschouwing

-

Uiteenzetting

  • Informatief: je doel is informeren

  • Objectief, dus je geeft niet je eigen mening 

  • Geef de mening van anderen op een objectieve manier weer

  • Vooral feiten die waar en controleerbaar zijn én uitleg met voorbeelden.

  • Geef bij belangrijke gegevens de bronnen waaruit de informatie komt (APA)


  • Hoofdgedachte is een constatering

  • Diverse tekststructuren mogelijk ( aspecten-, verklarings-, of verleden/heden/toekomststructuur)

  • In een zakelijke stijl geschreven

  • Duidelijke (onder)titel waarin je het onderwerp benoemt of  stel er een feit in of kan een vraag zijn

Inleiding

* Visitekaartje van je tekst

* De aandacht van de lezer trekken

* Introductie van het onderwerp

Middenstuk

* meerdere alinea's

* boodschap van de tekst wordt

duidelijk

* feitelijke informatie wordt

overgebracht

* uitleg van de informatie

staat centraal

* uitwerking van verschijnsel, vraag,

onderzoek of probleem


Slot

* mooie afsluiting van de tekst

* het is de uitsmijter

* Conclusie, samenvatting of oplossing

Mogelijke tekststructuren: 

- vraag/antwoordstructuur 

- voor- en nadelenstructuur 

- verklaringsstructuur 

- aspectenstructuur 

- verleden/heden/toekomststructuur 



  Betoog


- doel: Overtuigen

- standpunt is hoofdgedachte van de tekst

- geeft argumenten, tegenargumenten
  en weerleggingen


Kenmerken betoog:

Tegenargument en weerlegging

  • Tegenargument: je gaat in op het standpunt van de andere partij. Je ontkracht als het ware het standpunt.

  • Weerlegging: je gaat in op het argument van de andere partij en je ontkracht het tegenargument. 

Beschouwing

Een beschouwing is een tekst die de lezer aan het denken wil zetten (opiniëren) over een bepaalde kwestie. Het onderwerp van een beschouwing is een probleem of kwestie. In een beschouwing wordt het onderwerp van verschillende kanten belicht. In een beschouwing laat je het oordeel aan de lezer over. De hoofdgedachte van een beschouwing is meestal een opsomming van oplossingen, voor- en nadelen of verklaringen.

Opbouw beschouwing (2)

Inleiding:       


- voorbeeld/anekdote

 - geschiedenis

 - actualiteit



Opbouw beschouwing (3)

Kern/Middenstuk:      

  

- voor- en nadelen structuur

- verleden/heden/toekomststructuur

- verklaringsstructuur

- probleem- oplossingenstructuur



Opbouw beschouwing (4)

Slot:      

  

- terugkomen op de hoofdvraag

- samenvatting of conclusie

- cirkel rond (terugkomen op de inleiding



Tot slot

Tekstdoelen worden ook vaak gecombineerd.


Als je het tekstdoel niet kunt vinden of je wilt zeker weten of je goed zit, kijk je in de inleiding en het slot van een tekst.

In de inleiding en het slot vind je ook vaak het onderwerp en de hoofdgedachte van een tekst.


Ik weet wat de tekstdoelen zijn en kan ze toepassen op een tekst

1

Ja

2

nee

3

ik heb nog een vraag



Maken:

H3 paragraaf 3: opdracht 2 t/m 4

Lees de bijbehorende onderdelen uit het vakboekje.

Als je klaar bent: Cursus Spellen af / boekopdracht afmaken / Cursus Leestekens.