Les 4: orde houden 2026

• newEditor
• Onderwijsassistenten
• MBO
• Studiejaar 2

Les 4

Klassenmanagement

Orde houden

§ 2.4

OA Onderwijs als werkveld 

blz. 131 t/m 135

Filmpje met 15 tips enopdracht les van elkaar nakijken.

Huiswerk vorige week: bekijk het filmpje over de wisselingen. Welke 15 wisselingen heb je gevonden en hoe gebruik jij ze zelf op stage.

Opdracht 2:

Bekijk de opdracht van les 1 van een ander tweetal.

Vul de opdracht aan, wat hoor er nu echt bij klassenmanagement.

Geef nu per punt aan of het hoort bij begeleiding, dagindeling, leeractiviteiten of de ruimte.

Zet nu onderaan per onderwerp steeds een tip hoe jij dat doet in jouw stageklas of hoe je dat zou doen.

voorbeeld: opruimen hoort bij de ruimte in de klas. Bij ons op stage zijn er groepjes die rekenen opruimen en weer andere groepjes die taal opruimen enz.

Lesdoelen Orde houden

Je leert:

• wat orde houden inhoudt;

• hoe je grensoverschrijdend gedrag aanpakt;

• hoe je ordetips kunt gebruiken tijdens een activiteit.

• hoe je uitstraalt dat je leiding hebt.

Orde houden

Orde houden is eigenlijk een kwestie van voorkomen dat er ordeproblemen ontstaan. De beste manier om dat voor elkaar te krijgen is het motiveren van leerlingen, maar hoe doe je dat?

Bespreek eerst met elkaar hoe je orde kunt houden of lees de theorie op blz. 131

Ordetips

Lees de ordetips op de volgende pagina.

Welke ordetip spreekt je aan? En waarom?

2

minute

00

second

add30s

Welke ordetip spreekt je aan en waarom?

Welke belangrijke punten van orde houden kun je nu invullen uit de theorie?

2.4.1 Grensoverschrijdend gedrag

Dat is gedrag, waarbij ze over jouw grens of over de grens van een andere leerling gaan.

Wat is het gevolg van grensoverschrijdend gedrag voor jou of anderen in de groep?

A

Een onprettig gevoel

B

Een onveilig gevoel

C

Het staat leren in de weg

D

Alle drie de antwoorden zijn goed

Heb jij grensoverschrijdend gedrag meegemaakt op stage. Noem een situatie!

Aanpak grensoverschrijdend gedrag

Vraag: voor wie is het een probleem?

Is het gedrag een probleem voor jou of voor iemand uit de groep? 

Gebruik dan de ik-boodschap.

Ik-boodschap

Benoem:

1. het gedrag waar je last van hebt;

2. het effect van het gedrag;

3. de gevoelens, die dat bij jou oproept.

Maak tweetallen en bedenk een goede ik-boodschap.

Gedrag van de onderwijsassistent

Het corrigeren van gedrag van een leerling vraagt veel van jou als oa.

Je zal uit moeten stralen dat je de leiding hebt.

Maar HOE?

Woordspin caroussel maken.

Maak een tweetal:

Jullie krijgen allemaal een ander onderwerp uit het boek van blz. 132 of 2.4.1 grensoverschrijdend gedrag. 2.4.2 Overlappen

1. aankijken

2. de juiste zone kiezen

3. gezichtsuitdrukking gebruiken

4. lichaamshouding en gebaren

5. stemgebruik

6. Overlappen.

Maak met je tweetal een woordspin over je onderwerp. Daarna de blaadjes doorschuiven en vul aan bij de volgende 5 onderwerpen.

Laatste ronde checken met de theorie.

Uitstralen dat je de leiding hebt

Dat kan op verschillende manieren:

* aankijken;

* de juiste zone kiezen;

* gezichtsuitdrukking gebruiken;

* lichaamshouding en gebaren;

* stemgebruik.

Aankijken

Er zijn vier verschillende functies van aankijken, die je gebruikt in de groep:

1. Reguleren: Je kunt met je blik gerag van een leerling uitlokken of onderdrukken.

2. Monitoren: Je kunt zien of de leerling nog naar je luistert.

3. Cognitief: Je kunt zien of de leerling begrijpt  wat je aan het uitleggen bent.

4. Expressie: Je kunt aan het gezicht van een leerling zien of hij bij de les of leerstof betrokken is of niet.

De juiste zone kiezen

Een zone geeft de afstand tussen jou en de leerlingen aan.

Je kunt de volgende afstanden gebruiken:

• Intieme zone: tot 45 cm.

• Persoonlijke zone: 4-120 cm.

• Sociale zone: 1,5 - 4 meter.

• Publieke zone: 4 meter of meer.

Gezichtsuitdrukking gebruiken

Met je gezichtsuitdrukking laat je zien hoe je je voelt. Zo maak je contact met de leerling(en).

Aandachtspunten:

• Je mag best laten zien hoe je je voelt.

• Maak echt contact met de leerlingen

• Laat zien dat je zin hebt in de les door te glimlachen.

Lichaamshouding

Je gebruikt je lichaamshouding om te laten zien hoe je je voelt. Als je je op je gemakt voelt, heb je een open houding. 

Rust en omvang zijn daarbij belangrijk.

• Rust: je neemt een ontspannen houding aan.

• Omvang: Dit toon je door goed zichtbaar te zijn.

Stemgebruik

Een leraar of oa'er is meer leidend als hij nadrukkelijk pratend aanwezig is. Je gebruikt je stem op verschillende manieren. Je let in de klas op je spreektempo, klankkleur (bv. warm, helder, sprankelend), pauzes en de klemtoon.

Aandachtspunten stemgebruik

• Neem jezelf op tijdens je lessen.

• Gebruik je stem echt als een instrument om aan te geven wat er moet gaan gebeuren in de groep.
  

• Pas op met hard stemgeluid.

• Let op je stem!

Kijk even mee naar het volgende fragment.

Website

https://www.tiktok.com/@destemspecialist/video/7424464648986021152

Overlappen

Vaak stopt een les als je een leerling moet corrigeren, maar je kan ook met je gedrag een leerling corrigeren. Dat heet overlappen. 

Tijdens je uitleg doe je twee dingen tegelijk. Je gaat door met je uitleg en tegelijkertijd corrigeer je een leerling.

Volgende week:

Lees de tekst 2.4.3 over conflicthantering en conflicthanteringsstijlen en 2.5 Sfeer en motivatie.

we gaan hier een soort stripverhaal/tekening van maken.

Straks: maak de woordzoeker in tweetallen en we kijken hem samen na.

Laatste controle van de les

De Ik-boodschap

Stemgebruik

Corrigeren terwijl je lesgeeft.

Vermijden

Een onderdeel van leiding nemen.

Wat is overlappen

Hoe benader je probleemgedrag in de groep.

Een conflicthanteringsstijl.

Wat is het leukste van je stage

tot nu toe?

Les 5 Conflicthantering.

Slide tekst

Noem eens een voorbeeld van een conflict.

2.4.3 Conflicthantering

Dat is gedrag, waarbij ze over jouw grens of over de grens van een andere leerling gaan.

Tijdens je werk kun je in conflict komen met een leerling, bijvoorbeeld zie filmpje tot +/- 3 min.

Een conflict kan hoog oplopen en het is aan jou om de situatie weer tot rust 

te brengen.

Conflicthanteringsstijlen

• Doordrukken

• Vermijden

• Samenwerken

• Toegeven

• Een compromis sluiten 

Doordrukken

Ik ben de baas in de klas, dus je luistert naar mij.

Conflict is snel voorbij, maar je relatie tussen jou en de leerling?

Vermijden

Je loopt weg voor het conflict. Je gaat niet in gesprek met de leerling.

Slechte keuze, zowel jij als de leerling blijven achter met een vervelend gevoel.

Samenwerken

Je kijkt zowel naar het belang van jezelf als dat van de ander.

Je bent geïnteresseerd in waarom de leerling op een bepaalde manier denkt en praat. Daar probeer je bij aan te sluiten.

Toegeven

Je vindt de relatie belangrijk en daarom geef je de ander gelijk.

Handig?

Een compromis sluiten

Je onderhandelt met de leerling en je kijkt of je allebei wat wilt inleveren.

Zo probeer je tot een situatie te komen, die voor iedereen wenselijk is.

Conclusie: Welke stijl de beste is, hangt van de situatie af.

Aandachtspunten

• Bij een conflict spelen altijd emoties.

• Bedenk dat uitspraken vaak niet aan jou persoonlijk gericht zijn, maar op de situatie.

• Je kunt bepaalde uitspraken van een leerling accepteren, maar accepteer niet alles.

• Houd je hoofd koel.

• Als je merkt dat je te veel meegesleurd wordt in het conflict en je niet meer rationeel kan denken, kap het gesprek af en kom er later op terug.

• Bespreek het conflict altijd na, eventueel een paar dagen later.

Wat zal hiermee bedoeld worden?

Maak een goede toetsvraag over de theorie tot nu toe.

Slide tekst

Voor volgende week

Lees: p. 131 t/m 135 in Oa Onderwijs als werkveld