Automatische schakeling
Je hebt dus de SENSOR (geeft informatie),
de VERWERKER (schakelt iets in) én
de ACTUATOR (voert uit)
Automatische schakeling
Je hebt dus de SENSOR (geeft informatie),
de VERWERKER (schakelt iets in) én
de ACTUATOR (voert uit)
NTC
Negative Temp. Coëfficient
Reageert op temperatuur
Temperatuur omhoog =>
weerstand omlaag
LDR
Light dependent resistant
Reageert op licht
Meer Licht => weerstand omlaag
Regelbare weerstanden
Schuifweerstand
variabele weerstand
Schakelingen
9.3 Schakelen met een relais
9.3 Leerdoelen, Je kunt
de onderdelen van een elektromagneet benoemen.
uitleggen hoe een elektromagneet een stroomkring kan inschakelen.
met symbolen tekenen hoe je een relais in een schakeling opneemt.
toelichten hoe een relais wordt toegepast in een automatische schakeling.
uitleggen hoe je een reedcontact in een schakeling als sensor gebruikt.
Herhaling
Automatische schakelaar
Sensor: Meet informatie uit de omgeving
Schakelaar: reageert op informatie van de sensor, en schakelt in- of uit
Actuator: voert de actie uit
Elektromagneet
Een elektromagneet is een speciaal soort magneet.
De elektromagneet bestaat uit een spoel (ronde koperdraad) + ijzeren kern
Als er stroom door de draad loopt,
wordt hij magnetisch!
Het relais
Het relais is een schakelaar die wordt bediend door een elektromagneet.
Een elektromagneet bestaat uit een spoel en een ijzeren kern.
Elektromagneten (1)
In de bovenste afbeelding zie je een relais.
De elektromagneet, met zijn wikkelingen van geïsoleerd
koperdraad, bevindt zich links.
Rechts zijn de contactpunten te zien waartussen het
relais kan schakelen. Aan de onderkant bevinden zich
metalen pinnen waarmee je het relais kunt aansluiten
(onderste afbeelding).
Relais
Elektromagneten (2)
Er zijn dus twee verschillende stroomkringen:
1 de stroomkring van de elektromagneet;
2 de stroomkring van de actuator
De werking van een relais
In afbeelding hiernaast is schematisch getekend
hoe je een lamp met een relais kunt in- en
uitschakelen. Als er geen stroom door de spoel
loopt, is de spoel S niet magnetisch.
Een veer trekt het beweegbare anker A dan
omhoog (zie afbeelding ).
Daardoor wordt het anker tegen
contactpunt 1 aangedrukt.
Er kan dan geen stroom lopen via
contactpunt 2: de lamp is uit.
De werking van een relais
De spoel wordt magnetisch als je er stroom
doorheen laat lopen. Hij trekt dan het ijzeren
anker naar zich toe. Daardoor wordt het anker
tegen contactpunt 2 aangedrukt
(afbeelding hiernaast).
Dit veroorzaakt het typische klikgeluid van een
relais. De stroomkring via contactpunt 2 is
hierdoor gesloten: de lamp begint te branden.
Anker
Beweegbaar ijzeren onderdeel van een relais.
Een startmotorschakeling
Zoals je aan het schakelsymbool hier kunt zien,
heeft een relais vijf aansluitpunten.
De aansluitpunten 1 en 2 zijn voor:
het aansluiten van de spoel.
Hiermee maak je stroomkring 1.
Op de aansluitpunten 3, 4 en 5 die je rechts ziet,
kun je een actuator aansluiten.
Hiermee maak je stroomkring 2.
Het symbool voor een relais
Een startmotorschakeling
Van de drie aansluitpunten voor de actuator
gebruik je de onderste aansluiting (5) altijd.
Je houdt dan twee aansluitpunten over:
het maakcontact M (3) en het breekcontact B (4).
Het hangt van het doel van de schakeling af of je
het maakcontact gebruikt of het breekcontact.
Soms worden zelfs beide contacten in één
schakeling gebruikt.
Het symbool voor een relais
Startmotor auto met relais
-Sleutel in slot
-Spoel magnetisch
-Anker naar M
-Motor aan.
De werking van een relais.
anker
De werking van een relais.
LDR
Een inbraakalarm
Reedcontact
Wordt gebruikt als schakelaar / sensor
Schakelaar die werkt op een magneet
Magneet bij reedcontact => gesloten contact => stroom
Voorbeeldschakeling raambeveiliging
Wat is de functie van het relais?
Het relais meet de spanning
Het relais werkt als spanningsdeler
Het relais meet de stroomsterkte
Het relais werkt als schakelaar
Wat is een voordeel van een relais?
Detecteren of een schakeling geopend of gesloten is.
De stroomrichting één kant op laten gaan.
Een grote stroomkring activeren met een kleine stroom.
De spanning verlagen tot een veilig niveau.
In een schakeling is een relais opgenomen als schakelaar. Door welk onderdeel wordt het relais bediend?
door het anker
door het breekcontact
door de elektromagneet
door de spoel
Gaat de lamp branden..
Gaat de lamp branden..
Gaat de lamp branden..
Gaat de lamp branden..
Gaat de lamp branden..
Door welke schakeling loopt de grootste stroom?
de Linker schakeling
de Rechter schakeling
Beide evenveel
Hoe noemt men het volgende symbool:
Voltmeter
LDR
Schakelaar
Spanningsmeter
De weerstand van een LDR kan in korte tijd sterk veranderen. Wanneer wordt de weerstand van een LDR kleiner?
Meer licht op de LDR
Minder licht op de LDR
Temperatuur van de LDR daalt
Temperatuur van de LDR stijgt
Wanneer er meer licht op een LDR valt, wordt de weerstand ...... en de stroomsterkte door de LDR ......
Groter, Kleiner
Kleiner, Groter
Groter, Blijft Gelijk
Kleiner, Kleiner
De weerstand van een NTC kan in korte tijd sterk veranderen. Wanneer wordt de weerstand van een NTC groter?
Meer licht op de NTC
Minder licht op de NTC
Temperatuur van de NTC daalt.
Temperatuur van de NTC stijgt.
Gaat de lamp branden..
..als je de schakelaar
indrukt?
Huiswerk
9.3 Opdracht 1 t/m 9