Hoofdstuk 3.5
Hoofdstuk 3.5
Deze slide heeft geen instructies
Planning verwerking hoofdstuk 3.5
3.5.3.1 De profeet Mohammed:
zelfstandig opbouw
oefeningen: 2,3&4
eigen schema maken -> foto uploaden in classroom
3.5.3.2 De Vijf zuilen:
zelfstandig opbouw
oefeningen: 3
eigen schema maken -> foto uploaden in classroom
Na afwerking 3.5.3.1 & 3.5.3.2:
Maak de BW-evaluatie (Smartschool/toetsenmap geschiedenis)
Maak een 'poster' over de profeet Mohammed en de vijf pijlers (de profeet wordt niet afgebeeld op deze poster!) -> uploaden
3.5.3.3 Expansie van de islam
OLG
Afwerken 29/1
Poster klaar 2/2
Deze slide heeft geen instructies
3.5.3.3 De expansie van de islam in de middeleeuwen
Deze slide heeft geen instructies
I. De Islam en het einde van de Mare Nostrum
Islam = letterlijk "onderwerping"
Arabische wereld: Mohammed (570-632) = Allah’s Profeet
622: begin Arabische jaartelling
Religie van boek // jodendom en christendom
Koran: openbaringen in het Arabisch van Allah, 114 suras
Sira en hadith-collecties (soenna)
Eenheid religieuze en seculiere wet: sharia
Dar al-Islam : clan-overstijgende loyaliteit
Van Indusdelta tot Spanje in één eeuw
Ten nadele van Byzantijnen, Perzen, Chinezen, bedoeïenen, Visigoten…
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
II. Religieuze organisatie en praktijk
Geen clericale hiërarchie
Nadruk op praktiseren religie eerder dan theologie (bvb christendom)
Confessie, gebed, aalmoezen, ramadan, hadj (5 pijlers)
Jihad: "inspanning"
splitsingen:
Sjiieten (shi at Ali): 9de-eeuwse afscheuring met eigen Imams
Binnen sjiisme: Twaalvers (Jafari) en Zeveners (Ismaili)
Een cultuurtaal (Arabisch), invloed van Byzantijnse en Perzische beschaving en bestuurscultuur
Deze slide heeft geen instructies
III. Verovering en verdeeldheid
Minoritaire Arabische vestiging: -> geen ambitie tot missionering
Taxatie van dhimmi, vrijstelling voor Arabieren en later alle moslims
Rol slaven (ook militair = Mamlukken) en polygamie
Kort na 660: Kalifaat van de Ummayaden
Van Mekka naar Damascus
Ca. 749: Kalifaat van de Abbasieden
Bagdad als nieuwe hoofdplaats
Gegroeid uit onvrede van plaatselijke elites
Professionalisering van administratie, fiscaliteit, leger
Problemen met interne verdeeldheid (sjiieten) en regionalisme
Hergroepering Ummayaden (vroege achtste eeuw)
732 Poitiers?
756: Ummayaden-emiraat in Cordoba
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Ca. 909: Kalifaat van de Fatimieden
Afscheuring door Ismaili-sjiieten, opererend vanuit huidige Tunesië
969: verovering Egypte en stichting Caïro (al-Qahira)
Steun van berbergroepen
Versterking militaire basis door mamlukken (onvrije strijders)
Ca. 929: Iberisch Kalifaat van de Ummayaden
Wat vooraf ging: hergroepering van Ummayaden op Iberisch schiereiland
Franken stoppen verovering Visigotisch Spanje door geïslamiseerde berberlegers af
756: Ummayaden-emiraat in Córdoba, vervolgens, vanaf 929 kalifaat
Berberimmigratie (herders), sterke islamisering
Mozarabische cultuur, tolerantie t.a.v. joden
Intensieve handel en culturele bloei (o.a. Mezquita)
sterke verstedelijking (Cordoba)
centra van geleerdheid: vertalen Grieks -> Arabisch -> Latijn (kruisbestuiving)
ontwikkeling irrigatiesystemen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Poitiers: een legende?
Datum: 25 oktober 732.
Wie? christelijk Frankisch leger (Karel+Odo) <-> islamitisch Arabisch leger (Abd Ar Rahman. )
Exacte plaats; onbekend.
Aantal slachtoffer: onbekend.
Uitslag: de Franken winnen, de Arabieren verliezen.
Dertien eeuwen later politiek gerecupereerd
==> door extreem-rechts in Frankrijk. (2012)
de slag bij Poitiers. Datum: 25 oktober 732.
Deelenemers: aan de ene kant een christelijk Frankisch leger onder leiding van hofmeier Karel Martel (Karel met de strijdhamer) en de hertog van Aquitanië Odo de Grote,
aan de andere kant een islamitisch Arabisch leger onder leiding van de gouverneur van Al-Andaluz (Spanje) Abd Ar Rahman.
Exacte plaats; onbekend. (Ergens aan de Loire rivier)
Aantal slachtoffer: onbekend.
Uitslag: de Franken winnen, de Arabieren verliezen.
Wat we wel weten uit de kronieken is dat de slag bij Poitiers mede een gevolg was van een interne strijd tussen de moslims in Al-Andaluz. De eerder genoemde Odo de Grote was namelijk een bondgenoot van een rebellerende gouverneur, Uthman Ibn Naissa. Toen deze was verslagen door Abd Ar Rahman richtte de wraak van Ar Rahman zich op Odo. Odo kon het alleen niet aan en riep de hulp in van een oude vijand Karel Martel. Die wilde graag helpen - als Odo bereid was zijn land aan hem te geven.
De symbolische betekenis van de slag is eigenlijk de grootste.
Zowat iedereen heeft zich meester gemaakt van het historisch erfgoed.
Zelfs Adolf Hitler had er een uitgesproken en (uiteraard afwijkende) mening over: volgens hem zouden de Germaanse Franken er beter aan gedaan hebben om zich tot de Islam te bekeren. Want daarna zouden ze met een nieuw elan snel de hele wereld hebben kunnen veroveren. Hitler had niet zo veel met religie, maar was zoals we weten dol op Germanen...
Historisch onderzoek
OV: “Hoe breidde het vroege islamitische rijk zich uit?”
We onderzoeken drie bronnen:
Bron 1- De slag bij Jarmuk (636)
Bron 2- Het verdrag van Tudmir (713)
Bron 3- Fred Donner, The early Islamic conquests (1981)
Deze slide heeft geen instructies
context bij de bronnen
CONTEXT bij bron 1: De slag bij Jarmuk (636)
Moslimtroepen namen de controle over Syrië in 636 toen ze vochten tegen het Byzantijnse Rijk in de slag bij Jarmuk. Dit verslag werd opgeschreven door de islamitische historicus Ahmad alBiladuri (?-892) in de negende eeuw.
*Grieken: Ahmad al-Bilanduri noemt de Byzantijnen 'Grieken'.
CONTEXT bij bron 2: Het verdrag van Tudmir (713)
Dit verdrag werd ondertekend in 713 door ‘Abd al-‘Aziz, de bevelhebber van de Arabische troepen die Spanje waren binnengevallen, en Theodemir, de christelijke koning van een Zuid-Spaanse regio.
*dinar: een islamitische munt, gemaakt van zilver of goud
CONTEXT bij bron 3: The early Islamic conquests (1981)
Fred Donner (1945) is een historicus aan de Universiteit van Chicago. Hij is gespecialiseerd in de vroege islam en de vroege islamitische expansie. Hieronder vind je een fragment uit zijn boek 'The Early Islamic Conquests'. Hierin trekt hij een deel van de algemene kennis over de vroege islam in twijfel.
*geïnsitutionaliseerd: opgenomen als onderdeel van de overheid
*stipendia: betalingen
*Aramees: de Arameeërs woonden in het huidige zuidoost-Turkije, Noordoost-Syrië en Noord-Irak.
Deze slide heeft geen instructies
Welk soort bron is bron 1?
Een secundair historisch werk
Een primaire geschreven bron
Een materiële bron
een overblijfsel
Deze slide heeft geen instructies
Analyse bron 1: De slag bij Jarmuk (636)
Wie is de auteur van de bron?
al-Biladuri
Wat is zijn beroep?
historicus
Waarom schreef de auteur dit werk?
Om te beschrijven hoe het islamitische rijk tot stand kwam.
De auteur noemt deze veldslag “van de felste en bloedigste soort”. Geef twee redenen waarom dit zo was.
1: Het moslimleger was genadeloos (afhakken ledematen)
2: Er vochten ook vrouwen mee. Die vrouwen waren extreem gewelddadig.
Welke reden voor de snelle expansie vinden we bij de auteur?
De militaire kwaliteiten van de moslimlegers
Volstaat deze bron om te bepalen hoe de vroege kalifaten zich uitbreidden?(waarom?)
Neen, want hoewel historici bronnen gebruiken om hypothesen te formuleren, zullen ze nooit aan de hand van slechts één bron een historische bewering doen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk soort bron is bron 2?
primaire geschreven bron
secundaire geschreven bron
historisch werk
overblijfsel
Deze slide heeft geen instructies
Analyse bron 2: Het verdrag van Tudmir (713)
Wat is de bedoeling van de bron?
Deze bron is een vredesverdrag. De bedoeling van de bron was de overeengekomen vrede vast te leggen in een contract tussen beide partijen.
Welke reden van de snelle expansie van de vroege kalifaten vind je in dit verdag?
In dit verdrag staat dat de overwonnen Spaanse koning én zijn onderdanen christen mogen blijven en vreedzaam mogen blijven wonen onder de nieuwe heersers.
Als je bron 1 & bron 2 met elkaar vergelijkt, valt op dat ze zowel gelijkenissen als verschillen vertonen. Geef van elk een voorbeeld.
Hier starten met verder afwerken!!
Is bron 3 een primaire of een secundaire bron?
primaire
secundaire
Deze slide heeft geen instructies
Analyse bron 3: The early Islamic conquests (1981)
Wat was volgens Donner het belang van giften?
Hiermee wilden de kaliefen lokale heersers aan zich binden
Hoe verschilt dit verslag over de islamitische expansie van de verslagen in bronnen 1 & 2 (over de slag van Jarmuk / over het verdrag van Tudmir)?
In deze bron schrijft Fred Donner dat de kaliefen geld gaven aan de soldaten om mee te vechten én aan de lokale edelen die zich bekeerden en met hen samenwerkten. In de vorige bronnen had men het over de militaire overmacht én vrees van de vijanden voor de Arabische legers (bron 1) én over de religieuze tolerantie voor de Spaanse bevolking én haar vroegere koning (bron 2).
Deze slide heeft geen instructies
Nu een definitief besluit op de onderzoeksvraag: “Hoe breidde het vroege islamitische rijk zich uit?"
Het islamitische rijk breidde snel uit omwille van verschillende redenen:
- Ten eerste .....(bron 1)
- Dit grote leger werd ..... (bron 2).
- Dit wijst op .......... Dat wordt ook bevestigd door .......... (bron 3).
Deze slide heeft geen instructies
Nu een definitief besluit op de onderzoeksvraag: “Hoe breidde het vroege islamitische rijk zich uit?"
Het islamitische rijk breidde snel uit omwille van verschillende redenen:
- Ten eerste was er het strijdvaardige Arabische leger. De moslimstrijders en -strijdsters kenden geen genade: de vijanden moesten verpletterd worden. Die strijdlust zorgde ervoor dat de vijanden bang waren voor het oprukkende leger. (bron 1)
- Dit grote leger werd ten tweede goed betaald. De leiders gaven de soldaten een salaris, ook de overwonnen volkeren konden meevechten voor het islamitische rijk. De rekruten moesten zich meestal, maar zelfs niet altijd bekeren tot de islam om mee te mogen vechten (bron 2).
- Dit wijst op een zekere tolerantie binnen het islamitische rijk. Dat wordt ook bevestigd door de tolerantie in Zuid-Spanje in de achtste eeuw (bron 3).
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Conclusie?
Deze slide heeft geen instructies