Dierlijke en plantaardige cellen

Cellen van planten en dieren

Boek, pen en een dichte laptop op tafel

1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo gLeerjaar 3

In deze les zitten 16 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Cellen van planten en dieren

Boek, pen en een dichte laptop op tafel

Deze slide heeft geen instructies

Wat gaan we doen vandaag?

  • Welkom 5 min

  • Uitleg 10 min

  • Quizzz 15 min

  • Zelfstandig aan het werk 15 min

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan delen benoemen van dierlijke en plantaardige cellen met hun kenmerken en functies.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden koppel jij aan een plantencel of dierlijke cel?

Gebruik dit als voorkennisactivatie. Verwachte woorden: celkern, celmembraan, celwand, vacuole, groen, cytoplasma. Haak daarna terug naar overeenkomsten en verschillen.

Onderdelen die beide cellen hebben



  • celmembraan

  • celkern

  • cytoplasma

  • kernmembraan

Deze slide heeft geen instructies

Kenmerken en functies

  • Het celmembraan is een dun vliesje om de cel heen, houdt de cel inhoud bij elkaar.

  • Het cytoplasma is een stroperige vloeistof in de cel.

  • De celkern regelt alles wat er in de cel gebeurt.

  • De kernmembraan is een dun vliesje om de celkern heen.

Houd het functioneel en eenvoudig: membraan = begrenzing, cytoplasma = omgeving waarin onderdelen liggen. Vermijd hier nog extra organellen die niet in het lesdoel staan.

Wat is typisch voor een plantencel?

Plantaardige cellen hebben naast de gezamenlijke onderdelen ook:


  • een celwand

  • een grote vacuole

  • korrels in het cytoplasma

Bereid leerlingen voor op het tweede deel van de les: de korrels in het cytoplasma. Benadruk dat dit extra kenmerken van plantencellen zijn.

Kenmerken en functies

  • De celwand ligt buiten het celmembraan, geeft stevigheid.

  • De vacuole is met vocht gevuld, ook voor stevigheid in de cel. Jonge plantencel heeft meerdere kleine, groeit uit tot 1 grote vacuole.

  • De Korrels: bladgroenkorrels, kleurstofkorrels of zetmeelkorrels


Maak het onderscheid scherp: celwand = stevig laagje buitenom, vacuole = met vocht gevulde ruimte binnenin de cel.

Welk onderdeel komt voor in zowel een dierlijke als een plantaardige cel?

A

celwand

B

grote vacuole

C

celkern

D

bladgroenkorrel

Toetst het onderscheid tussen gedeelde onderdelen en plant-specifieke kenmerken. Veelgemaakte fout: denken dat celwand of vacuole in beide voorkomen.

Korrels in het cytoplasma

In het cytoplasma van plantencellen kunnen korrels voorkomen.


Belangrijke typen zijn:

  • bladgroenkorrels -> energie

  • kleurstofkorrels -> kleur

  • zetmeelkorrels -> reserve stof

Verbind dit met de eerdere slide over de plantencel: korrels liggen in het cytoplasma en zijn dus geen losse cellen, maar onderdelen in de cel.

Korrels kunnen veranderen

Korrels kunnen van het ene type overgaan in een ander type.


Bij het rijpen van een mandarijn:

  • groen → oranje

  • bladgroenkorrels → kleurstofkorrels

Dit is het concrete voorbeeld uit de bron. Leg de verandering zichtbaar uit: de kleurverandering van de vrucht laat zien dat ook het type korrels in de cellen verandert.

Welke korrels geven een onrijpe vrucht haar groene kleur?

A

zetmeelkorrels

B

kleurstofkorrels

C

bladgroenkorrels

D

vacuolekorrels

De foutoptie 'vacuolekorrels' is bewust gekozen voor leerlingen die celonderdelen door elkaar halen.

Wat is één ding dat je uit deze les zeker onthoudt?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen benoemen wat ze echt meenemen uit de les.

Aan de slag

Maken basisstof 3: cellen van dieren en planten

1, 2, 4, 5, 6

blz. 23

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

celmembraan - dunne begrenzing om de cel

cytoplasma - vloeistof in de cel waarin onderdelen liggen

celkern - deel van de cel dat veel processen regelt

kernmembraan - begrenzing om de celkern

celwand - stevige laag buiten het celmembraan van een plantencel

vacuole - met vocht gevulde ruimte in een plantencel

korrels - kleine structuren in het cytoplasma van plantencellen

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

bladgroenkorrels - groene korrels in plantencellen, voor energie

kleurstofkorrels - korrels die andere kleuren dan groen geven

zetmeelkorrels - korrels die zetmeel bevatten, reservestof

dierlijke cel - cel van een dier zonder celwand en zonder grote vacuole

plantaardige cel - cel van een plant met celwand en grote vacuole

Deze slide heeft geen instructies