Cellen van planten en dieren
Boek, pen en een dichte laptop op tafel
Cellen van planten en dieren
Boek, pen en een dichte laptop op tafel
Deze slide heeft geen instructies
Wat gaan we doen vandaag?
Welkom 5 min
Uitleg 10 min
Quizzz 15 min
Zelfstandig aan het werk 15 min
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Ik kan delen benoemen van dierlijke en plantaardige cellen met hun kenmerken en functies.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden koppel jij aan een plantencel of dierlijke cel?
Gebruik dit als voorkennisactivatie. Verwachte woorden: celkern, celmembraan, celwand, vacuole, groen, cytoplasma. Haak daarna terug naar overeenkomsten en verschillen.
Onderdelen die beide cellen hebben
celmembraan
celkern
cytoplasma
kernmembraan
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken en functies
Het celmembraan is een dun vliesje om de cel heen, houdt de cel inhoud bij elkaar.
Het cytoplasma is een stroperige vloeistof in de cel.
De celkern regelt alles wat er in de cel gebeurt.
De kernmembraan is een dun vliesje om de celkern heen.
Houd het functioneel en eenvoudig: membraan = begrenzing, cytoplasma = omgeving waarin onderdelen liggen. Vermijd hier nog extra organellen die niet in het lesdoel staan.
Wat is typisch voor een plantencel?
Plantaardige cellen hebben naast de gezamenlijke onderdelen ook:
een celwand
een grote vacuole
korrels in het cytoplasma
Bereid leerlingen voor op het tweede deel van de les: de korrels in het cytoplasma. Benadruk dat dit extra kenmerken van plantencellen zijn.
Kenmerken en functies
De celwand ligt buiten het celmembraan, geeft stevigheid.
De vacuole is met vocht gevuld, ook voor stevigheid in de cel. Jonge plantencel heeft meerdere kleine, groeit uit tot 1 grote vacuole.
De Korrels: bladgroenkorrels, kleurstofkorrels of zetmeelkorrels
Maak het onderscheid scherp: celwand = stevig laagje buitenom, vacuole = met vocht gevulde ruimte binnenin de cel.
Welk onderdeel komt voor in zowel een dierlijke als een plantaardige cel?
celwand
grote vacuole
celkern
bladgroenkorrel
Toetst het onderscheid tussen gedeelde onderdelen en plant-specifieke kenmerken. Veelgemaakte fout: denken dat celwand of vacuole in beide voorkomen.
Korrels in het cytoplasma
In het cytoplasma van plantencellen kunnen korrels voorkomen.
Belangrijke typen zijn:
bladgroenkorrels -> energie
kleurstofkorrels -> kleur
zetmeelkorrels -> reserve stof
Verbind dit met de eerdere slide over de plantencel: korrels liggen in het cytoplasma en zijn dus geen losse cellen, maar onderdelen in de cel.
Korrels kunnen veranderen
Korrels kunnen van het ene type overgaan in een ander type.
Bij het rijpen van een mandarijn:
groen → oranje
bladgroenkorrels → kleurstofkorrels
Dit is het concrete voorbeeld uit de bron. Leg de verandering zichtbaar uit: de kleurverandering van de vrucht laat zien dat ook het type korrels in de cellen verandert.
Welke korrels geven een onrijpe vrucht haar groene kleur?
zetmeelkorrels
kleurstofkorrels
bladgroenkorrels
vacuolekorrels
De foutoptie 'vacuolekorrels' is bewust gekozen voor leerlingen die celonderdelen door elkaar halen.
Wat is één ding dat je uit deze les zeker onthoudt?
Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen benoemen wat ze echt meenemen uit de les.
Aan de slag
Maken basisstof 3: cellen van dieren en planten
1, 2, 4, 5, 6
blz. 23
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
celmembraan - dunne begrenzing om de cel
cytoplasma - vloeistof in de cel waarin onderdelen liggen
celkern - deel van de cel dat veel processen regelt
kernmembraan - begrenzing om de celkern
celwand - stevige laag buiten het celmembraan van een plantencel
vacuole - met vocht gevulde ruimte in een plantencel
korrels - kleine structuren in het cytoplasma van plantencellen
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
bladgroenkorrels - groene korrels in plantencellen, voor energie
kleurstofkorrels - korrels die andere kleuren dan groen geven
zetmeelkorrels - korrels die zetmeel bevatten, reservestof
dierlijke cel - cel van een dier zonder celwand en zonder grote vacuole
plantaardige cel - cel van een plant met celwand en grote vacuole
Deze slide heeft geen instructies