Architectuur en toegepaste kunst
Na 1945
Post-modernisme is de overkoepelende term voor de (toegepaste) kunst en architectuur uit de periode 1945 - 1990.
We onderscheiden hierin verschillende blokken met hun eigen kenmerken.
Frank Gehry "Guggenheim Museum", 1997 Bilbao
Architectuur en toegepaste kunst
Na 1945
Post-modernisme is de overkoepelende term voor de (toegepaste) kunst en architectuur uit de periode 1945 - 1990.
We onderscheiden hierin verschillende blokken met hun eigen kenmerken.
Frank Gehry "Guggenheim Museum", 1997 Bilbao
Jaren '50
Wederopbouw.
Grootschalige nieuwbouwprojecten.
Modernistische principes (weinig decoratie, pre-fab) lenen zich hiervoor.
Stichting “Goed Wonen” (vanaf 1946) wil de bevolking heropvoeden met een lichte, luchtige interieurstijl.
Grote ramen, duidelijke looplijnen, dunne metalen frames, licht hout, afgeronde vormen en pasteltinten.
Jaren '50
De Amerikaanse auto-industrie is groter dan de rest van de wereld bij elkaar opgeteld.
Rock 'n Roll is de eerste jeugdcultuur.
Fifties design is tegenwoordig weer populair.
Gestroomlijnde vormen
Plastic (nieuw materiaal)
Glimmend chroom
Bruin en pasteltinten
Nieuwe producten, zoals wasmachines, stofzuigers, koelkasten en scheerapparaten.
Jaren '60 en '70
Space Age
Jaren ’60 ruimterace tussen VS en Sovjet-Unie (Koude Oorlog).
1969 eerste man op de maan (VS).
Ruimtevaart beïnvloedt de vormgeving, zoals de mode en architectuur.
Pierre Cardin "Ruimtecollectie", 1968
Vanaf jaren '50 meer vliegvelden nodig.
Gestroomlijnd ontwerp, zoals een vliegtuig.
Interieur lijkt op een ruimteschip.
Innovatief gebruik van gewapend beton.
Bezoekers konden in dit museum over wetenschap en techniek zelf van alles doen, dat was destijds vernieuwend.
Eero Saarinen "Trans World Airways-terminal", 1956-62 New York
Louis Kalff en Leo de Bever "Evoluon", 1966 Eindhoven
Space Age: architectuur geïnspireerd op ruimtevaart.
Ikea
In de jaren '60 en '70 zetten jongeren zich af tegen hun ouders. De 'heropvoeding' van Goed Wonen lukt niet meer.
Wel invloedrijk, bijv. Ikea.
Opgericht in 1948, vanaf jaren ’70 op grote schaal verkrijgbaar.
Slimme vondst => platte pakketten.
Invloed Space Age te zien in deze advertentie.
Jaren '60 en '70
Space age: invloed ruimtevaart.
Ronde, vloeiende vormen.
Felle kleuren, vooral oranje, groen en paars, gecombineerd met bruin.
Kunststof
Flower Power: bloemenprints, psychedelische patronen.
Modernistische ideeën.
Oude binnensteden afbreken en vervangen door grootschalige nieuwbouwprojecten.
Optimale infrastructuur.
Na WOII 40.000 woningen in Bijlmermeer.
Dankzij flats slechts 20% bebouwd, veel groen.
Weinig voorzieningen, bewoners voelen zich anoniem.
Eerst populair, maar al snel problemen: achterstandswijk.
Le Corbusier, maquette van "Plan Voisin", 1925
"De Bijlmer" in Amsterdam 1968: "Stad van de toekomst"
Bijlmermeer: modernistische idealen worden werkelijkheid.
Jaren '80 en '90
Samenleving is chaotisch geworden, dit komt terug in de architectuur.
1988 tentoonstelling over het deconstructivisme.
Instabiliteit, disharmonie
Ingewikkelde constructies (dankzij computers).
Samengesteld uit losse onderdelen.
Structuur en logica lijken te ontbreken.
Daniël Libeskind "Royal Ontario museum", 2007
Coop Himmelb(l)au "Oostpaviljoen Groninger museum", 1993-94 exterieur
Interieur
Lijkt uit elkaar te vallen of ingestort te zijn.
Binnen raakt de bezoeker verward.
Veel schuine lijnen.
Geschetst met ogen dicht
Oost-paviljoen Groninger museum
Deconstructivisme
De constructie is niet langer het uitgangspunt.
Sub-stroming binnen het postmodernisme.
Postmodernisme
Verzamelnaam: na 1945 - reactie op modernisme.
Bij beide is er sprake van 'knip- en plakwerk'.
Postmodernisme
Frank Gehri "Vitra design museum", 1989
Kengo Kuma "M2 gebouw", 1991
Studio Alchimía en Memphis
Vanaf jaren '60 t/m 1985 in Italië.
Ettore Sottsass
Postmodernistisch design
Anti-design
Opstandig: zetten zich af tegen 'goede smaak' en functionalisme.
Vernieuwing in beeldtaal.
Kleurrijk, patronen, 'kinderlijk'.
"Less is a bore"
Dutch Design
Vanaf 1980 in Nederland
O.a. Droog design
Minimalistisch
Experimenteel
Innovatief
Origineel
Statement
Duurzaamheid
Inspiratie uit het verleden
Humor
Tejo Remi "You Can't Lay Down Your Memory", 1991