Lesgeven aan anderstaligen

• newEditor
• NT2
• Beroepsopleiding

Lesgeven aan anderstaligen

Studiedag Lariks - positief leerklimaat:

NT2 - woordenschat en pre-teaching

Johan Wibbens

Marieke van Hagen

TPR

Johan

Wie zijn wij?

• Johan Wibbens en Marieke van Hagen

• Docenten NT2 op de ISK in Assen 

• Expertisedeling

Samen

Singaporetest

Hoeveel procent van de woorden van een tekst moet je kennen om die tekst te kunnen begrijpen?

Marieke

Singaporetest - dekkingspercentage 60%

We moeten -, zei een - uit Singapore tegen -. We hebben geen - meer. Singapore is maar - - - met een - - -. We - met - - dat we niet - kunnen. - - ik - een - met een - aan - -, het - er -. Voor de - mensen is dit nog - de - - van -, maar dat is een niet meer te - - geworden. 

Singaporetest - dekkingspercentage 70%

We moeten -, zei een - uit Singapore tegen -. We hebben geen - meer. Singapore is maar een klein  - met een sterk - -. We - met - - dat we niet anders kunnen. - - ik - een huis met een - aan beide -, het - er -. Voor de - mensen is dit nog - de - - van -, maar dat is een niet meer te - - geworden. 

Singaporetest - dekkingspercentage 80%

We moeten -, zei een - uit Singapore tegen me. We hebben geen - meer. Singapore is maar een klein - met een sterk groeiende bevolking. We - met zo'n - dat we niet anders kunnen. - - ik - een huis met een - aan beide -, het liefst er -. Voor de meeste mensen is dit nog steeds de - wijze van wonen, maar dat is een niet meer te - - geworden.

Singaporetest - dekkingspercentage 90%

We moeten omhoog, zei een - uit Singapore tegen me. We hebben geen - meer. Singapore is maar een klein eiland met een sterk groeiende bevolking. We - met zo'n ruimtegebrek dat we niet anders kunnen. - - ik wil iedereen een huis met een tuin aan beide zijden, het liefst er -. Voor de - mensen is dit nog steeds de ideale wijze van wonen, maar dat is een niet meer te - - geworden. 

Singaporetest - dekkingspercentage 100%

We moeten omhoog, zei een architect uit Singapore tegen me. We hebben geen ruimte meer. Singapore is maar een klein eiland met een sterk groeiende bevolking. We kampen met zo'n ruimtegebrek dat we niet anders kunnen. Net zoals ik wil iedereen een huis met een tuin aan beide zijden, het liefst eromheen. Voor de meeste mensen is dit nog steeds de ideale manier van wonen, maar dat is een niet meer te realiseren droom geworden. 

Werken aan woordenschat

Marieke

Tip 1:

Focus op de belangrijke woorden

Johan

Schets van een onderwijssituatie

Fouad (14) komt van de ISK en zit nu een paar maanden in klas 2H. Bij biologie zijn ze bezig met het onderwerp spijsvertering. Vandaag hebben ze het over enzymen. De docent legt in zijn lesintroductie uit wat dit zijn: ‘Enzymen zijn eiwitten die de spijsvertering beter laten verlopen. Het zijn knipstoffen die de bouwstoffen in kleinere stukjes splitsen, zodat ze kunnen worden opgenomen door de darmen’. Tijdens de uitleg schrijft de docent belangrijke, nieuwe begrippen op het bord. Onder elkaar staat: enzymen, spijsvertering, bouwstoffen. Hij zegt erbij: schrijf deze woorden op en zet de betekenis erbij. Net als de andere leerlingen doet Fouad dit. Hoewel Fouad de nieuwe woorden begrijpt, blijft het verhaal van de docent voor hem toch moeilijk te begrijpen. Hij kent namelijk nog veel meer woorden niet, zoals verlopen, splitsen en opgenomen’.

Focus op de belangrijke woorden

• dagelijkse woorden

• schooltaalwoorden

• vaktaalwoorden

‘Enzymen zijn eiwitten die de spijsvertering beter laten verlopen. Het zijn knipstoffen die de bouwstoffen in kleinere stukjes splitsen, zodat ze kunnen worden opgenomen door de darmen’.

Vaktaalwoorden zijn vaak niet bekend bij de NT2-leerling. Deze moeten worden uitgelegd. Gelukkig geldt dit ook voor veel NT1-leerlingen, waardoor je als docent langer stilstaat bij deze woorden.

Van de schooltaalwoorden denk je al gauw dat ze bekend zijn. Dit is bij NT2-leerlingen niet het geval. Het zijn woorden die veel voorkomen in lesboeken en daarmee noodzakelijk voor het tekstbegrip. Besteed bij NT2-leerlingen dus veel aandacht aan deze woorden.

Tip 2:

Bied de woorden aan in context

Marieke

Belang van context

Belang van context

Belang van context

technische termen Johan

Woordenschat effectief uitbreiden

woorddriehoek woordcluster

Leer een NT2-leerling dat hij niet alle woorden hoeft te leren,

maar beter kan focussen op de belangrijkste woorden.

semantiseren

uitleggen, uitbeelden, uitbreiden

veel verbanden leggen

meerdere contexten

Hoe meer een leerling over een woord weet, hoe dieper zijn woordkennis is.

Tip 3:

Zorg voor veel herhaling

Johan

Zorg voor veel herhaling

• in leesteksten

• tijdens instructie

• in opdrachten

• woordenschrift

Voorbeelden van een woordenschrift.

Bij voorkeur ook gebruik van de moedertaal!

Stimuleer de autonomie van de leerling door nieuwe betekenissen zelfstandig te laten achterhalen.

Pre-teaching

• op school

• thuis

Drieslag NT2

Marieke

Pre-teaching is maar een heel klein deeltje op school. Het meest ideaal is om in alle vakken aandacht te hebben voor taal.

Pre-teaching

Docent:

• onderstreep belangrijke woorden

• geef leesvragen mee

Leerling:

• arceer belangrijke woorden/zinnen

• trek lijnen/pijlen voor verbanden

• vat samen in de kantlijn

• schrijf vragen onderaan de pagina

Als je kiest voor pre-teaching, bereidt het dan voor voor de leerling. En leer de leerling hoe hij/zij dit thuis aan moet pakken.

Samengevat

Samengevat

1. Bied hoogfrequente woorden aan.

Samengevat

1. Bied hoogfrequente woorden aan.

2. Kies een mix van schooltaalwoorden en vaktaalwoorden.

Samengevat

1. Bied hoogfrequente woorden aan.

2. Kies een mix van schooltaalwoorden en vaktaalwoorden.

3. Bied woorden aan in betekenisvolle context:
   - geef voorbeeldzinnen
   - geef definities
   - noem andere woorden die verband houden

Samengevat

1. Bied hoogfrequente woorden aan.

2. Kies een mix van schooltaalwoorden en vaktaalwoorden.

3. Bied woorden aan in betekenisvolle context:
   - geef voorbeeldzinnen
   - geef definities
   - noem andere woorden die verband houden

4. Zorg voor herhaling van de woorden:
   - in leesteksten
   - tijdens instructie
   - in opdrachten

Samengevat

1. Bied hoogfrequente woorden aan.

2. Kies een mix van schooltaalwoorden en vaktaalwoorden.

3. Bied woorden aan in betekenisvolle context:
   - geef voorbeeldzinnen
   - geef definities
   - noem andere woorden die verband houden

4. Zorg voor herhaling van de woorden:
   - in leesteksten
   - tijdens instructie
   - in opdrachten

5. Laat de leerling een woordenschrift bijhouden.

Samengevat

1. Bied hoogfrequente woorden aan.

2. Kies een mix van schooltaalwoorden en vaktaalwoorden.

3. Bied woorden aan in betekenisvolle context:
   - geef voorbeeldzinnen
   - geef definities
   - noem andere woorden die verband houden

4. Zorg voor herhaling van de woorden:
   - in leesteksten
   - tijdens instructie
   - in opdrachten

5. Laat de leerling een woordenschrift bijhouden.

6. Pre-teaching d.m.v. het voorbereiden van leesteksten.

Zijn er nog vragen?