Grensoverschrijdend gedrag (in de zorg)
Grensoverschrijdend gedrag (in de zorg)
Wat weet je al over het onderwerp grensoverschrijdend gedrag?
Grens
= is de scheidslijn tussen welk gedrag jij van een ander accepteert en wat je niet meer accepteert.
Grensoverschrijdend gedrag:
“Grensoverschrijdend gedrag is bewust of onbewust, verbaal of non verbaal gedrag dat voortkomt uit een machtsverschil en dat door degene die ermee wordt geconfronteerd als ongewenst en onprettig wordt ervaren.”
Welke vormen van grensoverschrijdend gedrag zijn er?
Vormen grensoverschrijdend gedrag
Fysiek gedrag (slaan, duwen, schoppen)
Verbaal agressief gedrag (schreeuwen en uitschelden)
Psychologisch misbruik (pesten, treiteren, vernederen)
Discriminatie (ongelijke behandeling op basis van diversiteit, bijvoorbeeld religie)
Seksueel misbruik (aanrakingen, aanranding, onnodige ontkleding)
Wat is grensoverschrijdend gedrag?
Niet eenvoudig te beantwoorden.
Andere normen en waarden en dus andere grenzen.
Niet alleen om bewust, maar ook om onbewust gedrag.
Niet alleen om fysiek contact, maar ook om verbaal en non verbaal gedrag.
Denk aan ongewenste aanrakingen, seksueel ontremd gedrag of agressie en geweld maar ook aan verwaarlozing, discriminatie, pesten, vernederen, chantage of sociale isolatie.
Grensoverschrijdend gedrag voorbeelden:
Verwijten: “Je doet het helemaal verkeerd. Kan je nu werkelijk niets?”
Uitschelden: “Opschieten stomme hoer! Ik lig al 30 minuten te wachten.”
Een cliënt die tijdens de verzorging een seksfilm aan het kijken is.
Een bezoeker die veel te dicht bij komt staan tijdens het uiten van zijn ongenoegen.
Dreigen met slechte beoordelingen op sociale media.
Welke elementen spelen een rol
Machtsverschil en machtsmisbruik
Grenzen niet respecteren
Context en perceptie ( de zorg kan als grensoverschrijdend worden ervaren bv wassen)
Niet altijd bewust (soms hand op knie kan onschuldig zijn)
Schade in de hersenen: psychiatrische symptomen
Coping: hoe iemand omgaat met een situatie
Sociale omgeving: hoe anderen omgaan met de persoon
Onvervulde behoeften
Niet onderkende lichamelijke ziekten (bijvoorbeeld blaasontsteking
Hoe kan je omgaan met grensoverschrijdend gedrag?
Omgaan met grensoverschrijdend gedrag
Herkennen van grensoverschrijdend gedrag
Preventief: herken het gedrag, bij opmerkingen: wees alert, persoonlijke gesprekken: U-vorm gebruiken, verleg het onderwerp in het gesprek naar de cliënt ( wanneer het persoonlijk wordt)
Actief: benoem concreet het gedrag, geef aan met ik-boodschap wat de gevolg van het gedrag is, en wat het met je doet, beschrijf gewenst gedrag.
soms duidelijk grens aan geven: “Stop, nee, dit wil ik niet.” Of bij dementie: afleiden
Preventie van grensoverschrijdend gedrag in de zorg
Wat kun jij doen?:
Geef je grenzen aan
Creëer een veilige sfeer zodat collega's of zorgvragers grensoverschrijdend gedrag durven te bespreken
Zorg dat je grensoverschrijdend gedrag bespreekt met collega’s
Meldt het gedrag volgens het protocol van de instelling
Neem collega's of zorgvragers serieus bij een melding
Indien mogelijk: volg intern een training in de signalering en omgang met grensoverschrijdend gedrag
Opdracht 2.29 & 2.30 blz. 68
2.29 Maak een tweetal met iemand die je goed kent.
2.30 Maak tweetal met iemand die je minder goed kent.