Soorten kwaad
ONTISCH / ZIJNSkwaad
Overvalt ons van buitenaf.
toeval
natuurwetten
eindigheid
Mens = slachtoffer
-> onmacht
Mengvormen: ontisch + moreel kwaad
Oorlog: je doet het aan anderen én aan jezelf
Klimaatverandering
natuurramp / mens draagt er zelf aan bij
niet de schuld van één mens
Drugsverslaving
verleid door verkopers
trauma, problemen
drugs = inherent verslavend
ONTISCH / ZIJNSkwaad
Overvalt ons van buitenaf.
toeval
natuurwetten
eindigheid
Mens = slachtoffer
-> onmacht
MOREEL kwaad
Mensen doen dit
tegen elkaar
tegen zichzelf
Soms om erger te voorkomen
Mens = dader
-> schuld = vrije keuze
Soorten kwaad
Waarom is racisme een structureel kwaad?
SOCIAAL - STRUCTUREEL kwaad
Collectief
cultuur, maatschappij, familie
Institutioneel
normen, wetten, gewoontes
Menselijke oorsprong,
toch ook onmacht
SOCIAAL - STRUCTUREEL kwaad
Collectief
cultuur, maatschappij, familie
Institutioneel
normen, wetten, gewoontes
Menselijke oorsprong,
toch ook onmacht
Individuele impact / keuze?
Slachtoffer wordt dader
wraak
overleven
Onzichtbare verantwoordelijkheid
Welk kwaad doe jij soms
als je je slachtoffer / slecht voelt?
Kwaad = de objectieve realiteit van levensbeknotting:
ontisch of zijnskwaad dat mensen van buitenaf overvalt en dat veroorzaakt wordt door onze eindigheid, natuurwetten of toeval (bv. aardbevingen, epidemieën, orkanen, vulkaanuitbarstingen ...)
moreel kwaad waarvoor mensen verantwoordelijk zijn en dat:
ze zichzelf aandoen (bv. drugs, automutilatie, anorexia,…)
ze elkaar aandoen (bv. oorlog, pesten, diefstal, uitbuiting ...)
noodzakelijk is om erger kwaad te voorkomen (bv. collateral damage, operatie, medicinale drugs zoals hasj, morfine …
Daartussen liggen mengvormen van menselijke onmacht en schuld (bv. honger door burgeroorlog, overstroming door ontbossing, klimaat-verandering door uitstoot van broeikasgassen zoals CO2, methaan ...)
Soorten kwaad
KWAAD
LIJDEN
Wat is het verschil tussen kwaad en lijden?
KWAAD
LIJDEN
Objectieve realiteit van levensbeknotting
Ontisch / moreel / structureel
Ondergaan van de realiteit
Persoonlijke ervaring
Lijden en genade
We lezen in stilte de achtergrondinfo + liedstekst van What I’ve done (Documenten > 2 Hoop en kwetsbaarheid > Biografie + liedtekst)
Wat was een keerpunt in zijn leven?
Is vergeving mogelijk?
berouw, spijt
niet blijven vastzitten in verleden
anderen / God kunnen (helpen om te) vergeven
heeft niets fout gedaan
Wat is genade?
vergeving, verlossing, gratie, mildheid,…
(kwijtschelding van je verdiende straf door God/ anderen)
ontferming, barmhartigheid, heil, kracht, zegen, wijsheid
(wordt ons gegeven, is niet maakbaar)
Boeddhisme: “metta” = liefdevolle vriendelijkheid
Wat is genade?
Aan wie zou het zinnetje ‘Laat genade komen’ gericht zijn?
Aan wie vraagt de zanger vergiffenis, denk je?
Op het einde van zijn lied vergeeft hij zichzelf. Kan men zichzelf vergeven? Of moeten de anderen dit doen? Of kan enkel God dit?
Hoe zien christenen dit?
Kan jij ‘mercy’ hebben voor kindermisbruik, druggebruik, zelfdoding?
Vormen van lijden
6 verschillende vormen
moeilijk te scheiden
veroorzaken, beïnvloeden of versterken elkaar
Welk fysiek lijden heb jij al meegemaakt?
Welke gebeurtenis zou jou materieel doen lijden?
Geef een voorbeeld van psychisch lijden
Sociaal lijden: hoe voelt dat?
Wat is géén moreel lijden?
Een milieuactivist voelt zich machteloos tegenover grote vervuilende bedrijven.
Een speler heeft moeite met het begrijpen van de regels van een ingewikkeld spel.
Een verpleegkundige is gefrustreerd omdat ze door een protocol geen hogere dosis pijnstillers mag geven aan een terminale patiënt.
Een man voelt zich schuldig nadat hij zijn vrouw heeft vermoord.
Welke vraag is géén uiting van spiritueel lijden?
Waarom laat God onrecht toe?
Wat voor zin geeft mijn leven?
Waarom moeten goede mensen lijden?
Waarom is een meditatiecursus zo duur?
Het ene lijden is het andere niet
Open SS in de browser -> Documenten ‘2 Hoop en kwetsbaarheid’
Open de PPT ‘1 Hoop en kwestbaarheid in ons leven’ en bekijk de tien filmfragmenten op dia 16. Klik telkens op een foto om de link te activeren.
BookWidgets-werkblad ‘Het ene lijden is het andere niet’ (ww: Lijden). Beantwoord de vragen (zie volgende dia) na elke filmpje.
Het ene lijden is het andere niet
Welke gevoelens en vragen roept elk fragment bij je op?
Welke soorten lijden herkende je in elk fragment? (zie dia’s 7-13)
Welk lijden raakt je persoonlijk het meest? Kies uit deze 10 verschillende voorbeelden drie fragmenten die jou het meest raken en rangschik ze op een trap van meest (= 1) naar minst treffend (= 3).
Verantwoording van deze keuze (Waarom raken deze drie fragmenten je het meest?)
Met welk lijden werd jij al geconfronteerd? Hoe ging je ermee om?
Daarna bespreking in wisselende duo’s
1 Pesten
2 Oorlog/vluchtelingen
3 Echtscheiding
4 Kinderarbeid
5 Kindermishandeling
6 Depressiviteit
7 Zware ziekte
8 Dementie
9 Anorexia nervosa
10 Natuurrampen
Soorten lijden
Fysiek/ lichamelijk
Materieel
Psychisch/ emotioneel
Sociaal
Ethisch
Spiritueel
Minst
meest treffend