1 Hoop en kwetsbaarheid


1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGodsdienstSecundair onderwijsAlgemeen secundair onderwijsLeerjaar 5

In deze les zitten 31 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


Soorten kwaad

ONTISCH / ZIJNSkwaad

  • Overvalt ons van buitenaf.

    • toeval

    • natuurwetten

    • eindigheid


  • Mens = slachtoffer
    -> onmacht




Mengvormen: ontisch + moreel kwaad

Oorlog: je doet het aan anderen én aan jezelf


Klimaatverandering

  • natuurramp / mens draagt er zelf aan bij

  • niet de schuld van één mens


Drugsverslaving

  • verleid door verkopers

  • trauma, problemen

  • drugs = inherent verslavend


ONTISCH / ZIJNSkwaad

  • Overvalt ons van buitenaf.

    • toeval

    • natuurwetten

    • eindigheid


  • Mens = slachtoffer
    -> onmacht



MOREEL kwaad

  • Mensen doen dit

    • tegen elkaar

    • tegen zichzelf

    • Soms om erger te voorkomen


  • Mens = dader
    -> schuld = vrije keuze


Soorten kwaad

Waarom is racisme een structureel kwaad?

SOCIAAL - STRUCTUREEL kwaad

  • Collectief

    • cultuur, maatschappij, familie

  • Institutioneel

    • normen, wetten, gewoontes


  • Menselijke oorsprong,
    toch ook onmacht



SOCIAAL - STRUCTUREEL kwaad

  • Collectief

    • cultuur, maatschappij, familie

  • Institutioneel

    • normen, wetten, gewoontes


  • Menselijke oorsprong,
    toch ook onmacht



  • Individuele impact / keuze?

  • Slachtoffer wordt dader

    • wraak

    • overleven

  • Onzichtbare verantwoordelijkheid


Welk kwaad doe jij soms

als je je slachtoffer / slecht voelt?

  1. Kwaad = de objectieve realiteit van levensbeknotting:

  • ontisch of zijnskwaad dat mensen van buitenaf overvalt en dat veroorzaakt wordt door onze eindigheid, natuurwetten of toeval (bv. aardbevingen, epidemieën, orkanen, vulkaanuitbarstingen ...)

  • moreel kwaad waarvoor mensen verantwoordelijk zijn en dat:

    • ze zichzelf aandoen (bv. drugs, automutilatie, anorexia,…)

    • ze elkaar aandoen (bv. oorlog, pesten, diefstal, uitbuiting ...)

    • noodzakelijk is om erger kwaad te voorkomen (bv. collateral damage, operatie, medicinale drugs zoals hasj, morfine …


  • Daartussen liggen mengvormen van menselijke onmacht en schuld (bv. honger door burgeroorlog, overstroming door ontbossing, klimaat-verandering door uitstoot van broeikasgassen zoals CO2, methaan ...)

Soorten kwaad

KWAAD

LIJDEN

Wat is het verschil tussen kwaad en lijden?

KWAAD

LIJDEN

Objectieve realiteit van levensbeknotting

  • Ontisch / moreel / structureel

  • Ondergaan van de realiteit

  • Persoonlijke ervaring

Lijden en genade

  • We lezen in stilte de achtergrondinfo + liedstekst van What I’ve done (Documenten > 2 Hoop en kwetsbaarheid > Biografie + liedtekst)



  • Wat was een keerpunt in zijn leven?





Is vergeving mogelijk?

berouw, spijt


niet blijven vastzitten in verleden


anderen / God kunnen (helpen om te) vergeven


heeft niets fout gedaan



Wat is genade?

  • vergeving, verlossing, gratie, mildheid,…

(kwijtschelding van je verdiende straf door God/ anderen)


  • ontferming, barmhartigheid, heil, kracht, zegen, wijsheid

    (wordt ons gegeven, is niet maakbaar)


  • Boeddhisme: “metta” = liefdevolle vriendelijkheid




Wat is genade?

  • Aan wie zou het zinnetje ‘Laat genade komen’ gericht zijn?

  • Aan wie vraagt de zanger vergiffenis, denk je?

  • Op het einde van zijn lied vergeeft hij zichzelf. Kan men zichzelf vergeven? Of moeten de anderen dit doen? Of kan enkel God dit?

  • Hoe zien christenen dit?

  • Kan jij ‘mercy’ hebben voor kindermisbruik, druggebruik, zelfdoding?




Vormen van lijden

  • 6 verschillende vormen

  • moeilijk te scheiden

  • veroorzaken, beïnvloeden of versterken elkaar

Welk fysiek lijden heb jij al meegemaakt?

Welke gebeurtenis zou jou materieel doen lijden?

Geef een voorbeeld van psychisch lijden

Sociaal lijden: hoe voelt dat?

Wat is géén moreel lijden?

A

Een milieuactivist voelt zich machteloos tegenover grote vervuilende bedrijven.

B

Een speler heeft moeite met het begrijpen van de regels van een ingewikkeld spel.

C

Een verpleegkundige is gefrustreerd omdat ze door een protocol geen hogere dosis pijnstillers mag geven aan een terminale patiënt.

D

Een man voelt zich schuldig nadat hij zijn vrouw heeft vermoord.

Welke vraag is géén uiting van spiritueel lijden?

A

Waarom laat God onrecht toe?

B

Wat voor zin geeft mijn leven?

C

Waarom moeten goede mensen lijden?

D

Waarom is een meditatiecursus zo duur?

Het ene lijden is het andere niet

  • Open SS in de browser -> Documenten ‘2 Hoop en kwetsbaarheid’

  • Open de PPT ‘1 Hoop en kwestbaarheid in ons leven’ en bekijk de tien filmfragmenten op dia 16. Klik telkens op een foto om de link te activeren.

  • BookWidgets-werkblad ‘Het ene lijden is het andere niet’ (ww: Lijden). Beantwoord de vragen (zie volgende dia) na elke filmpje.

Het ene lijden is het andere niet

  • Welke gevoelens en vragen roept elk fragment bij je op?

  • Welke soorten lijden herkende je in elk fragment? (zie dia’s 7-13)

  • Welk lijden raakt je persoonlijk het meest? Kies uit deze 10 verschillende voorbeelden drie fragmenten die jou het meest raken en rangschik ze op een trap van meest (= 1) naar minst treffend (= 3).

  • Verantwoording van deze keuze (Waarom raken deze drie fragmenten je het meest?)

  • Met welk lijden werd jij al geconfronteerd? Hoe ging je ermee om?


Daarna bespreking in wisselende duo’s

1 Pesten

2 Oorlog/vluchtelingen

3 Echtscheiding

4 Kinderarbeid

5 Kindermishandeling

6 Depressiviteit

7 Zware ziekte

8 Dementie

9 Anorexia nervosa

10 Natuurrampen

Soorten lijden

  • Fysiek/ lichamelijk

  • Materieel

  • Psychisch/ emotioneel

  • Sociaal

  • Ethisch

  • Spiritueel


Minst


meest treffend