Dwv_3kgt_H1_Powerpoint.pptx

3KGTHoofdstuk 1 | Arm en rijk

1 / 26
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 26 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

3KGTHoofdstuk 1 | Arm en rijk

Paragraaf 2 Welvaart meten

Manieren om welvaart te meten

  • Welvaart: economische rijkdom van een gebied en zijn bewoners

  • Inkomen

- het geld dat iemand verdient met arbeid, een

onderneming of vermogen

- bruto binnenlands product (bbp)

- bbp per hoofd

  • Koopkracht

- het inkomen, omgerekend naar de hoeveelheid

goederen en diensten die je ervoor kunt kopen

  • Gebruiksgoederen

- goederen die niet meteen opgaan als je ze gebruikt,

maar jarenlang meekunnen

Armoedegrens

  • Het inkomen dat iemand minimaal nodig heeft om

te kunnen leven

  • Hoe armer een land, hoe groter het percentrage

inwoners dat onder de armoedegrens leeft

  • Armste landen: € 1,70 per dag

  • Nederland: € 30 per dag

Waarom meet je welvaart?

  • Landen vergelijken

- indelen in rijke en arme landen

  • Verschijnselen verklaren

Paragraaf 3 Welvaart in wijken

Verschillen in welvaart

  • Nederland: ook armoede en rijkdom

  • Arme en rijke wijken

Arme en rijke wijken herkennen

Kijk naar verschillende kenmerken:

  • Woningen

- soorten woningen

- aantal huizen per km2 (bebouwingsdichtheid)

  • Straten en verkeer

- breedte van straten

- aantal parkeerplaatsen

- soorten wegen

  • Recreatie

- hoeveelheid groen, speelplaatsen

Diensten

- soorten voorzieningen

Oorzaken van verschillen tussen wijken

  • Wijken zijn voor een bepaalde bevolkingsgroep gebouwd

- arbeiderswijken uit de 19e eeuw

- wijken met naoorlogse hoogbouw

- nieuwbouwwijken met eengezinswoningen met tuinen

- luxe villawijken

  • Wijken verschillen in bevolkingssamenstelling

- leeftijd

- afkomst

- samenstelling van het gezin

- inkomen

- opleiding

Welvaart verhogen

  • Stadsvernieuwing: verouderde wijken worden opgeknapt

- saneren

- woningen worden gesloopt en vervangen door nieuwbouw

- renoveren

- woningen worden opgeknapt

  • Waarde van woningen wordt hoger

- de wijk wordt minder arm

- arme mensen moeten verhuizen naar goedkopere wijken

Paragraaf 5 Welzijn meten

Kwaliteit van leven

  • Welvaart: economische rijkdom van een gebied en

zijn bewoners

  • Welzijn: mate waarin mensen een goede kwaliteit van leven hebben

- gelukkig zijn

- gezond zijn

- goed onderwijs

- goede woningen

- vrije tijd

Welzijn meten

  • Levensverwachting

- gemiddeld aantal jaren dat iemand in een bepaald

gebied te leven heeft

  • Voedselzekerheid

- zekerheid dat je toegang hebt tot voldoende en

veilig voedsel

  • Analfabetisme

- percentage van de bevolking

dat niet kan lezen en schrijven

  • Verschillen tussen landen en

tussen regio’s

De Human Development Index (HDI)

  • Combinatie van levensverwachting, gemiddeld aantal jaren

onderwijs en inkomen per hoofd (gemeten naar koopkracht)

Hogere welvaart, hoger welzijn?

  • Hoe hoger de welvaart, hoe hoger het welzijn

  • Nadelen:

- te veel eten

- ongezonder eten

- minder bewegen

  • In landen met een hogere welvaart komen meer

welvaartsziekten voor

- hart- en vaatziekten

- kanker

- suikerziekte

Paragraaf 6 Centrum en periferie

Drie groepen landen

  • Gebaseerd op welvaart en welzijn, en verschillen in

macht en invloed

  • Centrum

- rijkste en machtigste landen

- westerse of geïndustrialiseerde landen

  • Periferie

- armste landen met weinig macht

- derdewereldlanden of ontwikkelingslanden

  • Semiperiferie

- tussen het centrum en de periferie in

- grote verschillen binnen deze groep

Veranderingen in de wereld

  • Sommige semiperifere landen ontwikkelen zich in

hoog tempo tot industrieland

- deels door bedrijven uit centrumlanden

- nieuwe industrielanden

  • Sommige perifere en semiperifere landen maken weinig

ontwikkeling door

- niet aantrekkelijk voor bedrijven uit centrumlanden

- slechte infrastructuur

- conflicten

Verschillende schaalniveaus

  • Mondiaal: wereldniveau

  • Nationaal: niveau van een land

  • Regionaal: niveau van een kleiner gebied

  • Uitzoomen: van lager naar hoger schaalniveau

  • Inzoomen: van hoger naar lager schaalniveau

Paragraaf 7 Verschillende soorten kaarten

Kaarten, luchtfoto’s en satellietbeelden

  • Geven een gebied van bovenaf weer

  • Kaarten

- zaken zijn toegevoegd of weggelaten

  • Luchtfoto’s

- veel details

  • Satellietbeelden

- veel of weinig details

- groot of klein deel van de aarde

Soorten kaarten

  • Overzichtskaart

- staatkundige overzichtskaart

- vooral grenzen van landen

- natuurkundige overzichtskaart

- landschap

  • Thematische kaart

- één onderwerp

  • Topografische kaart

- klein gebied

- veel details

Digitale kaarten

  • Digitale versies van papieren kaarten

  • Websites waar je zelf kaarten kunt samenstellen

  • Inzoomen en uitzoomen

GIS

  • Geografisch informatiesysteem

  • Gegevens worden omgezet in een digitale kaart

  • Voordeel: verschillende kenmerken in één kaart

- verbanden tussen gegevens ontdekken

Kaarten gebruiken

Vaste onderdelen:

  • De legenda

- betekenis van kleuren en symbolen

  • De schaal

- verhouding tussen de werkelijkheid en de kaart

- 1 : 500.000 betekent dat de werkelijkheid 500.000 keer

zo groot is als de kaart

  • De noordpijl

- meestal is de bovenkant van de kaart het noorden

Paragraaf 10 Kolonialisme

Europa verovert de wereld

  • Vanaf de 15e eeuw: kolonialisme

- Europese landen brachten gebieden in Noord- en

Zuid-Amerika, Afrika en Azië onder hun gezag

- Doel: er economisch beter van worden

  • Kolonialisme voor de handel

- Portugal: handel in specerijen, suiker

- Spanje

- Nederland, Groot-Brittannië, Frankrijk

  • Kolonialisme voor grondstoffen en landbouwgrond

- Vanaf de achttiende eeuw

- Europa: industriële revolutie

- snelle verandering in de economie waarbij de

kleinschalige, handmatige productie werd vervangen

door grootschalige, machinale productie

- welvaart nam toe

- bevolking groeide

- grotere behoefte aan grondstoffen en landbouwproducten

- Europese landen veroverden steeds meer gebieden

- vooral in Afrika en Azië

  • Kolonialisme voor uitbreiding van de macht

- Vanaf de negentiende eeuw: imperialisme

- landen wilden gebieden veroveren om meer macht te

krijgen in de wereld

- handig voor de handel en de winning van grondstoffen

Gevolgen van kolonialisme

  • Europese landen

- veel invloed in de wereld

- enorme winsten

- gratis grondstoffen

  • Koloniën

- raakten grondstoffen en goede landbouwgrond kwijt

- inwoners werden als slaven gebruikt

- bevolkingsgroepen werden uitgemoord

- Europese ziekten eisten slachtoffers

Koloniën worden onafhankelijk

  • Dekolonisatie

- ontwikkeling van koloniën naar zelfbestuur en

onafhankelijkheid

- rond 1800: Noord- en Zuid-Amerika

- na 1900: Afrika, Azië en Oceanië

  • Na dekolonisatie

- veel voormalige koloniën in de problemen

- weinig ervaring met bestuur

- chaos en conflicten

- weinig mogelijkheden om welvaart te ontwikkelen