4.4 - Hardy - Weinberg (Binas 93D3) Boek, blz 37
4.4 - Hardy - Weinberg (Binas 93D3) Boek, blz 37
Deze les:
- (Instabiele) populaties
- Stabiele populaties en Hardy-Weinberg evenwicht
- Oefenen Hardy-Weinberg opgaven op niveau
Leerdoelen 4.4
- Je leert hoe de frequentie van een allel en een genotype in een populatie kunnen veranderen
- Je kunt rekenen met de allel- en genotypefrequenties in een populatie
- Je weet wat een Hardy Weinberg evenwicht is
Populatie genetica
Genetische variatie in een populatie is te kwantificeren door te kijken naar
Allelfrequentie: hoe veel komt een bepaald allel voor?
Genotypefrequentie: hoe vaak komt een bepaald genotype voor?
Checkvraag
Een individu met genotype AA heeft twee allelen A. Een individu met genotype Aa heeft er één.
De allelfrequentie is een getal tussen 0 en 1.
In een bos leven 15 herten met genotype DD, 25 met genotype Dd en 40 met genotype dd.
Bereken de allelfrequentie van allel D.
Antwoord checkvraag
Aantal allelen D: 2 x 15 + 25 = 55
Totale aantal allelen: (15 + 25 + 40) x 2 = 160
Frequentie allel D: 55 / 160 = 0,344
Wat is dan de frequentie van allel d?
Allelfrequenties veranderen
Gene flow (migratie)
Genetic drift (toeval)
a. Flessenhals effect (bottleneck effect)
b. Founder effect (stichters effect)
Natuurlijke selectie (evolutie)
Stabiele populaties
Geen natuurlijke selectie
Geen seksuele selectie
Geen migratie
Grote populatie (dus geen genetic drift)
Geen mutaties
Dan: Hardy-Weinberg evenwicht
Gebruik wet Hardy-Weinberg
Berekenen allelfrequenties vanuit genotype frequenties en andersom
Aantonen of een populatie voldoet aan de wet of niet door te kijken of de allelfrequentie verandert per generatie
Hardy Weinberg formule
Ik noem de allelfrequentie van het
dominantie allel p.
Ik noem de allelfrequentie van het
recessieve allel q.
Dan is p + q = 1.
Hardy Weinberg formule
Stel een nieuw individu wordt geboren
in een populatie waarin geldt
p + q = 1.
Wat is dan de kans dat dit individu
genotype AA heeft? En Aa? En aa?
Hardy Weinberg formule
Een individu in een populatie heeft
kans p op A en kans q op a.
De kans op AA is dan p*p = p2
De kans op Aa (plus aA) is dan 2*p*q
De kans op aa is dan q*q = q2
Én p2 + 2pq + q2 = 1
Hardy Weinberg formule
genotypefrequentie AA is p2
genotypefrequentie Aa is 2pq
genotypefrequentie aa is q2
Hardy Weinberg evenwicht
Als er in een populatie géén sprake is van geneflow, genetic drift, natuurlijke- of seksuele selectie of mutaties dan blijven de allelfrequentie en genotypefrequenties over de generaties hetzelfde.
Dan mag je ook uitgaan van p + q = 1 en p2 + 2pq + q2 = 1
Van hoeveel verschillende allelen maakt Hardy-Weinberg gebruik?
1
2
3
4
Welke twee formules horen bij het Hardy-Weinberg principe?
Waar staan de verschillende onderdelen van de formules voor?
q =0,2, bereken p
q = 0,2. Wat is de frequentie homozygoot recessieve (aa)?
q = 0,2. Wat is de frequentie heterozygoten (Aa)?
36% van de populatie is homozygoot recessief (aa) voor vaste oorlellen. Wat is de frequentie van het recessieve allel?
Waarom wijken de geobserveerde genotype frequenties af van de voorspelde frequenties volgens Hardy-Weinberg?
Aan het werk
Opdr. 50 t/m 61