9.3 Omslagpunten in ecosystemen
Plastic vergaat niet.
Plastic wordt steeds
kleiner, het probleem
wordt steeds groter.
9.3 Omslagpunten in ecosystemen
Plastic vergaat niet.
Plastic wordt steeds
kleiner, het probleem
wordt steeds groter.
Deze les:
- 9.3 Omslagpunten (25 min)
- Opdrachten (15 min)
- Afsluiting (5 min)
Leerdoelen 9.3
Ik kan de begrippen persistent, accumulatie (4V), microplastics en biologisch afbreekbaar uitleggen
Ik kan uitleggen wat een omslagpunt (van een ecosysteem) is en hierbij het begrip dynamisch evenwicht, abiotisch en biotische factoren gebruiken.
Ik kan uitleggen hoe omslagpunten leiden tot veranderingen tijdens successie (4V) en welke invloed verstoringen hierbij kunnen hebben.
Ik kan uitleggen wat een gradiëntenecosysteem is.
Gezondheidsrisico's?
Is nog weinig over bekend
Nanoplastics bij algen: belemmering fotosynthese
Microplastics bij mens en dier:
- Veroorzaken ontstekingen
- Schadelijke stoffen kunnen aan de plastics hechten en beïnvloeden de hormoonhuishouding of zijn kankerverwekkend.
Plastic
- Plastic is niet biologisch afbreekbaar (persistent), oftewel
kan niet omgezet in anorganische stoffen.
- grote stukken vallen uiteen in kleine deeltjes, microplastics
die weer verder uiteenvallen in nanoplastics.
- Nanoplastics worden opgenomen in cellen en
komen daardoor in organismen en de voedselketen terecht.
Persistentie en accumulatie
Persistent = "volhardend", niet of slecht biologisch afbreekbaar --> ophoping in het lichaam (bijv. vetweefsel)
Gevolg?
Accumulatie (ophoping) in de voedselketen
Wat betekent het als een stof persistent is en wat kan dat voor gevolg hebben?
Leerdoelen 9.3
Ik kan de begrippen persistent, accumulatie (4V), microplastics en biologisch afbreekbaar uitleggen
Ik kan uitleggen wat een omslagpunt (van een ecosysteem) is en hierbij het begrip dynamisch evenwicht, abiotisch en biotische factoren gebruiken.
Ik kan uitleggen hoe omslagpunten leiden tot veranderingen tijdens successie (4V) en welke invloed verstoringen hierbij kunnen hebben.
Ik kan uitleggen wat een gradiëntenecosysteem is.
Lees blz. 25:
'Omslagpunten in de biosfeer'
Wat is een omslagpunt in een ecosysteem en waardoor wordt dit veroorzaakt?
minute
second
Stabiel ecosysteem
Ecosystemen zijn tot een bepaald niveau stabiel: dynamisch evenwicht
=> schommelingen in abiotische of biotische factoren kunnen worden 'hersteld'.
(bijv. in temperatuur of in aantallen van
predatoren)
Bijv. zeehondenpopulatie in Waddenzee
herstelt van virusziekte.
Omslagpunt
Veranderingen kunnen zich opstapelen, tot het ecosysteem instabiel wordt.
Na het overtreden van het omslagpunt ontstaat een nieuw ecosysteem en terugkeer naar het oude ecosysteem is dan niet meer zo makkelijk.
In het nieuwe ecosysteem zie je meestal verlies van biodiversiteit.
Biodiversiteit
Leerdoelen 9.3
Ik kan de begrippen persistent, accumulatie (4V), microplastics en biologisch afbreekbaar uitleggen
Ik kan uitleggen wat een omslagpunt (van een ecosysteem) is en hierbij het begrip dynamisch evenwicht, abiotisch en biotische factoren gebruiken.
Ik kan uitleggen hoe omslagpunten leiden tot veranderingen tijdens successie (4V) en welke invloed verstoringen hierbij kunnen hebben.
Ik kan uitleggen wat een gradiëntenecosysteem is.
Hoe leiden omslagpunten tot veranderingen tijdens successie?
Successie: een merkbare verandering vindt plaats in de soortensamenstelling binnen een habitat.
Sprake van een reeks omslagpunten:
- andere soorten
- andere abiotische factoren
- kan niet zomaar terug
- vaak grotere biodiversiteit
Successie
Climaxstadium
Pionierstadium
Gradiëntecosysteem
Eigenschappen van de stadia van successie
Primaire en secundaire successie
(herhaling H8) Wat is een kenmerk van pioniersoorten? (meer antwoorden mogelijk)
Veel zaden
Grote zaden
Leven vaak in symbiose
Brede tolerantiegrenzen voor abiotische factoren
Aan de slag! (15min)
- Maken 9.3 - opdr. 34 t/m 40
- Maken 9.2 - opdr. 28 'indicatorsoorten'
9.2 - Indicatorsoorten
Kies de juiste term en geef aan welke info deze indicatorsoorten geven:
1. Watermijten komen voor in zuurstofrijk water. Indicatorsoort voor voedingsrijk / voedselarm water.
2. Zilverschoon is een plantje dat veel langs de kant van de kant van de weg groeit. Indicatorsoort voor: licht aangedrukte bodem / losse, luchtige bodem