15.3 Eenparig versneld
15.3 Eenparig versneld
Leerdoelen
15.3.1 Je kunt berekeningen uitvoeren met de snelheid bij een eenparig versnelde beweging.
15.3.2 Je kunt het (v,t)-diagram en het (s,t)-diagram van een eenparig versnelde beweging schetsen.
15.3.3 Je kunt de afstand berekenen die tijdens een eenparig versnelde beweging is afgelegd.
15.3.4 Je kunt berekeningen uitvoeren over valbewegingen met verwaarloosbare luchtweerstand
Dit zijn wel stroboscopische foto's
Dit zijn geen stroboscopische foto's
Je ziet twee foto's. Welke van deze twee is (of zijn) een stroboscopische foto?
alleen links
alleen rechts
zowel links als rechts
geen van beide
Hiernaast zie je een stroboscopische foto. Tussen elke flits zit 0,4 s. In hoeveel seconden is deze foto gemaakt?
2,0 s
1,6 s
1,4 s
2,4 s
Beweging in de stroboscopische foto
Je ziet hiernaast een stroboscopische foto. Wat voor soort beweging maakt de bal op deze foto?
Een constante beweging
Een eenparige beweging
Een versnelde beweging
Een vertraagde beweging
Snelheid omrekenen van m/s naar--> km/h
x 3,6
x 100
: 3,6
: 100
Snelheid omrekenen 12 km/uur --> ? m/s
43,2
43200
3,33
0,0033
De snelheid van moment tot moment
Gemiddelde snelheid ligt precies
halverwege begin- en eindsnelheid in.
We werken dan met de gemiddelde snelheid (vgem).
De snelheid van moment tot moment
In afbeelding 1 is het (v,t)-diagram van een eenparig versnelde beweging getekend. Je ziet dat de snelheid gedurende elke seconde toeneemt met 2 m/s. De versnelling (a) is dus 2 m/s2.
Als de beweging begint, is de snelheid (vb) 3 m/s.
De snelheid na 1 seconde (v1) is: 3 + 2 × 1 = 5 m/s
De snelheid na 2 seconden (v2) is: 3 + 2 × 2 = 7 m/s
De snelheid na 3 seconden (v3) is: 3 + 2 × 3 = 9 m/s
Je kunt de snelheid na t seconden dus berekenen met de formule:
ve = vb + a ∙ t
In deze formule is vb de beginsnelheid van de beweging, a de versnelling en ve de snelheid na t seconden. Dit lijkt een nieuwe formule, maar eigenlijk staat er niets nieuws. Als je goed kijkt, zie je dat ve = vb + a ∙ t dezelfde formule is als a = (ve - vb) : t
maar nu geschreven met ve voor het isgelijkteken. t
Het (s,t)-diagram van een eenparig versnelde beweging
Je ziet dat de grafiek een kromme is die steeds steiler omhoog loopt: doordat de snelheid steeds groter wordt, neemt de afstand steeds sneller toe. Zo’n grafiek noem je een (halve) dalparabool. Het (s,t)-diagram van een eenparig versnelde beweging heeft altijd deze kenmerkende vorm.
De afgelegde weg berekenen
Bij een eenparig versnelde beweging ligt de gemiddelde snelheid precies halverwege de beginsnelheid en de eindsnelheid. Als de beginsnelheid 10 m/s is en de eindsnelheid 16 m/s, is de gemiddelde snelheid dus 13 m/s.