Training onafhankelijk beoordelaar cohort 2021 e.v.
2
Welkom!
Even voorstellen
Training onafhankelijk beoordelaar cohort 2021 e.v.
2
Welkom!
Even voorstellen
“Welkom allemaal, fijn dat jullie er zijn. Vandaag nemen we samen de tijd om stil te staan bij het onafhankelijk beoordelen binnen de examens.”
LessonUp
3
Ga op je telefoon in je browser naar lessonup.app.
Voer de code in die je zo ontvangt van ons.
Deze code blijft onder in beeld zichtbaar.
We beginnen met een korte voorstelronde en een introductie van Lessonup, die tijdens de bijeenkomst gebruikt wordt voor interactie.
“Welkom allemaal, fijn dat jullie er zijn. Vandaag gaan we het hebben over onafhankelijk beoordelen binnen de examens. Het doel van deze training is dat jullie na afloop duidelijk weten wat er van je verwacht wordt, hoe het examenproces is ingericht en hoe je tot een goed onderbouwde beoordeling komt.
We creëren vandaag een veilige setting waarin vragen stellen en twijfels delen mag. We lopen het programma stap voor stap door en gaan ook oefenen met beoordelen.
We werken met LessonUp, dus pak zo even je telefoon erbij. Maar eerst: korte voorstelronde met de vraag wat zijn of haar ervaring is met examineren.
Hoe ervaren ben je in het beoordelen van examens?
je naam + ervaring: beginner - ervaren - expert
korte voorstelronde met de vraag wat zijn of haar ervaring is met examineren.
“Wie van jullie heeft al eens een examen beoordeeld?”
“Welke vraag of verwachting heb je bij deze training?
Wil je jezelf kort voorstellen en aangeven wat je functie is en bij welke organisatie je werkt?”
“Kun je je naam noemen, je rol en de organisatie waarvoor je werkzaam bent?”
“Wat is jouw functie in de praktijk en vanuit welke organisatie neem je vandaag deel?”
“In welke rol heb je ervaring met examineren: als begeleider, als beoordelaar of als onafhankelijk beoordelaar?”
Waar loop je in de praktijk tegenaan bij het beoordelen van studenten?
Dank jullie wel, fijn om te horen hoe divers de achtergronden zijn. Dat is ook precies wat deze training rijk maakt.”
Mooi om te zien hoeveel ervaring er al is met begeleiden en examineren. Vandaag gaan we juist kijken hoe je die begeleiderspet afzet en de beoordelaarsrol stevig en onafhankelijk inneemt.”
Vragen
Algemene informatie: exameneenheden en keuzedelen
Wie doet wat?
Algemene informatie: proces
En dan?
Beoordelen
Onderbouwen
Beoordelen: gesprek / presentatie
Beoordelen: gedrag
Beoordelen: verslag
Samenvattend
Vragen?
Afsluiting
4
Programma
We starten met een korte introductie, daarna kijken we naar de exameneenheden, het beoordelingsproces en oefenen we met beoordelen en onderbouwen. We sluiten af met ruimte voor vragen.
1. Vragen
5
Heb je vragen opgeschreven na het kijken van de video’s?
Houd deze vragen bij de hand.
Aan het eind zijn wij benieuwd of deze vragen zijn beantwoord.
Is dat niet zo? Dan is er ruimte om deze alsnog te stellen.
Het digitaal examineren binnen PMK en GPM
Voor zowel Pedagogisch Medewerker Kinderopvang (PMK) als Gespecialiseerd Pedagogisch Medewerker (GPM) worden de examens digitaal georganiseerd via het Consortium Beroepsonderwijs.
Het Consortium is de examenleverancier en levert:
de beoordelingsformulieren,
de examendocumenten,
de digitale omgeving (Digibib) waarin beoordelaars en scholen werken.
Elke onafhankelijk beoordelaar maakt een account aan in de Digibib en wordt vervolgens door de school gekoppeld aan één specifieke student in dat systeem.
2. Algemene informatie: exameneenheden (GPM, 2/2)
7
Deze slide heeft geen instructies
2. Algemene informatie: keuzedelen
8
Keuzedelen zijn verbredend of verdiepend en dragen bij aan een betere in- of doorstroom naar een vervolgopleiding.
Scholen bepalen zelf welke keuzedelen worden opgenomen in het onderwijsaanbod.
Het keuzedeel vormt een verplicht onderdeel van het onderwijs en de examinering.
Een mbo opleiding bestaat uit 3 hoofdonderdelen:
1. Het basisdeel
- Dit is voor elke opleiding binnen een kwalificatiedossier hetzelfde.
- Bevat algemene, beroepsgerichte vaardigheden (bijvoorbeeld communiceren, samenwerken, beroepshouding)
2. Het profieldeel
- Dit deel maakt de student specifiek op zijn beroep
- Bijv. wat een pmer moet kunnen in de kinderopvang, of wat een gpm'er moet kunnen in het ontwikkelen van beleid of coachen van c ollega's.
Keuzedelen zijn:
verplicht onderdeel van de opleiding
verbredend of verdiepend
bedoeld om door- of instroom te verbeteren
Scholen bepalen zelf welke keuzedelen worden aangeboden.
Er is een overzicht per opleiding beschikbaar.
Hier komen we later op terug!
2. Algemene informatie: keuzedelen, overzicht per opleiding
9
Deze slide heeft geen instructies
3. Wie doet wat? (Basis, 1/7)
10
Afhankelijk van de examenserie
Afhankelijk per keuzedeel
Verschil tussen PW en GPM
Vraag na bij de student welke serie wordt afgenomen
Er wordt onderscheid gemaakt tussen de rollen en verantwoordelijkheden. Dit is afhankelijk van:
- De examenserie
- Het keuzedeel
- Het PMK?GPM-verschil
Daarom is het belangrijk dat de beoordelaar navraagt welke examenserie de student doet.
Authenticiteit
Je beoordeelt of de student handelt zoals van een beginnend beroepsbeoefenaar mag worden verwacht in een echte werksituatie — niet in een gesimuleerde of kunstmatige setting.
Relevantie
Je kijkt of de gekozen examenactiviteit en het gedrag van de student passen bij de beoordelingscriteria en indicatoren die horen bij de exameneenheid.
Actualiteit
Je beoordeelt of het handelen van de student aansluit bij de huidige standaarden in de praktijk en niet gebaseerd is op achterhaalde werkwijzen. (daadwerkelijk binnen de examenperiode)
3. Wie doet wat? (PMK, 2/7)
11
Op de volgende dia's volgt een reeks schema's waarin de taakverdeling voor het afnemen van examens wordt uitgelegd voor PMK en GPM
Deze schema's maken inzichtelijk wie verantwoordelijk is voor welke onderdelen van het examen, en hoe dit verschilt per opleiding en exameneenheid.
Belangrijkste punten PMK examens:
De onafhankelijke beoordelaar is beoordelend en doorslaggevend.
Bij PMK gaat het product (zoals het verslag) in een gesloten envelop mee.
De werkbegeleider levert vooral input voor zaken die de beoordelaar niet zelf kon zien.
De beoordelaar beoordeelt gedrag, product en gesprek, afhankelijk van de exameneenheid.
3. Wie doet wat? (PMK, 3/7)
12
Deze slide heeft geen instructies
3. Wie doet wat? (PMK, 4/7)
13
Deze slide heeft geen instructies
2. Algemene informatie: exameneenheden (PMK, 1/2)
6
Text
Er wordt onderscheid gemaakt tussen:
- PMK (pedagogisch medewerker kinderopvang) - exameneenheden A, B en C
- GPM (gespecialiseerd pedagogisch medewerker) - exameneenheden A, B en C
Binnen de opleidingen PMK en GPM bestaan de examens uit verschillende werkprocessen. We kunnen werkprocessen zien als opdrachten. Er is een verschil in afname bij verschillende organisaties. Landelijk is het toegestaan dat instellingen werkprocessen afzonderlijk examineren. Dat betekent dat een student per werkproces een aparte opdracht, observatie of product kan aanleveren. Elk werkproces staat dan 'op zichzelf'en wordt afzonderlijk beoordeeld.
Hoe wij het doen: werprocessen gebundeld tot grotere exameneenheden
Daar zijn 2 redenen voor.
1. Inhoudelijke samenhang: bepaalde werkprocessen sluiten logisch op elkaar aan. Door ze samen te examineren krijgt de student een opdracht die de praktijk realistischer weerspiegelt. Pedagogisch werk vindt niet gefragmenteerd plaats - begeleiding, afstemming, uitvoering en evaluatie horen bij elkaar.
2. Betere kwaliteit van beroepsgericht toetsen
Het bundelen van wp'en maakt het mogelijk om één geintegreerd examenmoment te creëren waarin de student laat zien hoe hij of zij in samenhang handelt. Daarmee wordt zichtbaar of de student voldoet een het beroepscompetentieprofiel.
Wat betekent dit voor de afname:
Studenten krijgen één grotere exameneenheid per cluster van werkprocessen, in plaats van losse deelopdrachten.
Jij beoordeelt de student op basis van de indicatoren binnen alle werkprocessen die in de exameneenheid zitten.
De beoordeling is nooit gebaseerd op observatie alleen.
Wat de beoordelaar tijdens het ene moment niet kan zien, wordt:
besproken met de werkbegeleider, en
verduidelijkt in het beoordelingsgesprek met de student, en
ondersteund door producten (zoals een verslag, plan of evaluatie).
Samen vormen deze onderdelen een volledig en valide beeld van de prestaties van de student.
Borging van kwaliteit en objectiviteit
De aanwezigheid bij één moment is:
planmatig,
afgesproken vooraf,
gericht op observatie van relevant gedrag,
ondersteund door indicatoren en criteria.
Daarnaast is de beoordeling:
vastgelegd in het digitale systeem van het Consortium,
onderbouwd bij goed en onvoldoende,
controleerbaar bij steekproeven en audits.
Dit borgt de kwaliteit van de examinering, ook met één observatiemoment.
------
De beoordeling blijft criteria-gestuurd, maar het examen heeft een breder, realistischer karakter.
Voor jou als onafhankelijk beoordelaar
Het bundelen betekent dat:
- je een rijker beeld van de student krijgt;
- je minder versnipperde beoordelingen hoeft te doen;
- je tijdens observatie en gesprek meerdere criteria in één context beoordeelt;
- jouw onderbouwing mogelijk uitgebreider wordt, omdat de student meer laat zien binnen één examenopzet.
3. Wie doet wat? (GPM, 5/7)
14
Deze slide heeft geen instructies
3. Wie doet wat? (GPM, 6/7)
15
Deze slide heeft geen instructies
3. Wie doet wat? (GPM, 7/7)
16
Deze slide heeft geen instructies
4. Algemene informatie: proces
17
Maak een account aan in de Digibib van Consortium (zie flitskaart).
Jij wordt intern gekoppeld aan een student.
Het mailadres van de beoordelaar en het beoordelingsmoment wordt doorgegeven aan de student.
Student geeft dit weer door aan school.
Dan kan school de gegevens bij het Consortium invullen en word je gekoppeld aan de juiste student.
De student start in overleg met ROC en werkbegeleider aan het examen.
Blijft het contact uit? Vraag na bij werkbegeleider en/of student.
Als beoordelaar:
Maak een account aan in de Digibib van het Consortium (zie flitskaart).
Je wordt intern gekoppeld aan een student.
Het beoordelingsmoment en jouw mailadres worden doorgegeven aan de student.
De student koppelt terug naar school, waarna school de koppeling in het Consortium voltooit.
De student start vervolgens — in overleg met ROC en werkbegeleider — het examen.
Tip: blijft contact uit? Neem zelf contact op met de werkbegeleider of student.
5. En dan?
Voorbereidende opdracht
18
De opdracht wordt uitgevoerd ter voorbereiding op het examen.
De student heeft deze opgehaalde informatie nodig voor het afnemen van het examen.
De student maakt afspraken met de praktijk over de opdracht.
De student voert de voorbereidende opdracht uit.
De voorbereidende opdracht wordt niet op inhoud beoordeeld.
Jij vult, in overleg met de werkbegeleider, het ARA-formulier in.
Student verzamelt informatie die nodig is voor het examen.
Student regelt afspraken met de praktijk.
Opdracht wordt niet op inhoud beoordeeld.
Jij vult, samen met de werkbegeleider, het ARA-formulier in.
ARA staat voor authenticiteit, relevantie en actualiteit
5. En dan?
Producten beoordelen
19
De student maakt afspraken met de praktijk over aanleveren / afnemen product.
Jij beoordeelt het verslag, presentatie en/of gesprek.
Jij vult de beoordeling digitaal in.
Bij PMK gaat het verslag mee in een gesloten envelop.
Bij GPM wordt het verslag door de student digitaal ingeleverd.
Student levert verslag, presentatie of gesprek aan.
Jij beoordeelt deze producten digitaal.
Bij PMK gaat het verslag in een gesloten envelop.
Bij GPM levert de student het verslag digitaal in.
5. En dan?
Gedrag beoordelen
20
De student maakt afspraken met de praktijk over het te observeren moment.
Jij observeert de student gedurende het afgesproken moment (dit onder andere i.v.m. steekproeven).
Je gaat in gesprek met de werkbegeleider over datgene wat op dat moment niet gezien is. Dit omdat je tijdens een momentopname niet “alles kan zien”.
Jullie komen samen tot een beoordeling, jij bent doorslaggevend.
Jij vult de beoordeling digitaal in.
Student maakt afspraken over het observatiemoment.
Jij observeert één afgesproken moment (i.v.m. steekproeven).
Wat je niet ziet, bespreek je met de werkbegeleider.
Jullie komen samen tot een beoordeling, maar de onafhankelijk beoordelaar is doorslaggevend.
Je vult de beoordeling digitaal in.
6. Beoordelen
21
Je hebt een andere pet op!
Verschil tussen begeleiden en beoordelen.
Beoordeel op basis van de vastgestelde criteria.
We gaan hier nu mee oefenen.
Als onafhankelijk beoordelaar werk je niet als begeleider, maar als examinator.
Beoordeel uitsluitend op basis van de criteria.
Geen interpretaties of aannames (maken). Scherp en oordeelloos waarnemen.
Tijdens de training wordt hiermee geoefend.
7. Onderbouwen bij onvoldoende en goed
22
Onderbouw de beoordeling op basis van het gedrag dat je hebt gezien tijdens het examen.
Beschrijf concreet waarom iets goed is of onvoldoende.
Geen tips of feedback in de onderbouwing.
Verplicht: Onvoldoende en goed
Gewenst: Voldoende
Taken van de onafhankelijk beoordelaar bij digitaal examineren
Ongeacht de opleiding (PMK of GPM) is de onafhankelijk beoordelaar verantwoordelijk voor:
✔️ 1. Het invullen van de digitale beoordelingsformulieren
Deze formulieren komen rechtstreeks uit de Digibib van het Consortium en bevatten alle criteria en indicatoren.
✔️ 2. Het beoordelen van:
Gedrag (observatie)
Gesprek / presentatie
Product (verslag / opdracht)
✔️ 3. Het onderbouwen van bepaalde beoordelingen
Het digitale formulier verplicht een onderbouwing wanneer:
het oordeel onvoldoende is, of
het oordeel goed is.
Bij “voldoende” is onderbouwen gewenst, maar niet verplicht.
✔️ 4. Het onderbouwen volgens de regels van het Consortium
De onderbouwing moet bestaan uit:
feitelijk gedrag dat je gezien hebt,
concrete voorbeelden,
geen adviezen, tips of feedback (dat komt ná de beoordeling, niet ín de beoordeling).
Voorbeeld van correcte onderbouwing:
“De voorbereiding is niet afgestemd met collega’s, waardoor zij niet wisten wat er van hen werd verwacht. Hierdoor sloten de activiteiten niet aan op de doelgroep.”
Welke onderbouwing is juist beschreven?
Criterium: De student bespreekt de voorbereidingen van de activiteiten met collega’s en zorgt dat deze aansluiten op de leerbehoefte van de doelgroep.
Onderbouwing:
Het is helaas onvoldoende, het was handig geweest als je de activiteiten van te voren bespreekt en de volgende keer zorgt dat de activiteiten passend zijn bij de doelgroep.
Het criterium is onvoldoende, want de voorbereiding is niet met collega’s doorgenomen, hierdoor wisten zij niet wat er van hen werd verwacht. En de activiteiten, optelsommen maken met baby’s, sluiten niet aan op de behoefte van de doelgroep.
Antwoord 1: Het is helaas onvoldoende...
Antwoord 2: Het criterium is onvoldoende.....
Deze slide heeft geen instructies
24
8. Beoordelen gesprek / presentatie (1/2)
Allereerst:
Voor de student is dit een spannend moment.
Randvoorwaarden:
Zorg voor een prettig overgangsmoment van de werkvloer naar het examenmoment.
Zorg voor een rustige omgeving en geschikt moment.
Verwelkom de student.
Neem de procedure van het gesprek / presentatie door.
Wees neutraal.
Stel open vragen, maak gebruik van de indicatoren.
Voor de student is het beoordelingsmoment vaak spannend. Daarom is het belangrijk om als beoordelaar te zorgen voor een rustige en veilige setting. Creëer eerst een prettig overgangsmoment tussen de werkvloer en het examen, zodat de student even kan schakelen. Kies vervolgens een rustige omgeving en een geschikt tijdstip, zodat het gesprek of de presentatie zonder afleidingen kan plaatsvinden. Wanneer de student binnenkomt, heet je hem of haar vriendelijk welkom en neem je kort de procedure door: wat er gaat gebeuren, hoe lang het duurt en wat je van de student verwacht.
Tijdens het examen blijf je als beoordelaar volledig neutraal. Stel open vragen die de student uitnodigen om uit te leggen, toe te lichten en na te denken over het eigen handelen. Maak daarbij actief gebruik van de indicatoren uit het beoordelingsformulier, zodat het gesprek gericht blijft op de beoordelingscriteria en niet op persoonlijke interpretatie.
25
8. Beoordelen gesprek / presentatie (2/2)
Welke vragen zou je de student willen stellen over het evalueren van de werkzaamheden op basis van het criterium en de indicatoren?
Welke keuzes heb je gemaakt in je aanpak, en waarom?”
“Wat vond je zelf goed gaan in je werkzaamheden?”
“Welke onderdelen vond je lastig of uitdagend?”
Welke vraag zou je de student willen stellen?
Welke keuzes heb je gemaakt in je aanpak, en waarom?”
“Wat vond je zelf goed gaan in je werkzaamheden?”
“Welke onderdelen vond je lastig of uitdagend?”
Wat was het effect van jouw handelen op de kinderen / cliënten / collega’s?”
“Hoe merkte je dat jouw aanpak wel of niet aansloot bij de situatie?”
“Wat zag je gebeuren als reactie op jouw handelen
Welke feedback heb je gekregen van je werkbegeleider of collega’s?”
“Wat heb je met die feedback gedaan?”
“Kun je een voorbeeld geven van hoe feedback jouw handelen heeft beïnvloed?
Evaluatiemethode: gesprek, formulieren, 360 graden feedback etc.
9. Beoordelen: gedrag (1/5)
26
We nemen de criteria door.
Daarna kijken we de video (eventueel 2x).
Na de video vragen we jou het examenmoment te beoordelen én deze beoordeling te onderbouwen.
Deze slide heeft geen instructies
9. De criteria – gedrag (2/5):
27
Deze slide heeft geen instructies
9. Beoordelen: gedrag (3/5)
28
Kinderopvang Academie
Deze slide heeft geen instructies
Beoordeel je dit criterium met een onvoldoende - voldoende of goed?
Graag met een onderbouwing
Deze slide heeft geen instructies
9. De criteria – gedrag (4/5):
Training onafhankelijk beoordelaar cohort 2021 e.v.
29
Deze slide heeft geen instructies
9. Beoordelen: gedrag (5/5)
30
Kinderopvang Academie
Training onafhankelijk beoordelaar cohort 2021 e.v., examenserie 2023
Deze slide heeft geen instructies
10. Beoordelen: product (1/2)
31
We nemen de criteria door.
Hierna 5 min. om het verslag nogmaals te bekijken (zie bijlage uitnodiging).
Deze slide heeft geen instructies
Beoordeel je dit criterium met een onvoldoende - voldoende of goed?
Graag met een onderbouwing
Deze slide heeft geen instructies
10. De criteria – product (2/2):
32
Deze slide heeft geen instructies
Beoordeel je dit criterium met een onvoldoende - voldoende of goed?
Graag met een onderbouwing
Deze slide heeft geen instructies
11. Samenvattend:
33
Jij observeert de student 1x tijdens de examenperiode.
In/na overleg met werkbegeleider beoordeling + eventuele ARA-formulieren invullen.
Onderbouwing bij Onvoldoende of Goed.
Gesprek met de student over de beoordeling.
Eventueel product in de envelop en dichtplakken (PMK).
Afstemmen over wie de paraaf zet onder de producten op elke pagina.
Delegeren mag, maar de onafhankelijk beoordelaar blijft verantwoordelijk.
Deze slide heeft geen instructies
12. Vragen:
34
Zijn er nog vragen onbeantwoord gebleven?
Zijn er nieuwe vragen bij gekomen?
Deze slide heeft geen instructies
13. Afsluiting
35
Bedankt voor het volgen van de training!
Het bewijs van deelname volgt (op termijn) via de mail.
Heel veel succes en plezier met beoordelen.
De PP van deze presentatie ontvangen jullie per mail.
Deze slide heeft geen instructies
Training onafhankelijk beoordelaar cohort 2021 e.v.
36
Denk eraan om zo snel mogelijk in te loggen bij het Consortium.
03 oktober 2022
School voor Pedagogische en Sociale beroepen
Deze slide heeft geen instructies
03 oktober 2022
Training onafhankelijk beoordelaar cohort 2021 e.v.
37
Deze slide heeft geen instructies