WELKOM!
Begin alvast met de startopdrachten
Pak de spullen!
Les 1 - week 39
WELKOM!
Begin alvast met de startopdrachten
Pak de spullen!
Les 1 - week 39
Deze slide heeft geen instructies
Wat gaan we doen?
Herhaling 9.4: Voortgezette assimilatie
Uitleg over paragraaf 9.5: Dissimilatie
Zelfstandig werken aan de leerdoelen.
Deze slide heeft geen instructies
Startopdrachten
Hoe noemen we het proces dat de alg gebruikt voor het maken van vetzuren uit monosachariden?
A. aerobe dissimilatie
B. anaerobe dissimilatie
C. koolstofassimilatie
D. voortgezette assimilatie
Waarom is het gevaarlijk als de lichaamstemperatuur te hoog wordt? Gebruik de specifieke term die hierbij hoort.
Geef de reactievergelijking van de verbranding.
Geef de reactievergelijking van de fotosynthese.
Hoe komt brood zo luchtig als het kan zijn?
Deze slide heeft geen instructies
Startopdrachten
Hoe noemen we het proces dat de alg gebruikt voor het maken van vetzuren uit monosachariden?
A. aerobe dissimilatie
B. anaerobe dissimilatie
C. koolstofassimilatie
D. voortgezette assimilatie
Waarom is het gevaarlijk als de lichaamstemperatuur te hoog wordt? Gebruik de specifieke term die hierbij hoort
Doordat de eiwitten dan denatureren.
- Vanaf een kerntemperatuur van 41°C tot 42°C beginnen de eiwitten (enzymen) in het lichaam van structuur te veranderen en te 'stollen' .
- Omdat enzymen essentieel zijn voor elk chemisch proces in ons lichaam, stopt de stofwisseling.
Deze slide heeft geen instructies
Startopdrachten
Geef de reactievergelijking van de verbranding.
Geef de reactievergelijking van de fotosynthese.
Deze slide heeft geen instructies
Startopdrachten
Hoe komt brood zo luchtig als het kan zijn?
Antwoord:
Door het te laten rijzen, door gist toe te voegen.
Gist zet de suikers in het deeg om in:
- CO2 (gas > luchtbellen)
- Water (verdampt in de oven)
- Alchohol (verdampt in de oven)
- Energie (ATP)
Wat is gist?
Gist is een levend micro-organisme dat bestaat uit één enkele schimmelcel.
Gist kan dissimileren zonder zuurstof: ANaerobe dissimilatie
Deze slide heeft geen instructies
Organische stoffen zijn
energierijk
energiearm
Deze slide heeft geen instructies
Geef 3 voorbeelden van anorganische stoffen.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe noemen we organismen die in staat zijn om anorganische stoffen om te zetten in organische verbindingen?
Deze slide heeft geen instructies
Welk organisme is autotroof?
Gras
Hond
E. coli (darmbacterie)
Schimmel
Deze slide heeft geen instructies
Wat is ATP?
Een enzym dat betrokken is bij de aerobe dissimilatie
Een receptor die de cel aanzet tot de verbranding van meer glucose
Een chemische energiedrager voor de meeste processen in de cel
Deze slide heeft geen instructies
Hoe worden de bouwstenen van eiwitten genoemd en welke elementen bevatten deze bouwstenen?
Deze slide heeft geen instructies
Paragraaf 9.5: Dissimilatie
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
5.1 Je kunt de aerobe en anaerobe dissimilatie van glucose beschrijven
5.2 Je kunt de dissimilatie van eiwitten en vetten beschrijven
Deze slide heeft geen instructies
Sleepvraag
Mitochtondrium....
Tansporteiwit dat glucose tegen het concentratieverval in wil opnemen in de cel.
ATP komt vrij bij afbraak van organische verbindingen.
ADP ontstaat.
Zuurstof wordt verbruikt
Glucose ontstaat
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
ATP
Meest gebruikte energiedrager in organismen
ATP is een molecuul met drie fosfaatgroepen
ADP bevat twee fosfaatgroepen
Energie kan gebonden worden aan ADP --> ADP wordt dan ATP.
Als energie wordt afgegeven wordt ATP --> ADP
Energie nodig? --> Fosfaatgroep afscheiden
Energie opslaan? --> Fosfaatgroep binden
Deze slide heeft geen instructies
ATP/ADP
De energie die vrijkomt bij dissimilatie (verbranding) wordt eerst opgeslagen in de vorm van ATP (adenosinetrifosfaat):
ADP + P + energie → ATP
Wanneer er energie nodig is wordt ATP weer omgezet in ADP: ATP → ADP + P + energie
Deze slide heeft geen instructies
Vormen van dissimilatie
Aerobe dissimilatie
Glucose dissimileren (afbreken) met behulp van zuurstof
In het mitochondrium (grootste deel).
Deze slide heeft geen instructies
Vormen van dissimilatie
Anaerobe dissimilatie
Glucose dissimileren zonder zuurstof
2 manieren:
A) melkzuurgisting (door melkzuurbacteriën en in spieren)
B) alcoholgisting (door eencellige gisten = schimmels)
Deze slide heeft geen instructies
Aerobe dissimilatie (verbranding)
Met O2
Volledige afbraak van glucosemoleculen:
C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O + energie (36 ATP)
Vindt voor het grootste deel plaats in mitochondriën
Deze slide heeft geen instructies
Aerobe dissimilatie
Bij dit proces komen warmte-energie, chemische energie (ATP), H2O en CO2 vrij.
Meer weten? Klik op deze link.
De aerobe dissimilatie van glucose wordt dus volledig afgebroken in koolstofdioxide, water en energie (ATP). Dit gebeurt in 4 belangrijke stappen:
Glycolyse
Decarboxylering
Citroenzuurcyclus
Oxidatieve fosforylering
De aerobe dissimilatie begint bij de glycolyse. Glycolyse is het proces dat 1 glucose-molecuul omzet in 2 pyrodruivenzuur moleculen. Dit gebeurt met behulp van speciale enzymen in het cytoplasma.
Anaerobe dissimilatie (gisting)
Zonder O2
Geen volledige afbraak van het glucosemolecuul
Er komt weinig energie vrij (2 ATP)
Twee vormen:
alcoholgisting door gistcellen
melkzuurgisting door melkzuurbacteriën en in spieren
Deze slide heeft geen instructies
Melkzuurgisting --> verzuring (in spieren)
Er is meer energie nodig dan de anaerobe dissimilatie kan opleveren. Er ontstaat melkzuur door melkzuurgisting in de spieren.
C6H12O6 → 2 C3H6O3 + energie (2 ATP)
glucose--> 2 melkzuur en weinig energie
Vindt plaats in het cytoplasma
(Melkzuur wordt in de lever weer omgezet in glucose)
De glucose wordt bij de melkzuurgisting eerst tot 2 pyrodruivenzuren afgebroken, dus de glycolyse wordt wel doorlopen. Daarna worden de twee pyrodruivenzuren omgezet in melkzuur. Dit melkzuur zorgt voor bijvoorbeeld verzuring in de spieren wanneer je aan het sporten bent.
Melkzuur omzetten in glucose (lever kost ATP en zuurstof is nodig)
Melkzuurgisting door bacteriën
Verzuring van voedingsmiddelen
Melkzuurbacteriën worden o.a. gebruikt voor de productie van kaas, yoghurt en zuurkool. Ph zuurkool = 3,5 of minder
Alcoholgisting
C6H12O6 → 2C2H6O +2CO2 + energie (2 ATP)
glucose --> 2 alcohol + 2 koolstofdioxide
Voorbeelden: bier, wijn, brood
Deze slide heeft geen instructies
Terugkijken op de leerdoelen
5.1 Je kunt de aerobe en anaerobe dissimilatie van glucose beschrijven
5.2 Je kunt de dissimilatie van eiwitten en vetten beschrijven - in les 2!
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
Basisstof 5: Dissimilatie
Basisstof 6: Intensiteit van de stofwisseling
Deze slide heeft geen instructies
WELKOM!
Begin alvast met:
De startopdrachten
Pak de spullen!
Les 3 - week 39
Deze slide heeft geen instructies
Dissimilatie eiwitten, koolhydraten en vetten
De bouwstenen van eiwitten en vetten kunnen ook worden verbrand in de mitochondriën om energie te leveren.
Deze slide heeft geen instructies
Iemand gaat in hongerstaking.
Hij gaat zijn reserves dissimileren.
In welke volgorde zal hij de organische verbindingen waaruit hij bestaat dissimileren?
Eerst zijn koolhydraten, dan eiwitten, tenslotte vetten
Eerst zijn koolhydraten, dan vetten, tenslotte eiwitten.
Eerst zijn vetten, dan zijn koolhydraten, dan eiwitten, tenslotte vetten.
Eerst zijn eiwitten, dan vetten, tenslotte koolhydraten.
Deze slide heeft geen instructies
Opslag van glucose
De lever slaat glucose op in de vorm van glycogeen:
Glycogenese: het vormen van glycogeen uit glucose met behulp van het hormoon insuline (uit de alvleesklier)
Vraag 2 tussendoor:
Wat is de opslagvorm van glucose in planten?
Vraag 1 tussendoor:
Door welk hormoon wordt omzetting van glycogeen in glucose geregeld?
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel keer meer ATP levert aerobe dissimilatie ten opzichte van anaerobe dissimilatie?
Deze slide heeft geen instructies
Wat levert het meeste ATP op wanneer 1 glucose-molecuul wordt verbrand?
Melkzuurgisting
Aerobe dissimilatie
Anaerobe dissimilatie
Alcoholgisting
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel ATP levert de anaerobe dissimilatie op?
1
2
38
40
Deze slide heeft geen instructies
Bij welke vorm van anaerobe dissimilatie ontstaat ook CO2 ?
Alcoholgisting
Melkzuurgisting
Deze slide heeft geen instructies
Terugkijken op de leerdoelen
5.1 Je kunt de aerobe en anaerobe dissimilatie van glucose beschrijven
5.2 Je kunt de dissimilatie van eiwitten en vetten beschrijven
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
Broodje bakken!
Basisstof 5: Dissimilatie
Basisstof 6: Intensiteit van de stofwisseling
Deze slide heeft geen instructies
WELKOM!
Begin alvast met:
Doorlezen van het recept voor broodje
De "vragen bij broodbereiding"
Pak de spullen!
Les 2 - week 39
Deze slide heeft geen instructies
De leerdoelen - basisstof 6
Je kunt de voorwaarden voor het fotosyntheseproces in planten benoemen.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zou je dit kunnen bepalen a.h.v. de genoemde meetwaarde en met deze kamer?
Je kunt de intensiteit van de basale stofwisseling bepalen door de hoeveelheid zuurstof te meten die je in rust verbruikt.
Je kunt ook de temperatuur en luchtsamenstelling meten.
Temperatuur gaat omhoog bij hogere stofwisseling
CO2 aandeel neemt toe bij jeen hogere stofwisseling
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zou je kunnen bepalen hoeveel zuurstof door de fotosynthese wordt geproduceerd door de plant?
Meet de zuurstofopname in het donker (voor dissimilatie).
Meet de zuurstofafgifte in het licht.
Zo weet je hoeveel zuurstof de plant "over" heeft, na aftrek van de dissimilatie.
Tel dit bij elkaar op om de bruto fotosynthese te weten.
Deze slide heeft geen instructies
De "Beperkende factor"
"Een omstandigheid, eigenschap of hoeveelheid die de maximale snelheid, groei of het succes van een proces bepaalt"
Welke factoren kunnen beperkend zijn voor een plant (denk aan een specifiek exemplaar ergens in je tuin/park/omgeving)?
Noteer ze.
Deze slide heeft geen instructies
De leerdoelen - basisstof 6
Je kunt de voorwaarden voor het fotosyntheseproces in planten benoemen.
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
Broodje bakken!
Basisstof 5: Dissimilatie
Basisstof 6: Intensiteit van de stofwisseling
Deze slide heeft geen instructies