5H: Thema 8 (Stofwisseling) Basisstof 5: Dissimilatie en Basisstof 6: Intesiteit van de stofwisseling

WELKOM!


  • Begin alvast met de startopdrachten

  • Pak de spullen!





Les 1 - week 39

1 / 45
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 5

In deze les zitten 45 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

WELKOM!


  • Begin alvast met de startopdrachten

  • Pak de spullen!





Les 1 - week 39

Deze slide heeft geen instructies

Wat gaan we doen?

  • Herhaling 9.4: Voortgezette assimilatie


  • Uitleg over paragraaf 9.5: Dissimilatie


  • Zelfstandig werken aan de leerdoelen.





Deze slide heeft geen instructies

Startopdrachten 

  1. Hoe noemen we het proces dat de alg gebruikt voor het maken van vetzuren uit monosachariden?


A. aerobe dissimilatie

B. anaerobe dissimilatie

C. koolstofassimilatie

D. voortgezette assimilatie 

  1. Waarom is het gevaarlijk als de lichaamstemperatuur te hoog wordt? Gebruik de specifieke term die hierbij hoort.

  2. Geef de reactievergelijking van de verbranding.

  3. Geef de reactievergelijking van de fotosynthese.

  4. Hoe komt brood zo luchtig als het kan zijn?

Deze slide heeft geen instructies

Startopdrachten 

  1. Hoe noemen we het proces dat de alg gebruikt voor het maken van vetzuren uit monosachariden?


A. aerobe dissimilatie

B. anaerobe dissimilatie

C. koolstofassimilatie

D. voortgezette assimilatie 

  1. Waarom is het gevaarlijk als de lichaamstemperatuur te hoog wordt? Gebruik de specifieke term die hierbij hoort

    Doordat de eiwitten dan denatureren.

    - Vanaf een kerntemperatuur van 41°C tot 42°C beginnen de eiwitten (enzymen) in het lichaam van structuur te veranderen en te 'stollen' .
    - Omdat enzymen essentieel zijn voor elk chemisch proces in ons lichaam, stopt de stofwisseling.

Deze slide heeft geen instructies

Startopdrachten


  1. Geef de reactievergelijking van de verbranding.




  1. Geef de reactievergelijking van de fotosynthese.

Deze slide heeft geen instructies

Startopdrachten

  1. Hoe komt brood zo luchtig als het kan zijn?
    Antwoord:
    Door het te laten rijzen, door gist toe te voegen.

    Gist zet de suikers in het deeg om in:
    - CO2 (gas > luchtbellen)
    - Water (verdampt in de oven)
    - Alchohol (verdampt in de oven)
    - Energie (ATP)

Wat is gist?

Gist is een levend micro-organisme dat bestaat uit één enkele schimmelcel.


Gist kan dissimileren zonder zuurstof: ANaerobe dissimilatie

Deze slide heeft geen instructies

Organische stoffen zijn

A

energierijk

B

energiearm

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Geef 3 voorbeelden van anorganische stoffen.

Deze slide heeft geen instructies

Hoe noemen we organismen die in staat zijn om anorganische stoffen om te zetten in organische verbindingen?

Deze slide heeft geen instructies

Welk organisme is autotroof?

A

Gras

B

Hond

C

E. coli (darmbacterie)

D

Schimmel

Deze slide heeft geen instructies

Wat is ATP?

A

Een enzym dat betrokken is bij de aerobe dissimilatie

B

Een receptor die de cel aanzet tot de verbranding van meer glucose

C

Een chemische energiedrager voor de meeste processen in de cel

D


Deze slide heeft geen instructies

Hoe worden de bouwstenen van eiwitten genoemd en welke elementen bevatten deze bouwstenen?

Deze slide heeft geen instructies

Paragraaf 9.5: Dissimilatie

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen


5.1 Je kunt de aerobe en anaerobe dissimilatie van glucose beschrijven


5.2 Je kunt de dissimilatie van eiwitten en vetten beschrijven



Deze slide heeft geen instructies

Sleepvraag

Mitochtondrium....

Tansporteiwit dat glucose tegen het concentratieverval in wil opnemen in de cel.

ATP komt vrij bij afbraak van organische verbindingen.

ADP ontstaat.

Zuurstof wordt verbruikt

Glucose ontstaat

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

ATP

  • Meest gebruikte energiedrager in organismen

  • ATP is een molecuul met drie fosfaatgroepen

  • ADP bevat twee fosfaatgroepen

  • Energie kan gebonden worden aan ADP --> ADP wordt dan ATP.

  • Als energie wordt afgegeven wordt ATP --> ADP 


Energie nodig? --> Fosfaatgroep afscheiden

Energie opslaan? --> Fosfaatgroep binden

Deze slide heeft geen instructies

ATP/ADP

  • De energie die vrijkomt bij dissimilatie (verbranding) wordt eerst opgeslagen in de vorm van ATP (adenosinetrifosfaat): 

ADP + P + energie → ATP

  

  • Wanneer er energie nodig is wordt ATP weer omgezet in ADP: ATP → ADP + P + energie

Deze slide heeft geen instructies

Vormen van dissimilatie

  1.  Aerobe dissimilatie
    Glucose dissimileren (afbreken) met behulp van zuurstof

    In het mitochondrium (grootste deel).

Deze slide heeft geen instructies

Vormen van dissimilatie

  1. Anaerobe dissimilatie
    Glucose dissimileren zonder zuurstof

    2 manieren:
    A) melkzuurgisting (door melkzuurbacteriën en in spieren)
    B) alcoholgisting (door eencellige gisten = schimmels)

Deze slide heeft geen instructies

Aerobe dissimilatie (verbranding)

  • Met O2

  • Volledige afbraak van glucosemoleculen: 

C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O + energie (36 ATP)

  • Vindt voor het grootste deel plaats in mitochondriën


Deze slide heeft geen instructies

Aerobe dissimilatie

Bij dit proces komen warmte-energie, chemische energie (ATP), H2O en CO2 vrij.



Meer weten? Klik op deze link. 

De aerobe dissimilatie van glucose wordt dus volledig afgebroken in koolstofdioxide, water en energie (ATP). Dit gebeurt in 4 belangrijke stappen:


Glycolyse

Decarboxylering

Citroenzuurcyclus

Oxidatieve fosforylering


De aerobe dissimilatie begint bij de glycolyse. Glycolyse is het proces dat 1 glucose-molecuul omzet in 2 pyrodruivenzuur moleculen. Dit gebeurt met behulp van speciale enzymen in het cytoplasma.

Anaerobe dissimilatie (gisting)

  • Zonder O2

  • Geen volledige afbraak van het glucosemolecuul

  • Er komt weinig energie vrij (2 ATP)

  • Twee vormen:

    • alcoholgisting door gistcellen

    • melkzuurgisting door melkzuurbacteriën en in spieren

Deze slide heeft geen instructies

Melkzuurgisting --> verzuring (in spieren)

Er is meer energie nodig dan de anaerobe dissimilatie kan opleveren. Er ontstaat melkzuur door melkzuurgisting in de spieren.


C6H12O6 → 2 C3H6O3 + energie (2 ATP)

glucose--> 2 melkzuur en weinig energie

Vindt plaats in het cytoplasma

(Melkzuur wordt in de lever weer omgezet in glucose)

De glucose wordt bij de melkzuurgisting eerst tot 2 pyrodruivenzuren afgebroken, dus de glycolyse wordt wel doorlopen. Daarna worden de twee pyrodruivenzuren omgezet in melkzuur. Dit melkzuur zorgt voor bijvoorbeeld verzuring in de spieren wanneer je aan het sporten bent.


Melkzuur omzetten in glucose (lever kost ATP en zuurstof is nodig)

Melkzuurgisting door bacteriën

Verzuring van voedingsmiddelen


Melkzuurbacteriën worden o.a. gebruikt voor de productie van kaas, yoghurt en zuurkool. Ph zuurkool = 3,5 of minder

Alcoholgisting

C6H12O6  → 2C2H6O +2CO2 + energie (2 ATP)

glucose --> 2 alcohol + 2 koolstofdioxide 


Voorbeelden: bier, wijn, brood

Deze slide heeft geen instructies

Terugkijken op de leerdoelen


5.1 Je kunt de aerobe en anaerobe dissimilatie van glucose beschrijven


5.2 Je kunt de dissimilatie van eiwitten en vetten beschrijven - in les 2!



Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!


Basisstof 5: Dissimilatie

Basisstof 6: Intensiteit van de stofwisseling















Deze slide heeft geen instructies

WELKOM!

Begin alvast met:

  • De startopdrachten

  • Pak de spullen!





Les 3 - week 39

Deze slide heeft geen instructies

Dissimilatie eiwitten, koolhydraten en vetten

De bouwstenen van eiwitten en vetten kunnen ook worden verbrand in de mitochondriën om energie te leveren.



Deze slide heeft geen instructies

Iemand gaat in hongerstaking.

Hij gaat zijn reserves dissimileren.

In welke volgorde zal hij de organische verbindingen waaruit hij bestaat dissimileren?

A

Eerst zijn koolhydraten, dan eiwitten, tenslotte vetten

B

Eerst zijn koolhydraten, dan vetten, tenslotte eiwitten.

C

Eerst zijn vetten, dan zijn koolhydraten, dan eiwitten, tenslotte vetten.

D

Eerst zijn eiwitten, dan vetten, tenslotte koolhydraten.

Deze slide heeft geen instructies

Opslag van glucose

De lever slaat glucose op in de vorm van glycogeen:


Glycogenese: het vormen van glycogeen  uit glucose met behulp van het hormoon insuline (uit de alvleesklier)




Vraag 2 tussendoor:

Wat is de opslagvorm van glucose in planten?

Vraag 1 tussendoor:

Door welk hormoon wordt omzetting van glycogeen in glucose geregeld?

Deze slide heeft geen instructies

Hoeveel keer meer ATP levert aerobe dissimilatie ten opzichte van anaerobe dissimilatie?


Deze slide heeft geen instructies

Wat levert het meeste ATP op wanneer 1 glucose-molecuul wordt verbrand?

A

Melkzuurgisting

B

Aerobe dissimilatie

C

Anaerobe dissimilatie

D

Alcoholgisting

Deze slide heeft geen instructies

Hoeveel ATP levert de anaerobe dissimilatie op?

A

1

B

2

C

38

D

40

Deze slide heeft geen instructies

Bij welke vorm van anaerobe dissimilatie ontstaat ook CO2 ?

A

Alcoholgisting

B

Melkzuurgisting

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Terugkijken op de leerdoelen


5.1 Je kunt de aerobe en anaerobe dissimilatie van glucose beschrijven


5.2 Je kunt de dissimilatie van eiwitten en vetten beschrijven



Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!


Broodje bakken!


Basisstof 5: Dissimilatie

Basisstof 6: Intensiteit van de stofwisseling















Deze slide heeft geen instructies

WELKOM!

Begin alvast met:

  • Doorlezen van het recept voor broodje

  • De "vragen bij broodbereiding"

  • Pak de spullen!





Les 2 - week 39

Deze slide heeft geen instructies

De leerdoelen - basisstof 6


Je kunt de voorwaarden voor het fotosyntheseproces in planten benoemen.



Deze slide heeft geen instructies

Hoe zou je dit kunnen bepalen a.h.v. de genoemde meetwaarde en met deze kamer?

  • Je kunt de intensiteit van de basale stofwisseling bepalen door de hoeveelheid zuurstof te meten die je in rust verbruikt.

  • Je kunt ook de temperatuur en luchtsamenstelling meten.

  • Temperatuur gaat omhoog bij hogere stofwisseling

  • CO2 aandeel neemt toe bij jeen hogere stofwisseling

Deze slide heeft geen instructies

Hoe zou je kunnen bepalen hoeveel zuurstof door de fotosynthese wordt geproduceerd door de plant?

  • Meet de zuurstofopname in het donker (voor dissimilatie).

  • Meet de zuurstofafgifte in het licht.
    Zo weet je hoeveel zuurstof de plant "over" heeft, na aftrek van de dissimilatie.

  • Tel dit bij elkaar op om de bruto fotosynthese te weten.

Deze slide heeft geen instructies

De "Beperkende factor"

"Een omstandigheid, eigenschap of hoeveelheid die de maximale snelheid, groei of het succes van een proces bepaalt"


Welke factoren kunnen beperkend zijn voor een plant (denk aan een specifiek exemplaar ergens in je tuin/park/omgeving)?


Noteer ze.

Deze slide heeft geen instructies

De leerdoelen - basisstof 6


Je kunt de voorwaarden voor het fotosyntheseproces in planten benoemen.



Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!


Broodje bakken!


Basisstof 5: Dissimilatie

Basisstof 6: Intensiteit van de stofwisseling















Deze slide heeft geen instructies