Bloedtransfusie
Margo Wouters
Bloedtransfusie
Margo Wouters
Doelstellingen
Kent de selectiecriteria van een potentiële donor
Kent de belangrijke aandachtspunten voor het toedienen van bloedproducten
Verschillende transfusiereacties beschrijven volgens type en klinische verschijnselen en er de verpleegkundige interventies aan koppelen
De behandeling van bloedproducten beschrijven volgens type, toepassingen, waarschuwingen en toedieningsapparatuur (zelfstudie)
Kent de betekenis van hemovigilantie
2
3
Donor
4
Bloed geven: hoe, waar en mag ik? | Rode Kruis
Donor?
5
6
7
Bloedgroepen
Bloedtransfusie
8
Heeft de patiënt effectief een transfusie nodig?
Zijn er andere opties overwogen?
9
Wat gebeurt er in het labo?
Verschillende testen: HIV, hepatitis,…
Kruisproef: bloed vermengen van patiënt met donor
Klonters?
Negatief: bloed mag gegeven worden
10
Protocol bloedtransfusie
Identiteitscontrole patiënt, bloedzak en transfusieformulier
Nummer ID bandje en transfusieformulier
Nummer bloedzak en controlenummer op de leiding
Bloedgroep op transfusieformulier en bloedzak
Controleer op bellen, vlokken, donkere verkleuring of zwarte neerslag
bacteriële besmetting?
11
Controleer samen met andere VPK, registreer
Allergieën? Reacties?
Vitale functies (bloeddruk, T°, pols): bij start, na 15 min en afsluiten
Een van deze niet oké = niet starten!
Protocol bloedtransfusie
12
Aandachtspunten
Langzaam starten en let op reacties!!!
Packed cells nooit samen met glucose toedienen -> wel bij kath met meerdere lumen
Werk aseptisch: niet-steriele handschoenen
Toediening van meerdere bloedproducten: steeds een nieuwe transfusietrousse
Druppelkamer voldoende vullen (tot streep)
Voor en na toedienen: spoelen met 20ml NaCl 0,9% (ook bij een nieuw zakje)
Tijdsregels: Packed cells = max 4u toedienen
Opwarming? 37°C ( via labo)
13
1/13000 bloedzakjes wordt gegeven aan de verkeerde patiënt met fatale gevolgen
Zo goed als altijd een menselijke oorzaak
Vermijdbaar!
Opgepast!
14
Transfusiereacties
Acute
transfusiereactie
<24u na transfusie
Eerste 15 minuten
Zorgverstrekkers in het ziekenhuis
Uitgestelde transfusiereactie
24u na transfusie
Na enkele dagen of weken
Huisarts
Soorten transfusiereacties
16
Niet-hemolytische (of febriele) transfusiereactie
Acute hemolytische reactie
Sepsis
Allergisch/anafylaxie
TACO
TRALI
6 soorten acute transfusiereacties:
17
Niet-hemolytische (febriele) transfusiereactie
18
Niet-hemolytische (febriele) transfusiereactie
19
Acute hemolytische reactie
20
Pijn in nierstreek en thorax
Pijn waar katheter is ingebracht
Hoofdpijn
Dyspnee/cyanose
Hematurie
Misselijkheid
Acute hemolytische reactie
21
Verhogen BD
Stuur stalen van bloed en urine op naar het labo.
Urine opvolgen (CAVE nierfalen)
Sepsis
22
Buikpijn, diarree
Hoofdpijn
Pijn in lenden
Droge, rode huid
Preventie: Visuele controle en juiste temperatuur bij bewaring
Sepsis
23
Kweken nemen en
antibiotica opstarten
Allergisch/anafylaxie (een reactie)
24
Symptomen ernstig:
Dyspnee
Wheezing
Hypotensie
Glottisoedeem
Allergisch/anafylaxie
25
Symptomen:
Bilaterale longinfiltraten
Hypertensie
Oedeem perifeer
Pleuravocht
Opgezette halsvenen
Transfusion-associated circulatory overload (TACO)
26
Koorts
Dyspnee
Hypoxemie
Tachypnee
Tachycardie
TACO ontstaat wanneer het circulerend volume hoger is dan wat het lichaam aankan.
= volume overload, vaak bij hartfalen of nierfalen.
TACO
27
TACO pre-transfusion checklist
28
Symptomen:
Bilaterale longinfiltraten
Bloeddruk veranderingen
Koorts
Dyspnee
Transfusion-related acute lung injury (TRALI)
29
Oorzaak: Antilichamen van de donor reageren met de witte bloedcellen van de ontvanger. Hierdoor ontstaat longoedeem of overtollig vocht in de longen.
Hypoxemie
Tachycardie
Tachypnee
Vaak bij plasma-rijke producten
TRALI
30
Kan ook enkele dagen na transfusie optreden, door late aanmaak van antistoffen
Symptomen:
geelzucht
bloedarmoede
Laattijdige hemolytische reactie
31
Nazorg
Noteer het tijdstip van beëindiging transfusie
Hoeveelheid toegediende bloed(product)
Bloeddruk, temperatuur en pols en observaties noteren
Nazorg
33
Hemovigilantie
= geheel van controle procedures in verband met ongewenste bijwerkingen en voorvallen rond transfusie.
Dit impliceert :
Registratie en de epidemiologische opvolging hiervan
Opzetten van preventieve maatregelen en
Verstrekken van opleiding rond transfusie
Hemovigilantie
35
Hemovigilantie
36
Suddock JT, Crookston KP. Transfusion Reactions. [Updated 2023 Aug 8]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan-. Verkrijgbaar via: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29489247/
Raval, J. S., Griggs, J. R., & Fleg, A. (2020). Blood Product Transfusion in Adults: Indications, Adverse Reactions, and Modifications. American family physician, 102(1), 30–38.
Open Resources for Nursing (Open RN); Ernstmeyer K, Christman E, editors. Nursing Advanced Skills [Internet]. Eau Claire (WI): Chippewa Valley Technical College; 2023. Verkrijgbaar via: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK594497/table/ch3bloodproducts.T.transfusion_reactions/
Rode Kruis Vlaanderen. (s.d.) Bloed geven: hoe, waar en mag ik? https://www.rodekruis.be/wat-kan-jij-doen/geef-bloed-of-plasma/bloed-geven-hoe-waar-en-mag-ik/#hoe-kom-ik-snel-te-weten-of-ik-mag-doneren
GasthuisZusters Antwerpen (2023). Transfusiehandboek.
Referenties
37
Hoe hebben jullie de lessen ervaren?
38