Deze les:
Spelling tegenwoordige tijd
Spelling verleden tijd
Spelling voltooid deelwoord
De gebiedende wijs
Deze les:
Spelling tegenwoordige tijd
Spelling verleden tijd
Spelling voltooid deelwoord
De gebiedende wijs
Spelling tegenwoordige tijd
Voor het vervoegen van de werkwoorden is het belangrijk om te weten in welke tijd de zin staat. Voor beide tijden gebruiken we namelijk een andere theorie.
Als een woord in de tegenwoordige tijd staat, maken we gebruik van de ik-vorm + t.
Ik-vorm + t
Die theorie werkt als volgt:
1. Schrijf van het werkwoord eerst de ik-vorm op.
2. Zoek het onderwerp van de zin.
3. Is het onderwerp ‘ik’? Dan laat je de ik-vorm staan.
4. Is het onderwerp ‘jij, hij, zij, het, u’? Dan komt er achter de ik-vorm nog een -t bij.
Voorbeeld ik-vorm + t
Hij (worden) morgen getrakteerd op zijn verjaardag.
1. De ik-vorm van worden, is word.
2. Het onderwerp in deze zin is: hij.
3. Er moet dus achter de ik-vorm nog een -t bij.
Hij wordt morgen getrakteerd op zijn verjaardag.
Voorbeeld ik-vorm + t
Ik (vinden) zijn traktatie niet lekker.
1. De ik-vorm van vinden, is vind.
2. Het onderwerp in deze zin is: ik.
3. We laten dus de ik-vorm staan.
Ik vind zijn traktatie niet lekker.
Voorbeeld ik-vorm + t
Mijn zusje (beloven) dat zij het niet meer doet.
1. De ik-vorm van beloven, is beloof.
2. Het onderwerp in deze zin is: mijn zusje.
3. Mijn zusje is een ‘zij’. Er moet dus nog een -t achter de ik-vorm.
Mijn zusje belooft dat zij het niet meer doet.
Hij ... morgen meegenomen.
wordt
word
wort
Verder ... de krant geen bijzonderheden.
meldt
meld
melt
De regen ... op de daken.
plensd
plensdt
plenst
Ik ... er niet over.
peinst
peinsdt
peinsd
peins
Roken ... je gezondheid.
benadeeld
benadeelt
benadeeldt
Als je goed ... kom je er wel uit.
nadenkd
nadenkdt
nadenkt
De kachel ... eindelijk goed.
brand
brandt
brant
Het ... pijpenstelen.
regend
regent
regendt
De bakker ... heerlijke broodjes.
bakt
bakd
bakdt
Ik ... niet op die vraag.
antwoordt
antwoord
antwoort
Mijn zusje ... met haar mond vol.
antwoord
antwoort
antwoordt
... jouw vader dat een goed idee?
Vind
Vindt
Vint
De agent ... de overtreder.
bekeurd
bekeurdt
bekeurt
Werkwoordspelling verleden tijd / voltooid deelwoord
Als een woord in de verleden tijd staat of als een voltooid deelwoord dan maken we gebruik van de theorie van ’t ex kofschip.
Die theorie werkt als volgt:
1. Haal van het hele werkwoord dat je wilt vervoegen letterlijk -en af.
2. Dit is de stam. De stam kan anders zijn dan de ik-vorm!
3. Kijk of de laatste letter van de stam in ’t ex kofschip zit
Van ’t ex kofschip gebruiken we alleen de letters; t, x, k, f, s, c, h, p.
4. Zit de laatste letter van de stam in ’t ex kofschip? Dan vervoeg je het werkwoord met een -t.
5. Zit de laatste letter van de stam niet in ’t ex kofschip? Dan vervoeg je het werkwoord met een -d.
Voorbeeld 't ex kofschip
Zij heeft de kamer gisteren (geverf…).
1. Verven – en = verv.
2. De -v zit niet in ’t ex kofschip.
3. We vervoegen het werkwoord dus met een -d.
Zij heeft de kamer gisteren geverfd.
Voorbeeld 't ex kofschip
De barman (mix…) afgelopen nacht heerlijke drankjes.
1. Mixen – en = mix
2. De -x zit wel in ’t ex kofschip.
3. We vervoegen het werkwoord dus met een -t.
De barman mixte afgelopen nacht heerlijke drankjes.
Voorbeeld 't ex kofschip
De kaars (bran….) de hele nacht.
1. Branden – en = brand.
2. De -d zit niet in ’t ex kofschip.
3. We vervoegen het werkwoord dus met een -d.
4. Omdat de -d al in de stam zit, wordt het werkwoord dus vervoegd met dubbel -d.
De kaars brandde de hele nacht.
Voorbeeld 't ex kofschip
Dat is van de week (gebeur…).
1. Gebeuren – en = gebeur.
2. De -r zit niet in ’t ex kofschip.
3. We vervoegen het werkwoord dus met een -d.
Dat is van de week gebeurd.
Heeft hij jou nog (bellen)?
Waarom heeft hij die vraag niet (beantwoorden)?
De toeschouwers (juichen) toen er gescoord werd.
Mijn baas (faxen) mij een bestand.
De politie (vermoeden) dat er sprake is van een misdrijf.
Hij (bekleden) die stoel opnieuw.
De gebiedende wijs
Als een zin in de gebiedende wijs staat dan staat er een bevel in de zin.
In zo’n zin staat er nooit een onderwerp. Omdat er geen onderwerp in de zin staat, is het lastig om te weten hoe je de persoonsvorm moet schrijven.
Voor de gebiedende wijs geldt dus: de persoonsvorm schrijf je als de ik-vorm.
Voorbeeld gebiedende wijs
Word nu nog lid!
Wie word lid? Er is geen onderwerp.
We schrijven de persoonsvorm (worden) dus in de ik-vorm: word.
Zelf werken
Werk aan jouw keuzeopdracht.