Grondwoord, samenstelling en afleiding
Grondwoord, samenstelling en afleiding
Wat merk je aan deze woorden? schuld - stadsschuld - onschuldig
Grondwoord
Dit is de kortste vorm van een woord.
Voorbeelden
- oven
- pen
- trui
- schuld
Samenstelling
Een samenstelling krijg je wanneer je twee of meer grondwoorden samenvoegt.
Voorbeelden
- pennenzak (pen + zak)
- geletruidrager (geel + trui + drager)
- stadsschuld (stad + schuld)
Afleiding
Een afleiding bestaat uit een grondwoord met een voorvoegsel en/of achtervoegsel.
Voorbeelden
- smakelijk (smaak + lijk)
- prehistorie (pre + historie)
- onschuldig (on + schuld + ig)
Kruisspin
Grondwoord
Samenstelling
Afleiding
Toetsenbord
Grondwoord
Samenstelling
Afleiding
Giftig
Grondwoord
Samenstelling
Afleiding
Kabeljauw
Grondwoord
Samenstelling
Afleiding
bedenken
Grondwoord
Samenstelling
Afleiding
Samenstellingen en afleidingen
Samenstellingen én afleidingen schrijf je zoveel mogelijk aan elkaar.
voetbal
voetbalwedstrijd
voetbalwedstrijdanalist
voetbalwedstrijdanalistopleider
tuinmeubelkussenopberghoes
taalontwikkelingsonderzoeksteam
kinderopvangtoeslagaffaire
Welk woord is het kernwoord (belangrijkste woord) van de samenstelling?
De tussen-n
Tussen-n schrijf je bij samenstellingen als het eerste woord alleen een meervoud op -en heeft (pannenkoek, paardenstaart).
Géén tussen-n
4: Het eerste deel is geen zelfstandig nw (hogeschool, huilebalk)
1: Het eerste deel heeft geen meervoud (tarwebrood)
2: Het eerste deel heeft een meervoud op -s. (douchekop)
3: Het eerste deel heeft een meervoud op -n én -s (gedachtegang)
5: het eerste deel verwijst naar persoon/zaak waarvan er maar één is (maneschijn)
6: het eerste deel is versterkend (beresterk)
7: versteende combinaties die als een samenstelling opgebouwd lijken te zijn, maar eigenlijk een andere herkomst hebben(papegaai)
De tussen-s
Soms komt er een tussen-s, bijvoorbeeld bij 'stationschef', 'bedrijfsfeest' of 'arbeidsrecht'.
Bij een sisklank -> verander het tweede deel door een ander woord dat niet met een sisklank begint om te bepalen of je een tussen-s moet schrijven.
Verzin een samenstelling die bestaat uit twee zelfstandige naamwoorden (substantief= persoon, dier, ding, plaats)
Verzin een samenstelling waarvan het eerste deel uit een bijvoeglijk naamwoord (adjectief) bestaat.
Verzin een afleiding. (een woord met een voor- óf een achtervoegsel)
Verzin een samenstelling dat uit drie grondwoorden bestaat.