Burgers en stoommachines
Par. 8.5. De Sociale Kwestie
Burgers en stoommachines
Par. 8.5. De Sociale Kwestie
Wat is de Sociale Kwestie? (1)
Industrialisatie leidt tot urbanisatie.
Er ontstaat een grote klasse van fabrieksarbeiders.
Woon- en werkomstandigheden zijn erg slecht.
Sociale kwestie = vraagstuk rondom deze omstandigheden. Moet overheid wel/niet ingrijpen?
Let op: De weekinkomsten van een mannelijke arbeider
was ongeveer 900 cent (9 gulden)
Wat is de Sociale Kwestie? (2)
Er volgen maatschappelijke discussies over de sociale kwestie.
Lange tijd heerst overtuiging dat het probleem zichzelf wel zal oplossen
Liberalen (in veel landen de macht in handen, vanaf mid 19e eeuw): overheid moet niet ingrijpen
Socialisten willen wel dat overheid de positie van arbeiders verbetert.
Sociale wetgeving komt laat op gang.
Wie helpt de arbeiders? (1)
Sommige fabrikanten gaven de arbeiders wél wat extra's (soms ook uit eigen belang: een fittere arbeider werkt harder...)
Arbeiders gaan staken: dit werkt alleen als iedereen gaat staken, en dat was moeilijk vol te houden
Arbeiders gaan samenwerken in vakbonden.
Wie helpt de arbeiders? (2)
Nederland kent drie grote politieke groepen: socialisten (links), confessionelen (midden) en liberalen (rechts). Meer in par. 8.2.
Deze politieke groepen hebben allemaal een andere oplossing voor de Sociale Kwestie, maar ook allemaal eigen belangen
Liberalen
Nachtwakersstaat: overheid zorgt alleen voor orde en veiligheid
Economie helemaal vrij laten
Sociale wetten kosten teveel geld
Rechts in de politiek
Confessionelen
Confessie=geloof (Protestant/Rooms-katholiek)
Ongelijkheid omdat God het zo wil
Goede christenen helpen elkaar
Werkgevers en werknemers moeten er samen uitkomen
Socialisten
Overheid moet er alles aan doen om arbeiders te beschermen
Betere arbeidersomstandigheden (o.a. meer loon)
Om dit te bereiken: strijd voor algemeen kiesrecht (ook met stakingen en demonstraties)
Links in de politiek
Van liefdadigheid naar sociale wetten
Armenwet (1854)
'Kinderwetje van Van Houten' (1874)
Leerplichtwet (1900),
Woningwet (1901),
Ongevallenwet (1901)
Vóór de Woningwet...
...na de Woningwet
ZELFSTANDIGE VERWERKING
1. BEKIJK FILMPJES (12 EN/OF 13)
2. MAAK DE OPDRACHTEN
Lees boek p. 106-107. `Kenmerken van de sociale kwestie´. Noem 5 gevolgen van de IR voor de arbeiders
Heeft deze foto met de sociale kwestie te maken? Leg kort uit.
Heeft deze foto met de sociale kwestie te maken? Leg kort uit.
Welke mening over de sociale kwestie heeft de tekenaar? Leg uit met gebruik van 2 beeldelementen!
Wat is mening van de schrijver? Gebruik min. 2 beeldelementen.
Heeft deze foto met de sociale kwestie te maken? Leg kort uit.
Bij welke stroming hoort deze poster?
Confessionalisme
Liberalisme
Socialisme
Geen van alle
Bij welke stroming hoort deze poster?
Socialisme
Confessionalisme
Liberalisme
Geen van alle
Sociale Kwestie is:
Er is armoede
Armoede moet opgelost worden door geld geven
Nadenken over hoe armoede opgelost kan worden
Vakbonden komen op voor:
Werknemers
Werkgevers
Iedereen
Opdracht
Maak een spotprent of verkiezingsposter over een politiekmaatschappelijke stroming (8.2/8.3) een emancipatiebeweging (par. 8.4) of de sociale kwestie (par. 8.5)
Duidelijk moet zijn:
- Wat is het onderwerp?
- Wat is de boodschap van de tekening?
- Vanuit welk standpunt is de tekening gemaakt? (bijvoorbeeld socialistisch/feministisch/liberaal etc.)
- Welke beeldspraak zit er in? (Wie/wat kies je om iets uit te beelden)