Grammatica




Welkom v3a!

Pak je spullen: lesboek, schrift + etui


Donderdag 27/11 podcast inleveren!

  

1 / 51
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 3

In deze les zitten 51 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les




Welkom v3a!

Pak je spullen: lesboek, schrift + etui


Donderdag 27/11 podcast inleveren!

  

Grammatica zinsdelen

Je kent en herkent in een zin:

- persoonsvorm

- werkwoordelijk of naamwoordelijk gezegde

- onderwerp

- lijdend voorwerp

- meewerkend voorwerp

- bijwoordelijke bepaling



Grammatica zinsdelen

Je kent en herkent in een zin:

- persoonsvorm

- werkwoordelijk of naamwoordelijk gezegde

- onderwerp

- lijdend voorwerp

- meewerkend voorwerp

- bijwoordelijke bepaling

+ het onderscheid tussen hoofd- en bijzinnen





Het meisje pakte haar rode fiets.






De flof wufte zijn frimse fruim.





Kort & krachtig

Persoonsvorm = altijd een werkwoord. Zegt wat het onderwerp doet, geeft tijd en getal aan.

Werkwoordelijk gezegde = iemand doet iets. Alle werkwoorden in een zin.

Naamwoordelijk gezegde = iemand is iets. Werkwoord koppelt de eigenschap aan het onderwerp. 

Onderwerp = wie of wat doet iets? Meestal naast de persoonsvorm. 

Kan één of meer woorden zijn.

Lijdend voorwerp = wat of wie ondergaat iets? Begint nooit met een voorzetsel.  

Meewerkend voorwerp = aan wie of voor wie?

Iemand krijgt iets of er gebeurt iets voor hem/haar. 


Bijwoordelijke bepaling


= prullenbak


Zegt iets over de handeling in de zin.

Bijvoorbeeld: wanneer, waar, hoe, waarom of hoeveel iets gebeurt.

Even oefenen

Roelf en Ole hebben gezwommen. 


Roelf en Ole hebben gisteren gezwommen.


Roelf en Ole hebben gisteren urenlang gezwommen


Roelf en Ole hebben gisteren urenlang met veel plezier gezwommen in het buurtzwembad van buren. 


​



Even oefenen

Roelf en Ole hebben gisteren urenlang gezwommen in het buurtzwembad. 


​Pv:​

Wg/ng:​

Ow:​

Lv:​

Mv:​

Bwb:​








Even oefenen

Dit geweldige liedje is de zomerhit van het jaar. 


​

Pv:​

Wg/ng:​

Ow:​

Lv:​

Mv:​

Bwb:​

​









Schriftelijke overhoring

Grammatica zinsdelen

mét spiekkaart

= Woensdag 10/12


Oefen via Cambiumned, maak een spiekkaart én lees de theorie uit het handboek (vanaf p. 150)




Welkom v3a!

Pak je spullen: lesboek, schrift + etui


Morgen podcast inleveren!

10/ 12 so grammatica zinsdelen

  

Grammatica zinsdelen

Je kent en herkent in een zin:

- persoonsvorm

- werkwoordelijk of naamwoordelijk gezegde

- onderwerp

- lijdend voorwerp

- meewerkend voorwerp

- bijwoordelijke bepaling



Grammatica zinsdelen

Je kent en herkent in een zin:

- persoonsvorm

- werkwoordelijk of naamwoordelijk gezegde

- onderwerp

- lijdend voorwerp

- meewerkend voorwerp

- bijwoordelijke bepaling

+ het onderscheid tussen hoofd- en bijzinnen


Volgorde zinsontleding

Waar start je mee als je een zin gaat ontleden? Hoe pak je dat aan? 

Wat doe je daarna? 

Het gezegde

Alle werkwoorden in een zin (persoonsvorm en de andere werkwoorden):

  • De leerling zit.

  • De leerling zat.

  • De leerlingen zitten in de klas.

  • De leerling heeft in de klas gezeten.

  • De leerlingen zullen morgen in de klas zitten.

Werkwoordelijk gezegde

Een doen-betekenis

= alle werkwoorden in de zin!


Het werkwoordelijk gezegde zegt wat het onderwerp 'doet'.


Werkwoordelijk gezegde

  • Beschrijft een actie, een handeling.

  • Het werkwoord heeft zelf een betekenis (hoofdwerkwoord).

  • De overige werkwoorden zijn het werkwoordelijk deel.


  1. Tommie lacht.

  2. Oma breit een trui.

  3. Ivan geeft mij een cadeau.

Peuterzinnetjes

Mama lief                                                       Tante zingen

Oma breien                                                    Tommie lachen

Papa slapen                                                   Treintje tsjoektsjoek  

Popje stout                                                     Snoepje lekker

Auto rood                                                       Hondje blaffen

Snoepje lekker                                               Buiten nat

Naamwoordelijk gezegde

  • Beschrijft een eigenschap van het onderwerp.

  • De eigenschap is het naamwoordelijk deel.

  • Het werkwoord koppelt het onderwerp aan de eigenschap (koppelwerkwoord).

  1. Het snoepje is lekker.

  2. De auto lijkt rood.

  3. Het snoepje bleef lekker.

Naamwoordelijk gezegde

Een zijn-betekenis

Werkwoord koppelt een naamwoord (=eigenschap) aan het onderwerp.


Het naamwoordelijk gezegde zegt wat het onderwerp 'is'.

Schriftelijke overhoring

Grammatica zinsdelen

mét spiekkaart

= Woensdag 10/12


Oefen via Cambiumned, maak een spiekkaart én lees de theorie uit het handboek (vanaf p. 150)


- redekundig.nl





Welkom v3a!

Pak je spullen: lesboek, schrift + etui


10/ 12 so grammatica zinsdelen

  

Grammatica zinsdelen

Je kent en herkent in een zin:

- persoonsvorm

- werkwoordelijk of naamwoordelijk gezegde

- onderwerp

- lijdend voorwerp

- meewerkend voorwerp

- bijwoordelijke bepaling



Grammatica zinsdelen

Je kent en herkent in een zin:

- persoonsvorm

- werkwoordelijk of naamwoordelijk gezegde

- onderwerp

- lijdend voorwerp

- meewerkend voorwerp

- bijwoordelijke bepaling

+ het onderscheid tussen hoofd- en bijzinnen


Welk zinsdeel ontbreekt hier? 

Werkwoordelijk gezegde

Een doen-betekenis

= alle werkwoorden in de zin!


Het werkwoordelijk gezegde zegt wat het onderwerp 'doet'.


Werkwoordelijk gezegde

  • Beschrijft een actie, een handeling.

  • Het werkwoord heeft zelf een betekenis (hoofdwerkwoord).

  • De overige werkwoorden zijn het werkwoordelijk deel.


  1. Tommie lacht.

  2. Oma breit een trui.

  3. Ivan geeft mij een cadeau.

Naamwoordelijk gezegde

Een zijn-betekenis

Werkwoord koppelt een naamwoord (=eigenschap) aan het onderwerp.


Het naamwoordelijk gezegde zegt wat het onderwerp 'is'.

Naamwoordelijk gezegde

  • Beschrijft een eigenschap van het onderwerp.

  • De eigenschap is het naamwoordelijk deel.

  • Het werkwoord koppelt het onderwerp aan de eigenschap (koppelwerkwoord).

  1. Het snoepje is lekker.

  2. De auto lijkt rood.

  3. Het snoepje bleef lekker.

Schriftelijke overhoring

Grammatica zinsdelen

mét spiekkaart

= Woensdag 10/12


Oefen via Cambiumned, redekundig.nl, maak een spiekkaart én lees de theorie uit het handboek (vanaf p. 150)



Even denken!

Wat valt je op?


Susan zet het raam open.


Susan zet het raam open, want ze heeft het warm.


- Hoe vinden we de persoonsvorm?

- Hoe worden de zinnen aan elkaar 'geplakt'?


Susan zet het raam open.


Susan zet het raam open, want ze heeft het warm.

Enkelvoudige zin

  • Zin met één persoonsvorm


Susan zet het raam open

Samengestelde zin

  • Zin met twee of meer persoonsvormen


Susan zet het raam open, want ze heeft het warm

Tip van Flip



Onderstreep de pv's en markeer de onderwerpen.


Bij een samengestelde zin zul je zien dat wanneer je één persoonsvorm van tijd verandert, de andere zal volgen. 


 Ik zwem in de zee en ik lig in een strandstoel.

-> Ik zwom gisteren in de zee en ik lag in een strandstoel.

Voegwoorden

  • Voegwoorden zijn een soort cement.

  • Je kunt met voegwoorden zinnen aan elkaar plakken.

en

maar

want

of

terwijl

omdat

hoewel

als

terwijl

zoals

voordat 

nadat

Enkelvoudige zin

  • In een enkelvoudige zin zit één persoonsvorm en één onderwerp. 

  • De enkelvoudige zin wordt ook wel de hoofdzin genoemd.

  • In een enkelvoudige zin staan persoonsvorm en onderwerp naast elkaar.


  1. De jongen (ow) fietst (pv) liever naar school.

  2. In de zomer eet (pv) mijn vader (ow) veel ijs.

  3. Morgen ben (pv) ik (ow) niet bij de voetbaltraining.










Samengestelde zin 

  • In een samengestelde zin zitten meerdere persoonsvormen en meerdere onderwerpen. 

  • De samengestelde zin kan uit twee hoofdzinnen bestaan.

  • Twee hoofdzinnen worden aan elkaar geplakt met: en, of, want, maar en dus.


Ik pak mijn boeken en (ik) ga naar school.

Hij blijft thuis, want hij is vanmorgen ziek geworden.









Hoofdzin of bijzin?

  • In een samengestelde zin zitten meerdere persoonsvormen en meerdere onderwerpen. 

  • De samengestelde zin kan ook uit een hoofdzin en een bijzin of meerdere bijzinnen bestaan.


  • In de bijzin staan PV en OW meestal niet naast elkaar.

  • In de bijzin past er tussen PV en OW een zinsdeel.









Hoofdzin of bijzin?

  • In de bijzin staan PV en OW meestal niet naast elkaar!

  • In de bijzin past er tussen PV en OW een zinsdeel.


  1. Omdat ik naar trainig moet, rij ik extra hard door. (BZ + HZ)

  2. Hij kijkt naar zijn zusje, terwijl zij een cake bakt. (HZ + BZ)


Een hoofdzin + een bijzin worden aan elkaar geplakt met:

                          omdat, terwijl, zodat, doordat, maar, dat etc.









Schriftelijke overhoring

Grammatica zinsdelen

mét spiekkaart

= Woensdag 10/12


Oefen via Cambiumned, redekundig.nl, maak een spiekkaart én lees de theorie uit het handboek (vanaf p. 150)






Welkom v3a!

Pak je spullen: lesboek, schrift + etui


10/ 12 so grammatica zinsdelen

  

Grammatica zinsdelen

Je kent en herkent in een zin:

- persoonsvorm

- werkwoordelijk of naamwoordelijk gezegde

- onderwerp

- lijdend voorwerp

- meewerkend voorwerp

- bijwoordelijke bepaling

+ het onderscheid tussen hoofd- en bijzinnen


Samengestelde zin

Samenstellen = losse delen samenvoegen tot één geheel.

Twee of meer zinnen worden één zin; er staan meerdere persoonsvormen in.


Kun je me uitleggen, wat je gedaan hebt? 

Vandaag schijnt de zon, maar morgen wordt het slecht weer. 

Enkelvoudige zin

In de zin staat één persoonsvorm.


Ik lees een spannend boek. 

Zij loopt elke ochtend naar school. 

Jip heeft een mooie tekening gemaakt. 

Samengestelde zinnen

In samengestelde zinnen kun je 2 hoofdzinnen of een hoofdzin + bijzin tegenkomen.​
​Hoofdzin = In de hoofdzin staan het onderwerp en de persoonsvorm altijd naast elkaar. Er kan onmogelijk een ander zinsdeel tussen worden gezet.​

De paarden draven naar het hek, omdat ze van de boer een lekkere wortel gaan krijgen.​

​

Bijzin = In de bijzin staan het onderwerp en de persoonsvorm vaak niet naast elkaar. Soms staan ze wel naast elkaar. Je kunt er dan wel nog een zinsdeel tussen zetten.​

Deze zonnebloemen kunnen wel 4 meter hoog worden, als ze voldoende zonlicht en ondersteuning krijgen.​

​

​








Nevenschikkende en 

onderschikkende zinnen

Er zijn drie opties:

1. hoofdzin-hoofdzin (=nevenschikkend)

Ik ga vanmiddag gamen, dus ik ga later mijn huiswerk maken.

2. hoofdzin-bijzin (=onderschikkend)

Ik vraag me af of zijn moeder altijd voor hem zijn broodjes smeert.

3. bijzin-hoofdzin (=onderschikkend)

Als je vanavond je huiswerk gaat doen, dan mag je nu naar je vrienden toe gaan.

Schriftelijke overhoring

Grammatica zinsdelen

mét spiekkaart

= Woensdag 10/12


Oefen via Cambiumned, redekundig.nl, maak een spiekkaart én lees de theorie uit het handboek (vanaf p. 150)