Les 6: Palliatieve en terminale zorg

Palliatieve en terminale zorg

Welkom!

1 / 43
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerpleging en verzorgingMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 43 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 30 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Palliatieve en terminale zorg

Welkom!

Deze slide heeft geen instructies

Palliatieve Zorg

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is palliatieve zorg?

Definitie WHO:


‘Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en verlichten van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere symptomen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard.’

Deze slide heeft geen instructies

Wat is palliatieve zorg? 

▪︎ Niet meer te genezen

▪︎ 4 fasen van palliatieve zorg

▪︎ Verschillend verloop


Deze slide heeft geen instructies

Palliatieve en terminale zorg

Stadia van palliatieve terminale zorg:

  1. Ziektegerichte palliatie

  2. Symptoomgerichte palliatie

  3. Palliatie in de stervensfase

  4. Nazorg


1. ziektegerichte palliatie: ziekte wordt nog behandeld zonder dat genezing mogelijk is

2. Symptoomgerichte palliatie: verlichten en onder controle houden van symptomen

3. Stervensfase: kwaliteit van sterven

4. Nazorg voor naasten


DA en huisarts zorgen ervoor dat een patiënt gemarkeerd wordt als zijnde palliatief/terminaal. Bij triage kan er dan gelijk worden verwezen naar betreffende arts



Deze slide heeft geen instructies

4 fasen in de palliatieve zorg


1 ziektegericht:

 de ziekte wordt behandeld zonder dat genezing mogelijk is

2. symptoomgerichte palliatie

De focus ligt op het verlichten en onder controle houden van de symptomen. De ziekte schrijdt voort, de cliënt zal verzwakken en minder mobiel worden. De symptomen verergeren en in deze fase worden beslissingen genomen rondom het levenseinde.

3. palliatie in de stervensfase: hier verschuift de aandacht van kwaliteit van leven naar kwaliteit van sterven

4. de nazorg. Dit wordt ook gezien als onderdeel van de palliatieve zorg. Soms hebben naasten behoefte aan ondersteuning tijdens de rouwarbeid

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Markering van de palliatieve fase


Deze slide heeft geen instructies

De vier dimensies van palliatieve zorg


- fysiek domein

- psychisch domein

- sociaal domein

- spiritueel domein

Deze slide heeft geen instructies



Deze slide heeft geen instructies



Deze slide heeft geen instructies

Palliatief en terminaal. Is er een verschil? Zo ja, wat is het verschil?

Deze slide heeft geen instructies

Palliatie (Voor het overlijden)

  • Ziektegerichte palliatie

  • Symptoomgerichte palliatie

    Doelen:

  1. Verlichting en controle

  2. Kwaliteit van leven

  3. Voorkomen klachten verergeren

  4. Beslissingen

Deze slide heeft geen instructies

Palliatie (stervensfase)

Terminale zorg
Doelen:

  • Kwaliteit van sterven

  • Fase duurt een aantal dagen 

  • Symptoommanagement

  • Waardig sterven

Deze slide heeft geen instructies

Nazorg

  • Zorg voor het lichaam (wassen, omkleden)

  • Coördineren van zorg (arts laten komen voor schouwen, contact familie etc.)

  • Nazorg voor naasten = Palliatieve zorg

  • Ondersteuning (bv. gesprekken) nabestaanden

Deze slide heeft geen instructies

Beeldvorming overlijden


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

 De vijf fasen van rouw: 

model van psychiater Elisabeth Kübler-Ross


1) Ontkenning en shock

2) Boosheid en woede

3) Marchanderen, onderhandelen

4)  Verdriet, somberheid of depressie

5) Acceptatie en aanvaarding


Deze slide heeft geen instructies

Rouwtaken model William Worden


Taak 1. De realiteit van het verlies inzien en laten doordringen.

Taak 2. De pijn en het verdriet doorleven.

Taak 3. Het leven aanpassen.

Taak 4. Het verlies een plek geven en het leven opnieuw oppakken.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat kan de VPK doen in de fasen van rouw?

Deze slide heeft geen instructies

Palliatieve zorg verlenen

1) Ontkenning en shock

VPK:  er te zijn voor de zorgvrager; ondersteunen in zijn dagelijkse bezigheden .

2) Boosheid en woede

VPK: rustige, respectvolle benadering. Bevestig hem in zijn recht om boos te zijn.

3) Marchanderen, onderhandelen

VPK: goed luisteren, authentiek en eerlijk zijn. Geen valse hoop geven.

4)  Verdriet, somberheid of depressie

VPK: niet aan zijn lot over laten ondanks dat hij hier zelf om vraagt. 

5) Acceptatie en aanvaarding

VPK: ondersteunen en te begeleiden. Eerlijkheid, luisteren en openheid.

Deze slide heeft geen instructies

Symptomen in de palliatieve fase


Deze slide heeft geen instructies

Hoeveel klachten of symptomen heeft een cliënt in de palliatieve fase vaak tegelijkertijd?

A

3

B

4

C

5

D

6

Deze slide heeft geen instructies

De surprise question is?

A

Een vraag stellen aan een cliënt die heel schokkend is

B

De vraag of het de zorgverlener zou verbazen of de cliënt binnen 6 maanden komt te overlijden

C

De vraag of het de zorgverlener zou verbazen of de cliënt binnen 12 maanden komt te overlijden

D

De vraag of de cliënt zich in de stervensfase bevindt en de palliatieve fase voorbij is.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Advanced Care Planning/ Pro-actieve Zorgplanning: 

Wat is belangrijk om besproken te hebben in de palliatieve fase?

  • individuele levensdoelen en doelen van zorg;

  • levensbeschouwing en culturele achtergrond;

  • mogelijkheden van palliatieve zorg;

  • (niet)-behandelafspraken;

  • ziekenhuisopnames / ic-opnames;

  • plaats van zorg en sterven;

  • crisissituaties (acute verstikking, refractaire symptomen);

  • wilsverklaring;

  • wettelijke vertegenwoordiging in de situatie van (acute) verslechtering en wilsonbekwaamheid;

  • levenseindebeslissingen (vochttoediening, voeding, antibiotica, reanimatie, morfine voor symptoomverlichting, dialyse, palliatieve sedatie, euthanasie, weefseldonatie, bewust stoppen met eten en drinken);

  • draaglast en draagkracht naasten en mantelzorgers;

  • wensen met betrekking tot de uitvaart;

  • nazorg.

Deze slide heeft geen instructies

Zorg in de stervensfase

  • Lichamelijke signalen

  • Multidisciplinaire Zorg

  • Stervensbegeleiding cliënt en naasten

  • Palliatieve sedatie

  • Zorg voor de zorgverlener

Deze slide heeft geen instructies

wat zijn signalen van een naderende dood?

Deze slide heeft geen instructies

Stervensfase - lichamelijk

Signalen van de naderende dood (bron: pallialine)

- niet of nauwelijks meer eten en drinken

- ernstige vermoeidheid en verzwakking leidend tot volledige bedlegerigheid

- verminderde urineproductie

- snelle, zwakke pols

- koud aanvoelende, soms cyanotische extremiteiten, lijkvlekken

- spitse neus (de huid over neus en jukbeenderen verstrakt)

- verminderd bewustzijn, vaak tot volledig verlies bewustzijn enkele uren voor het overlijden

- toenemende desoriëntatie, soms met hallucinaties en terminale onrust (‘terminal restlessness' = terminaal delier)

- hoorbare, reutelende ademhaling

- onregelmatige ademhaling kort voor overlijden (Cheyne-Stokes-ademhaling)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat kan de VPK doen om lichamelijk lijden te verichten?

Deze slide heeft geen instructies

Continue sedatie versus euthanasie


Deze slide heeft geen instructies

Besluitvorming in de palliatieve fase


Deze slide heeft geen instructies

Palliatief Klinisch Redeneren

1. Breng de problematiek in kaart.

2. Vat de problematiek en het beleid samen.

3. Maak afspraken over de evaluatie van het beleid.

4. Stel het beleid zonodig bij en blijf evalueren. 

Deze slide heeft geen instructies

Open Learnbeat, casus 4.9.B.4


Deze slide heeft geen instructies

4.9.D.12


Deze slide heeft geen instructies

lb 4.10.B.9


Deze slide heeft geen instructies

Vragen?


Deze slide heeft geen instructies

Volgende week:

Nazorg

Rituelen bij verschillende culturen en religies

Deze slide heeft geen instructies