Begrijpend lezen klas 3kader

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Start | Wat gaan we leren?

UITLEG

Lesduur: circa 50 minuten per les, 3 lessen. Leerlingen herkennen onderwerp, hoofdgedachte, tekstdoel, tekstverbanden en verwijswoorden.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Startvraag (woordwolk): Wat maakt een tekst moeilijk?

SLIDE 1 / 17

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 17 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Start | Wat gaan we leren?

UITLEG

Lesduur: circa 50 minuten per les, 3 lessen. Leerlingen herkennen onderwerp, hoofdgedachte, tekstdoel, tekstverbanden en verwijswoorden.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Startvraag (woordwolk): Wat maakt een tekst moeilijk?

SLIDE 1 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 1 | Voorkennis activeren

UITLEG

Bekijk een titel, bron en twee tussenkopjes vóór het lezen. Dit heet het tekstgeraamte.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Open vraag: Wat kun je voorspellen bij de titel “Waarom slapen jongeren te weinig?”

SLIDE 2 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 1 | Vijf leesmanieren

UITLEG

Ontspannend = genieten. Zoekend = één antwoord vinden. Scannend = snel overzicht. Grondig = begrijpen. Kritisch = beoordelen.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Meerkeuze: Je zoekt een jaartal. A ontspannend / B zoekend / C kritisch. Antwoord B.

SLIDE 3 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 1 | Onderwerp versus hoofdgedachte

UITLEG

Onderwerp: waarover gaat de tekst (enkele woorden)? Hoofdgedachte: belangrijkste boodschap (hele zin).

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Sleep/klassificeer: “Sociale media” = onderwerp. “Veel schermtijd verstoort de slaap” = hoofdgedachte.

SLIDE 4 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 1 | Tekststructuur

UITLEG

Inleiding trekt aandacht; kern werkt uit; slot rondt af. Elke alinea heeft een functie.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Open vraag: Waarom kan een alinea beginnen met “bijvoorbeeld”? Antwoord: om een voorbeeld te geven.

SLIDE 5 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 1 | Exit-ticket

UITLEG

Schrijf één onderwerp en één passende hoofdgedachte bij een zelfgekozen thema.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Exit-ticket: Wat is het verschil tussen een onderwerp en een hoofdgedachte?

SLIDE 6 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 2 | Tekstdoelen

UITLEG

Informeren, instrueren, overtuigen, activeren, amuseren/ontroeren. Een tekst kan meerdere doelen hebben.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Quiz: “Meld je nu aan!” -> activeren. “Zo bak je pannenkoeken” -> instrueren.

SLIDE 7 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 2 | Feit, mening en argument

UITLEG

Feit = controleerbaar. Mening = wat iemand vindt. Argument = reden voor een mening.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Poll: “Deze film is geweldig.” Feit of mening? Antwoord: mening.

SLIDE 8 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 2 | Signaalwoorden (basis)

UITLEG

Opsomming: bovendien; tegenstelling: maar; conclusie: dus; voorbeeld: bijvoorbeeld; tijd: daarna.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Koppelopdracht: maak paren tussen woorden en verbanden.

SLIDE 9 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 2 | Signaalwoorden (verdieping)

UITLEG

Reden: want/omdat. Oorzaak-gevolg: doordat/waardoor. Doel-middel: om ... te. Voorwaarde: mits/tenzij.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Meerkeuze: “Door de regen werd het veld nat.” -> oorzaak-gevolg.

SLIDE 10 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 2 | Verwijswoorden

UITLEG

Verwijswoorden wijzen naar iets anders in de tekst. Lees terug en vervang het woord om je antwoord te controleren.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Open vraag: “Mila kocht een jas. Ze draagt die vaak.” Waarnaar verwijzen ze en die?

SLIDE 11 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 2 | Exit-ticket

UITLEG

Laat leerlingen één zin met een signaalwoord schrijven en het verband benoemen.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Exit-ticket: Geef zelf een voorbeeld van een tegenstelling.

SLIDE 12 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 3 | Grondig lezen

UITLEG

Vijf stappen: voorspellen, ophelderen, vragen stellen, samenvatten en terugkijken.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Rangschikvraag: zet de vijf strategieën in volgorde.

SLIDE 13 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 3 | Betrouwbare bronnen

UITLEG

Check wie, wanneer, waarom, bewijs en controle. Een verzorgde website kan toch onjuiste informatie bevatten.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Discussievraag: Is het eerste zoekresultaat altijd betrouwbaar? Waarom niet?

SLIDE 14 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 3 | Examenvraag aanpakken

UITLEG

Lees vraag; zoek sleutelwoorden; vind tekstplek; lees de context; controleer de kleine woorden zoals niet/altijd/alleen.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Klassikale denk-hardop-demonstratie bij de oefentekst uit de leerbundel.

SLIDE 15 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Les 3 | Eindquiz

UITLEG

Gebruik de 14 vragen in de leerlingbundel als toets of klassikale quiz.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

10 minuten individueel, 5 minuten nabespreken. Antwoorden staan achter in de bundel.

SLIDE 16 / 17

NEDERLANDS • BEGRIJPEND LEZEN • 13–14 JAAR

Afsluiting | Wat neem je mee?

UITLEG

Herhaal: onderwerp ≠ hoofdgedachte, doel ≠ functie, mening ≠ feit. Signaalwoorden en verwijzingen helpen je verbanden begrijpen.

KLASSIKALE / INTERACTIEVE OPDRACHT

Laat leerlingen één gouden leestip insturen.

SLIDE 17 / 17