Prometheus

• Latijn en Grieks
• Secundair onderwijs

Prometheus

- 8e eeuw v. Chr.

- leerdichten

Aanleiding van het conflict

OORZAAK:

Zeus heeft een wantrouwen tegen de mens.

De Titaan Prometheus staat aan hun kant.

Het verhaal gaat over LISTIGHEID en LOYAUTEIT

De aanleiding van het conflict was... een keuze.

Act 1: het vlees

Een pokerspel in een gouden tijd.

ontstaan van het offer

(= aitiologisch)

Οἱ γὰρ θεὸι τὰ τοῦ βιοῦ ἀπόρρητα ἔκρυψαν τοῖς ἀνθρώποις.

Welk woord herken je in ἔκρυψαν?

Οἱ γὰρ θεὸι τὰ τοῦ βιοῦ ἀπόρρητα ἔκρυψαν τοῖς ἀνθρώποις. Ῥᾳδίως ἂν ἀργάσαιντο ἱκανὰ καὶ ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ

      zouden ze kunnen produceren

Οἱ γὰρ θεὸι τὰ τοῦ βιοῦ ἀπόρρητα ἔκρυψαν τοῖς ἀνθρώποις. Ῥᾳδίως ἂν ἀργάσαιντο ἱκανὰ καὶ ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ

ὥστε πάντα ἔχειν εἰς ἔτοϛ.

ὥστε + inf: zodat ze zouden

Οἱ γὰρ θεὸι τὰ τοῦ βιοῦ ἀπόρρητα ἔκρυψαν τοῖς ἀνθρώποις. Ῥᾳδίως ἂν ἀργάσαιντο ἱκανὰ καὶ ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ

ὥστε πάντα ἔχειν εἰς ἔτοϛ.

Ἀλλὰ Ζεὺς ἔκρυψε τὴν τοῦ βιοῦ ἐπιστήμην ὀργιζόμενος 

Οἱ γὰρ θεὸι τὰ τοῦ βιοῦ ἀπόρρητα ἔκρυψαν τοῖς ἀνθρώποις. Ῥᾳδίως ἂν ἀργάσαιντο ἱκανὰ καὶ ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ

ὥστε πάντα ἔχειν εἰς ἔτοϛ.

Ἀλλὰ Ζεὺς ἔκρυψε τὴν τοῦ βιοῦ ἐπιστήμην ὀργιζόμενος 

ὅτι αὐτὸν ποτ᾿ ἐξηπάτησε Προμηθεὺς ἀγκυλόμητης.

Naar wie of wat verwijst αὐτὸν in de zin: Ἀλλὰ Ζεὺς ἔκρυψε τὴν τοῦ βιοῦ ἐπιστήμην ὀργιζόμενος
ὅτι αὐτὸν ποτ᾿ ἐξηπάτησε Προμηθεὺς ἀγκυλόμητης.

1. Ζεὺς
2. τοῦ βιοῦ
3. τὴν ἐπιστήμην
4. Προμηθεὺς

p. 72

Ζεὺς οὖν αἰσχρὰ κακὰ τοῖς ἀνθρώποις ἐνενόησε. 

In welke tijd staat ἐνενόησε?

1. praesens
2. imperfectum
3. aorist
4. euh …

Ζεὺς οὖν αἰσχρὰ κακὰ τοῖς ἀνθρώποις ἐνενόησε. 

Τούτους δὴ ἀπεστέρησε τοῦ πυρός. 

Naar wie of wat verwijst τούτους?

Ζεὺς οὖν αἰσχρὰ κακὰ τοῖς ἀνθρώποις ἐνενόησε. 

Τούτους δὴ ἀπεστέρησε τοῦ πυρός. 

Οἱ δ’ ἄνθρωποι, ἅτε πῦρ οὐκ ἔχοντες, μάλα ἠπόρουν

Waarom gebruikt de schrijver hier een imperfectum (ἠπόρουν)?

Ὁ οὖν Προμηθεὺς λάθρᾳ παρὰ θεῶν ὀλίγον πυρὸς ἔκλεψε

Ὁ οὖν Προμηθεὺς λάθρᾳ παρὰ θεῶν ὀλίγον πυρὸς ἔκλεψε

καὶ εἰς κοῖλον νάρθηκα ἔκρυψεν, 

Ὁ οὖν Προμηθεὺς λάθρᾳ παρὰ θεῶν ὀλίγον πυρὸς ἔκλεψε

καὶ εἰς κοῖλον νάρθηκα ἔκρυψεν, 

τοῦτον δὲ εἰς γῆν ἐκόμισεν. 

Ὁ οὖν Προμηθεὺς λάθρᾳ παρὰ θεῶν ὀλίγον πυρὸς ἔκλεψε

καὶ εἰς κοῖλον νάρθηκα ἔκρυψεν, 

τοῦτον δὲ εἰς γῆν ἐκόμισεν. 

Οἱ δ’ ἄνθρωποι ἡδέως τὸ διδόμενον ἐδέξαντο,

Kies de juiste determinering van διδόμενον

1. A. Ind impf 3 MV
2. A. Ind ao. 3 MV
3. P. Part. Pr. Nom o Enk
4. P. Part. Pr. Acc o Enk

Ὁ οὖν Προμηθεὺς λάθρᾳ παρὰ θεῶν ὀλίγον πυρὸς ἔκλεψε

καὶ εἰς κοῖλον νάρθηκα ἔκρυψεν, 

τοῦτον δὲ εἰς γῆν ἐκόμισεν. 

Οἱ δ’ ἄνθρωποι ἡδέως τὸ διδόμενον ἐδέξαντο,

καίπερ εὖ ἐπιστάμενοι 

Ὁ οὖν Προμηθεὺς λάθρᾳ παρὰ θεῶν ὀλίγον πυρὸς ἔκλεψε

καὶ εἰς κοῖλον νάρθηκα ἔκρυψεν, 

τοῦτον δὲ εἰς γῆν ἐκόμισεν. 

Οἱ δ’ ἄνθρωποι ἡδέως τὸ διδόμενον ἐδέξαντο,

καίπερ εὖ ἐπιστάμενοι 

ὅτι Προμηθεὺς τοῦτο παρὰ θεῶν ἔκλεψεν.

Act 2: het vuur

Maar opnieuw wordt de

afhankelijkheid van de mens

duidelijk

... alsook zijn kwetsbaarheid

Prometheus schenkt de

mens techniek

Ἐτιμώρησαν οὖν αὐτοὺς οἱ θεοὶ τόνδε τὸν τρόπον ·

Wie/wat is αὐτοὺς?

Ἐτιμώρησαν οὖν αὐτοὺς οἱ θεοὶ τόνδε τὸν τρόπον ·

ἐκέλευσαν τὸν Ἥφαιστον καλλίστην γυναῖκα ποιῆσαι,

Hoe determineren we ποιῆσαι?

1. D. ind impf 2 Enk
2. A. ind impf 2 Enk
3. D. ind pr. 2 Enk
4. A inf ao

Ἐτιμώρησαν οὖν αὐτοὺς οἱ θεοὶ τόνδε τὸν τρόπον ·

ἐκέλευσαν τὸν Ἥφαιστον καλλίστην γυναῖκα ποιῆσαι,

ταύτην δὲ πάντες τοῖς ἑαυτῶν δώροις ἐκόσμησαν 

Welk woord moeten we bij πάντες denken?

Ἐτιμώρησαν οὖν αὐτοὺς οἱ θεοὶ τόνδε τὸν τρόπον ·

ἐκέλευσαν τὸν Ἥφαιστον καλλίστην γυναῖκα ποιῆσαι,

ταύτην δὲ πάντες τοῖς ἑαυτῶν δώροις ἐκόσμησαν 

καὶΠανδώραν ἐκάλεσαν. 

Ἐτιμώρησαν οὖν αὐτοὺς οἱ θεοὶ τόνδε τὸν τρόπον ·

ἐκέλευσαν τὸν Ἥφαιστον καλλίστην γυναῖκα ποιῆσαι,

ταύτην δὲ πάντες τοῖς ἑαυτῶν δώροις ἐκόσμησαν 

καὶΠανδώραν ἐκάλεσαν. 

Ταύτην δὲ πρὸς τὸν Ἐπιμηθέα ἔπεμψαν, 

Ἐτιμώρησαν οὖν αὐτοὺς οἱ θεοὶ τόνδε τὸν τρόπον ·

ἐκέλευσαν τὸν Ἥφαιστον καλλίστην γυναῖκα ποιῆσαι,

ταύτην δὲ πάντες τοῖς ἑαυτῶν δώροις ἐκόσμησαν 

καὶΠανδώραν ἐκάλεσαν. 

Ταύτην δὲ πρὸς τὸν Ἐπιμηθέα ἔπεμψαν, 

τίμιον πίθον φέρουσαν, 

Hoe determineren we φέρουσαν

1. A. part pr Acc vr. Enk
2. A. ind ao 3 Mv
3. A. ind impf 3 Mv

Ἐτιμώρησαν οὖν αὐτοὺς οἱ θεοὶ τόνδε τὸν τρόπον ·

ἐκέλευσαν τὸν Ἥφαιστον καλλίστην γυναῖκα ποιῆσαι,

ταύτην δὲ πάντες τοῖς ἑαυτῶν δώροις ἐκόσμησαν 

καὶΠανδώραν ἐκάλεσαν. 

Ταύτην δὲ πρὸς τὸν Ἐπιμηθέα ἔπεμψαν, 

τίμιον πίθον φέρουσαν, 

ἐν ᾧ πάντα τὰ κακὰ καὶτὸν θάνατον κατέκλεισαν.

Act 3: de sterfelijkheid

Ἐπιμηθεὺς οὒν, ἅτε ἄφρων ὤν, 

Ἐπιμηθεὺς οὒν, ἅτε ἄφρων ὤν, 

ἡδέως αὐτήν ἐδέξατο καὶ ἐγάμησεν, 

Ἐπιμηθεὺς οὒν, ἅτε ἄφρων ὤν, 

ἡδέως αὐτήν ἐδέξατο καὶἐγάμησεν, 

εἰ καὶ πολλάκις αὐτόν παρῄνεσεν ὁ ἀδελφὸς

Welke stijlfiguur siert deze zin?
εἰ καὶ πολλάκις αὐτόν παρῄνεσεν ὁ ἀδελφὸς

Ἐπιμηθεὺς οὒν, ἅτε ἄφρων ὤν, 

ἡδέως αὐτήν ἐδέξατο καὶἐγάμησεν, 

εἰ καὶ πολλάκις αὐτόν παρῄνεσεν ὁ ἀδελφὸς

μήποτε παρὰ Διὸς Ὀλυμπίου μηδὲν δῶρον δέξασθαι. 

Ἐπιμηθεὺς οὒν, ἅτε ἄφρων ὤν, 

ἡδέως αὐτήν ἐδέξατο καὶ ἐγάμησεν, 

εἰ καὶ πολλάκις αὐτόν παρῄνεσεν ὁ ἀδελφὸς

μήποτε παρὰ Διὸς Ὀλυμπίου μηδὲν δῶρον δέξασθαι. 

Ἡ δὲ γυνὴ τὸν πίθον ἀνέῳξε 

Ἐπιμηθεὺς οὒν, ἅτε ἄφρων ὤν, 

ἡδέως αὐτήν ἐδέξατο καὶ ἐγάμησεν, 

εἰ καὶ πολλάκις αὐτόν παρῄνεσεν ὁ ἀδελφὸς

μήποτε παρὰ Διὸς Ὀλυμπίου μηδὲν δῶρον δέξασθαι. 

Ἡ δὲ γυνὴ τὸν πίθον ἀνέῳξε 

καὶ εὐθὺς τὰ κακὰ καὶ ὁ θάνατος τὴν γῆν ἐπλήρωσαν.

Na de mensheid krijgt ook Prometheus zijn straf

Αὐτὸν δὲ τὸν Προμηθέα Ζεὺς ἐτιμωρήσατο τόνδε τὸν τρόπον · 

Na de mensheid krijgt ook Prometheus zijn straf

Αὐτὸν δὲ τὸν Προμηθέα Ζεὺς ἐτιμωρήσατο τόνδε τὸν τρόπον · 

ἐκέλευσε γὰρ τὸν Ἥφαιστον τὸν Προμηθέα 

Na de mensheid krijgt ook Prometheus zijn straf

Αὐτὸν δὲ τὸν Προμηθέα Ζεὺς ἐτιμωρήσατο τόνδε τὸν τρόπον · 

ἐκέλευσε γὰρ τὸν Ἥφαιστον τὸν Προμηθέα 

εἰς τὰ τοῦ Καυκάσου ὄρη κομίσαι, 

Na de mensheid krijgt ook Prometheus zijn straf

Αὐτὸν δὲ τὸν Προμηθέα Ζεὺς ἐτιμωρήσατο τόνδε τὸν τρόπον · 

ἐκέλευσε γὰρ τὸν Ἥφαιστον τὸν Προμηθέα 

εἰς τὰτοῦ Καυκάσου ὄρη κομίσαι, 

ἐκεῖ δὲ σιδηροῖς δεσμοῖς πέτρᾳ τινὶ προσδῆσαι. 

Na de mensheid krijgt ook Prometheus zijn straf

Αὐτὸν δὲ τὸν Προμηθέα Ζεὺς ἐτιμωρήσατο τόνδε τὸν τρόπον · 

ἐκέλευσε γὰρ τὸν Ἥφαιστον τὸν Προμηθέα 

εἰς τὰτοῦ Καυκάσου ὄρη κομίσαι, 

ἐκεῖ δὲ σιδηροῖς δεσμοῖς πέτρᾳ τινὶ προσδῆσαι. 

Ὁ οὖν Ἥφαιστος αὐτὸν ἐκεῖ ἐκόμισε καὶ προσέδησεν. 

Ἀετὸν δὲ καὶ ὁ Ζεὺς ἐπ’ αὐτὸν ἔπεμψεν, 

Naar wie of wat verwijst het woord αὐτὸν?

Ἀετὸν δὲ καὶ ὁ Ζεὺς ἐπ’ αὐτὸν ἔπεμψεν, 

ἐκέλευσε δὲ τοῦτον καθ’ ἡμέραν τὸ τοῦ Προμηθέως ἧπαρ ἐκκολάπτειν. 

Ἀετὸν δὲ καὶ ὁ Ζεὺς ἐπ’ αὐτὸν ἔπεμψεν, 

ἐκέλευσε δὲ τοῦτον καθ’ ἡμέραν τὸ τοῦ Προμηθέως ἧπαρ ἐκκολάπτειν. 

Τὸ δὲ ἧπαρ καθ’ ἡμέραν ἐκκολαπτόμενον, 

Ἀετὸν δὲ καὶ ὁ Ζεὺς ἐπ’ αὐτὸν ἔπεμψεν, 

ἐκέλευσε δὲ τοῦτον καθ’ ἡμέραν τὸ τοῦ Προμηθέως ἧπαρ ἐκκολάπτειν. Τὸ δὲἧπαρ καθ’ ἡμέραν ἐκκολαπτόμενον, 

νυκτὸς ἀεὶ αὖθις ηὐξάνετο. 

Het grondwoord van ηὐξάνετο is

1. εὔχεσθαι
2. οἰκεῖν
3. αὐξάνειν
4. ᾔκειν

Ἀετὸν δὲ καὶ ὁ Ζεὺς ἐπ’ αὐτὸν ἔπεμψεν, 

ἐκέλευσε δὲ τοῦτον καθ’ ἡμέραν τὸ τοῦ Προμηθέως ἧπαρ ἐκκολάπτειν. Τὸ δὲἧπαρ καθ’ ἡμέραν ἐκκολαπτόμενον, 

νυκτὸς ἀεὶ αὖθις ηὐξάνετο. 

Μετὰ δὲ χίλια ἔτη ὁ Ἡρακλῆς τὸν ἀετὸν ἐτόξευσε

Ἀετὸν δὲ καὶ ὁ Ζεὺς ἐπ’ αὐτὸν ἔπεμψεν, 

ἐκέλευσε δὲ τοῦτον καθ’ ἡμέραν τὸ τοῦ Προμηθέως ἧπαρ ἐκκολάπτειν. Τὸ δὲἧπαρ καθ’ ἡμέραν ἐκκολαπτόμενον, 

νυκτὸς ἀεὶ αὖθις ηὐξάνετο. 

Μετὰ δὲ χίλια ἔτη ὁ Ἡρακλῆς τὸν ἀετὸν ἐτόξευσε

καὶ τὸν Προμηθέα, ἐῶντος τοῦ Διός, τῶν δεσμῶν ἔλυσεν.

Het grondwoord van ἐῶντος is

1. εἶναι
2. ἐᾶν
3. ὠναὶ
4. ἰέναι