Hoofdstuk 4

• Economie
• Speciaal Onderwijs
• Leerroute 2

Hoofdstuk 4

Elektriciteit

4.1 Een stroomkring maken

Doel: 

- Je kunt uitleggen hoe je een gesloten stroomkring maakt.

- Je kunt het verschil tussen geleiders en isolatoren beschrijven

Een gesloten stroomkring

Stroomkring

Je kunt de beweging niet zien. Wat je wel kunt zien, is de uitwerking van die beweging.

- Als het buiten waait, zie je de windmolens draaien.

- Als je de stroomkring sluit, zie je een lampje aangaan.

Isoleren den geleidende stoffen

Je kunt een stroomkring op verschillende manieren verbinden.

Meestal gebruik je daar snoeren voor.

De elektrische stroom loopt door het koperdraad dat in zo'n snoer zit. Dat noem je geleiders.

Met een schakelaar kun je de stroom aan- en uitschakelen.

Isolatoren

Stoffen die een elektrische stroom niet of heel slecht doorlaten, heten isolatoren.

- Rubber,

- Glas, 

- En de meeste soorten plastic.

Stroom meten

Met een stroommeten kun je meten hoe 'sterk'  de elektrische stroom door de stroomkring.

4.2 Spanningsbronnen

- Je kunt beschrijven hoe je spanning meet

- Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen spanning en stroomsterkte.

4.2 Spanningsbron

(blz: 154 t/m 162)

Maken: opdracht 1 t/m 11

Spanning

Op een batterij of accu staat altijd vermeld welke spanning hij levert. (1.5 volt, 9 volt of 12 volt).

Je kan dat controleren met een spanningsmeter.

Wat is spanning?

Batterijen (1/2)

Batterijen en accu's leveren een gelijkblijvende spanning.

Als je een batterij gebruikt gebruikt, dan stroomt er steeds lading uit de batterij de stroomkring in. 

De spanning verandert daardoor niet. Dat komt doordat in een batterij voortdurend nieuwe lading vrij komt. (De spanning blijft even groot)

Een batterij is daarom een spanningsbron.

Batterijen (2/2)

Gewone batterijen kun je maar 1 gebruiken.

Herbruikbare batterijen kun je steeds opladen, waarna ze weer spanning kunnen leveren. 

De juiste spanning gebruiken

Vaak heb je meer dan 1 batterij nodig om aan de juiste spanning te komen. 

4.3 Schakelingen

- Je kunt 12 symbolen voor onderdelen in schakelschema's herkennen en tekenen.

- Je kunt uitleggen waarom elektrische apparaten bijna altijd parallel geschakeld worden

4.3 Schakelingen

(blz: 157 t/m 164)

Maken: opdracht 1 t/m 12

Schakelingen tekenen

Een schakeling kun je het best uitleggen met een tekening.

Daarvoor zijn speciale symbolen.

Serieschakelingen

Een serieschakelingen heeft geen vertakkingen.

Open en gesloten stroomkring

Parallelschakelingen

In deze afbeelding zie je 3 stroom-

kringen.

Als er 1 lampje kapot is blijven de 

andere lampjes het doen.

(prikkabel)

4.4 Vermogen en energie

- Je kunt uitleggen wat het vermogen van een apparaat is.

- Je kunt het vermogen van een apparaat meten.

4.4 Vermogen en energie

(blz: 171 t/m 179)

Maken: opdracht 1 t/m 13

Het vermogen van een apparaat

Een laptop verbruikt in dezelfde tijd meer elektrische energie dan een tablet.

Je zegt dan dat een laptop vergeleken met een tablet een groter vermogen heeft.

Het vermogen wordt meestal aangegeven met watt (W) of kilowatt (kW)

Omrekenen

1 kW = 1000 W

1 W = 0,001 kW

Spanning en stroomsterkte

Het vermogen van een apparaat hangt af van 2 factoren.

1. De spanning waarop 

het apparaat werkt.

2. De stroomsterkte 

die door het apparaat loopt.

Vermogen berekenen

Op een website wordt reclame gemaakt voor een ledlamp. Deze zou een laag vermogen hebben.

Spanning: = 12 V

Stroomsterkte = 220 mA

Stroomsterkte 220 mA = 0.22 A

12 x 0.22 = 2,64 W