TEKENS EN SYMBOLEN
LESDOEL:
Je weet wat bedoelt wordt met tekens en symbolen
Je weet waarom en symbolen toepassen in een opdracht.
TEKENS EN SYMBOLEN
LESDOEL:
Je weet wat bedoelt wordt met tekens en symbolen
Je weet waarom en symbolen toepassen in een opdracht.
LESDOEL:
Je weet wat bedoelt wordt met tekens en symbolen
Je weet waarom en symbolen toepassen in een opdracht.
Symbool: wat is dat?
Symbool = iets met een diepere betekenis.
Deze slide heeft geen instructies
Op deze afbeelding zie je verschillende symbolen die horen bij grote wereldgodsdiensten en levensbeschouwingen. Een symbool is een teken dat meer betekent dan je op het eerste gezicht ziet. Het vertelt iets over wat mensen geloven en wat zij belangrijk vinden.
Veel religies gebruiken symbolen om hun geloof zichtbaar te maken. Zo zie je bijvoorbeeld het kruis, dat hoort bij het christendom. Voor christenen staat het kruis symbool voor het leven en de dood van Jezus en voor hoop en vergeving.
De menora en de davidsster zijn symbolen uit het jodendom. De menora is een kandelaar en herinnert aan de tempel in Jeruzalem. De davidsster is een belangrijk herkenningsteken voor joden wereldwijd.
De halve maan met ster is een symbool dat vaak wordt verbonden met de islam. Het wordt in veel islamitische landen gebruikt, bijvoorbeeld op vlaggen en moskeeën.
Het yin-yang symbool komt uit het taoïsme. Het laat zien dat tegenstellingen, zoals licht en donker of goed en kwaad, met elkaar in balans zijn en elkaar nodig hebben.
Ook zie je het dharmachakra, het wiel van de leer, uit het boeddhisme. Dit symbool staat voor het pad naar verlichting en wijsheid.
Andere symbolen, zoals het ohm-teken uit het hindoeïsme of de hand van ahimsa uit het jaïnisme, laten zien hoe belangrijk begrippen als innerlijke rust, geweldloosheid en spiritualiteit zijn in die religies.
Het is belangrijk om te begrijpen dat deze symbolen voor veel mensen een diepe betekenis hebben. Ze horen bij hun identiteit en geloof. Daarom gaan we hier respectvol mee om.
Welk symbool herken je al?
Welk symbool spreekt jou het meest aan? Waarom?
Denk je dat symbolen belangrijk zijn? Waarom wel of niet?
Op deze slide zien jullie drie vragen staan. Deze vragen helpen jullie om na te denken over symbolen en wat ze voor jou betekenen.
De eerste vraag is: Welk symbool herken je al?
Denk hierbij aan symbolen die je misschien al eerder hebt gezien, bijvoorbeeld op televisie, in boeken, op gebouwen of in je omgeving. Probeer ook te bedenken waar je dat symbool van kent.
De tweede vraag is: Welk symbool spreekt jou het meest aan? Waarom?
Hierbij gaat het om jouw persoonlijke mening. Misschien vind je een symbool mooi, interessant of herken je jezelf in de betekenis ervan. Er is geen goed of fout antwoord, het gaat erom dat je uitlegt waarom jij dat vindt.
De derde vraag is: Denk je dat symbolen belangrijk zijn? Waarom wel of niet?
Denk hierbij eens na over de rol van symbolen in de wereld. Helpen ze mensen om hun geloof of identiteit te laten zien? Of vind je ze juist minder belangrijk? Probeer je antwoord goed toe te lichten.
Jullie gaan deze vragen zo meteen invullen in het schema dat je ziet. Schrijf korte, duidelijke antwoorden op. We bespreken daarna een aantal antwoorden klassikaal.
Luister ook goed naar elkaar en toon respect voor verschillende meningen. Iedereen kan iets anders denken of voelen bij een symbool, en dat is juist interessant.
Tip voor uitvoering:
Laat leerlingen eerst individueel nadenken (2-3 min)
Daarna kort overleggen in tweetallen
Sluit af met klassikale terugkoppeling
Op deze afbeelding zie je voetballer Memphis Depay. Wat meteen opvalt, is de grote tattoo op zijn rug: een leeuw.
Tattoos zijn ook een vorm van symbolen. Net als religieuze symbolen kunnen ze iets zeggen over wie iemand is, wat iemand belangrijk vindt of wat iemand heeft meegemaakt. Mensen kiezen vaak bewust voor een bepaalde afbeelding, omdat die een persoonlijke betekenis heeft.
De leeuw die Memphis Depay op zijn rug heeft laten tatoeëren, staat symbool voor kracht, moed en doorzettingsvermogen. Voor hem heeft deze tattoo ook een persoonlijke betekenis. Het verwijst naar zijn jeugd en zijn weg naar succes. De leeuw kan gezien worden als een teken van zijn innerlijke kracht en zijn wil om te blijven vechten, ook als het moeilijk is.
Dit laat zien dat symbolen niet alleen in religies voorkomen, maar ook in het dagelijks leven. Mensen gebruiken symbolen om iets over zichzelf te laten zien zonder woorden.
Maori tattoos (Ta Moko)
Afkomstig uit Nieuw-Zeeland
Vertellen iets over iemands identiteit en afkomst
Elk patroon heeft een eigen betekenis
Geen versiering, maar een belangrijk onderdeel van de cultuur
Op deze afbeelding zie je een voorbeeld van een Maori tattoo, ook wel Ta Moko genoemd. Deze vorm van tatoeëren komt van de Maori, de oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland.
Voor de Maori zijn tattoos niet zomaar versiering. Ze hebben een diepe betekenis en vertellen iets over wie iemand is. In een Ta Moko kun je bijvoorbeeld zien uit welke familie iemand komt, welke positie iemand heeft in de groep en welke belangrijke gebeurtenissen iemand heeft meegemaakt.
De patronen die je ziet, zoals lijnen, spiralen en vormen, hebben allemaal een eigen betekenis. Geen enkele tattoo is precies hetzelfde. Het is dus eigenlijk een soort persoonlijk verhaal dat op het lichaam wordt gedragen.
Wat ook belangrijk is om te weten, is dat deze tattoos vaak op het gezicht worden gezet. Dat kan voor ons misschien opvallend zijn, maar binnen de Maori-cultuur is dit juist een teken van trots en identiteit.
Tegenwoordig laten ook mensen buiten de Maori-cultuur zich inspireren door deze stijl. Het is daarbij belangrijk om respectvol om te gaan met deze symbolen, omdat ze een diepe culturele en persoonlijke betekenis hebben.
Tattoos van zeelieden ⚓
Vertellen iets over ervaringen op zee.
Elke tattoo heeft een betekenis.
Bijvoorbeeld:
⚓ Anker = stabiliteit / terugkomen
🐦 Zwaluw = veilige reis
🚢 Schip = trots op het beroep.
Tattoos als ‘verhaal’ van je leven.
Op deze afbeelding zie je een zeeman met verschillende tattoos. Vroeger namen zeelieden vaak tattoos, maar niet alleen omdat ze die mooi vonden. Elke tattoo had een specifieke betekenis en vertelde iets over hun leven en ervaringen op zee.
Zeelieden waren vaak lang van huis en maakten gevaarlijke reizen. Tattoos waren voor hen een manier om hun verhalen vast te leggen op hun lichaam. Je kunt het zien als een soort dagboek in symbolen.
Zo staat een anker bijvoorbeeld voor hoop en stabiliteit. Het kon ook betekenen dat een zeeman veilig was teruggekeerd van een reis. Een zwaluw was een teken van een goede en veilige reis, omdat deze vogel altijd zijn weg terug naar huis vindt.
Sommige tattoos lieten zien waar iemand was geweest of wat hij had meegemaakt. Bijvoorbeeld een schip als teken van trots op het beroep, of bepaalde symbolen die verbonden waren aan oceanen die iemand had overgestoken.
Deze tattoos hadden dus een duidelijke functie: ze vertelden een verhaal en gaven betekenis aan ervaringen. Net als bij religieuze symbolen of Maori tattoos zie je dat beelden en tekens worden gebruikt om iets uit te drukken zonder woorden.
Dieren symbolen
In veel indiaanse culturen spelen dieren een belangrijke rol. Ze worden niet alleen gezien als gewone dieren, maar als spirituele gidsen of helpers. Dit betekent dat elk dier een bepaalde betekenis heeft en iets kan vertellen over wie jij bent of wat je nodig hebt in je leven.
De oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika, vaak “indianen” genoemd, leefden dicht bij de natuur. Ze geloofden dat alles in de natuur met elkaar verbonden is: mensen, dieren, planten en de aarde. Dieren werden daarom gezien als leraren. Door goed naar dieren te kijken, konden mensen belangrijke levenslessen leren.
Elk dier heeft zijn eigen eigenschappen en symboliek. Neem bijvoorbeeld de beer. De beer staat vaak voor kracht, moed en bescherming. Maar ook voor rust en naar binnen keren, omdat beren een winterslaap houden. Of denk aan de adelaar. Die vliegt hoog in de lucht en staat symbool voor overzicht, vrijheid en spirituele kracht.
Sommige dieren helpen je om beter te begrijpen hoe je met situaties om kunt gaan. De vos bijvoorbeeld staat bekend om slimheid en aanpassingsvermogen. Als de vos jouw symbool is, kan dat betekenen dat jij goed bent in het vinden van oplossingen.
In veel indiaanse tradities bestaat ook het idee van een ‘krachtdier’ of ‘totemdier’. Dit is een dier dat bij jou past en jou helpt in je leven. Het is geen huisdier, maar een symbool dat jou iets leert over jezelf. Soms heb je één krachtdier, soms meerdere, afhankelijk van de fase in je leven.
Het is belangrijk om te weten dat deze symbolen uit een andere cultuur komen. We gaan er daarom respectvol mee om. We gebruiken de symbolen om na te denken over onszelf en onze eigenschappen, niet om ze zomaar te kopiëren of te gebruiken zonder betekenis.
Vragen bij vorige slide
Welk dier past bij jou en waarom?
Welke eigenschappen van dat dier herken je in jezelf?
In welke situatie zou jij de kracht van dat dier kunnen gebruiken?
Op deze slide zien jullie een afbeelding die hoort bij het idee van krachtdieren, zoals die in sommige indiaanse culturen voorkomen. Dieren worden daar gezien als gidsen die iets kunnen vertellen over jouw karakter of over wat jij nodig hebt in je leven.
Jullie gaan nu zelf nadenken over welk dier bij jou past. Dat hoeft niet perfect te kloppen of “waar” te zijn – het gaat erom dat je nadenkt over jezelf en jouw eigenschappen.
De eerste vraag is: Welk dier past bij jou en waarom?
Denk aan een dier waarvan jij vindt dat het bij jouw persoonlijkheid past. Misschien omdat het sterk is, rustig, slim of juist zorgzaam.
De tweede vraag is: Welke eigenschappen van dat dier herken je in jezelf?
Hier ga je iets dieper nadenken. Welke kenmerken van dat dier zie je ook bij jezelf terug? Probeer dit zo concreet mogelijk te maken.
De derde vraag is: In welke situatie zou jij de kracht van dat dier kunnen gebruiken?
Iedereen komt wel eens in een lastige situatie. Denk bijvoorbeeld aan spanning voor een toets, een moeilijke keuze of een conflict. Welk dier zou jou dan kunnen helpen en waarom?
Schrijf je antwoorden kort op, maar zorg dat je ze kunt uitleggen. We gaan daarna een aantal antwoorden bespreken in de klas.
Het is belangrijk dat we naar elkaar luisteren en respect hebben voor elkaars antwoorden. Iedereen is anders, en juist dat maakt deze opdracht interessant.
Op deze afbeelding zie je zanger Mart Hoogkamer. Wat opvalt, zijn de vele tattoos op zijn lichaam. Net als bij de andere voorbeelden die we hebben gezien, vertellen ook deze tattoos iets over de persoon zelf.
Tattoos kunnen een manier zijn om je identiteit te laten zien. Dat betekent: wie je bent, wat je belangrijk vindt en wat jou heeft gevormd. Bij Mart Hoogkamer zie je verschillende soorten tattoos, zoals teksten, symbolen en afbeeldingen. Deze kunnen bijvoorbeeld te maken hebben met zijn muziek, zijn levenservaringen of belangrijke momenten uit zijn leven.
In tegenstelling tot bijvoorbeeld de Maori tattoos, die vooral cultureel bepaald zijn, zijn dit meer persoonlijke tattoos. Ze vertellen het verhaal van één persoon. Toch zie je overeenkomsten: ook hier worden beelden en symbolen gebruikt om iets uit te drukken zonder woorden.
Tegenwoordig zijn tattoos heel normaal geworden en zie je ze bij veel mensen, zoals artiesten, sporters en influencers. Voor sommigen zijn ze vooral mooi, voor anderen hebben ze een diepe betekenis.
Vragen voor de klas:
Denk je dat deze tattoos vooral een betekenis hebben of vooral voor de uitstraling zijn? Waarom?
Wat zeggen deze tattoos volgens jou over Mart Hoogkamer?
Zou jij zelf een tattoo nemen? Waarom wel of niet?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies