Terugblik werkwoorden
Terugblik werkwoorden
4 stamgroepen
a-stam
e-stam
i-stam
mk-stam
Sleep het werkwoord naar de juiste stamgroep
a-stam
e-stam
i-stam
mk-stam
vidēre
venire
rogare
credere
Stammen
a-stam (roga - re)
e-stam (vidē - re)
i-stam (veni - re)
mk-stam (cred - ĕ - re)
Sleep de werkwoordtijd naar de juiste plaats op de tijdlijn
Praesens
Imperfectum
Perfectum
Plusquamperfectum
Plusquam-perfectum
Perfectum
Imperfectum
Praesens
Praesens
Imperfectum
Het imperfectum kun je herkennen aan de letters:
Praesens en imperfectum
Wat waren ook alweer de persoonsuitgangen van het praesens? (Denk aan het liedje!)
Overzicht uitgangen
Overzicht uitgangen
Perfectum Plusquamperfectum
Welke vertaling hoort bij welke werkwoordtijd?
Perfectum
Plusquamperfectum
Ik had geroepen
Ik heb geroepen
Vertaling
Perfectum: 1. ik heb geroepen
Plusquam-: 1. ik had geroepen
perfectum
Plusquam-perfectum
Perfectum
Imperfectum
Praesens
Perfectum = perfectumstam + persoonsuitgangen van
het perfectum
Hoe herken je een perfectumstam?
Twee mogelijkheden:
1. regelmatig: praesensstam + v
(bij a-stam en i-stam) voorbeeld: vocav-
audiv-
2. onregelmatig: andere stam dan praesens. Deze moet je leren! (zie stamtijden in woordenlijst)
voorbeeld: aspicĕre--> aspex-
Persoonsuitgangen perfectum
ev
mv
1e
1e
2e
2e
3e
3e
i
istis
erunt
isti
imus
it
Overzicht uitgangen
Perfectum regelmatig
(perfectumstam + uitgang perf.)
Voorbeeld: voca - re
vocav - i
vocav - isti
vocav - it
vocav - imus
vocav - istis
vocav - erunt
Perfectum onregelmatig
(perfectumstam + uitgang perf.)
Voorbeeld: aspic-ĕ- re
aspex - i
aspex - isti
aspex - it
aspex - imus
aspex- istis
aspex - erunt
Perfectum = perfectumstam + persoonsuitgangen
perfectum
Plusquam- = perfectumstam + ? + persoonsuitgangen ?
perfectum
Perfectumstammen
vocav -
audiv -
aspex-
Aan welke letters kan je het plusquamperfectum herkennen?
Perfectum = perfectumstam + persoonsuitgangen
perfectum
Plusquam- = perfectumstam + era + persoonsuitgangen
perfectum
Het plusquamperfectum heeft dezelfde persoons-uitgangen als welke andere werkwoordtijd?
Futurum
Futurum exactum
Welke tijd is het futurum...?
tegenwoordige tijd
verleden tijd
toekomende tijd
Hoe vertaal je een futurum ook alweer?
Vertaal de volgende zin:
1. Copiae Romanorum litus Africae expugnabunt.
copiae = troepen
Romanus = romein
litus (onzijdig) = kust
expugnare = veroveren
Africa = afrka
Geef de vertaling van de zin
vorming van het futurum
Bij a- en -e stammen heb je een andere kenletter dan bij de i- en medeklinkerstammen.
a-stam
i-stam
mk-stam
e-stam
stam + b(i) + o, s, t, mus, tis, nt
stam + a/e + m, s, t, mus, tis, nt
‘Als je zal zijn gekomen, zal ik je een verhaal vertellen’
‘ik zal het doen, als je mij je belofte zal hebben gegeven’.
‘Als je zal zijn gekomen, zal ik je een verhaal vertellen’
‘ik zal het doen, als je mij je belofte zal hebben gegeven’.
Welke van de twee gebeurtenissen gebeurt eerder?
zal vertellen en zal het doen
zal zijn gekomen, zal hebben gegeven
Futurum Exactum
Een voltooid toekomende tijd.
Iets toekomstigs dat plaatsvindt voor iets anders in de toekomst.
Vorming futurum exactum (actief)
perfectumstam van een werkwoord + de volgende uitgangen:
-ero -eris -erit -erimus -eritis -erint
bv:
amav-ero
aspex-erimus
Welke van deze vier vormen is een futurum exactum ?
vocat
vocavisti
vocabis
vocaverint
Futurum exactum - vertaling
actieve vormen - 'ik zal hebben' + betekenis van het woord
vb. amavero - 'ik zal hebben bemind'
vb. aspexerimus - 'wij zullen hebben gekeken naar'
Welke van deze twee vormen vertaal je met 'ik zal hebben geroepen'?
vocavero
vocabo
Zelf oefenen met benoemen
Pak je formatieve SO erbij.
1. 'Hak' de werkwoorden van oefening 1 in stukjes door streepjes tussen (praesens/perfectum-)stam, (bindvocaal), kenletters en uitgang te zetten.
2. Benoem tijd, getal en persoon bij de vormen die je fout had.
bv. vocaveris --> vocav- eri - s
perf. stam- kenletter fut. ex.- 2e ev