Overtuigende taal in reclame en propaganda
Overtuigende taal in reclame en propaganda
Bij welke merken horen deze slogans?
Just do it!
Dat is het lekkere van ...
Taste the feeling
Steeds verrassend, altijd voordelig
The happiest place on earth
Geeft je vleugels
Nu is het aan jou!
In groepjes
Om beurt: voorwerp komen kiezen
5 minuten om een zo goed mogelijk slogan te bedenken
! overtuigend brengen !
Nabespreking
Wat deed je om het overtuigend te maken?
Herhaling tekstdoelen
1. Informatieve tekst
*Wil info geven
*Bv. Krantenartikel, gebruiksaanwijzing...
2. Persuasieve tekst
*Wil overtuigen
*Bv. een reclamefolder
3. Prescriptieve tekst
*Instructies geven/aanzetten tot actie
*Bv. Een stappenplan, gebruiksaanwijzing...
4. Opiniërende tekst
*Wil een mening meegeven
*Bv. Recensie, speech over bv. klimaatcrisis...
5. Argumentatieve tekst
*Wil mening uitgebreider duiden (met argumenten)
*Opiniestuk, pleidooi...
6. Narratieve tekst
*Wil verhaal vertellen
*Om te amuseren/te ontspannen
*Bv. Verhaal, mop...
Jantje gaat bij oma en opa logeren. Jantje zegt: Oma, ik moet pissen. Oma zegt: Bah wat een vies woord. Zeg maar: fluiten. Even later gaan ze slapen. Jantje krijgt een nachtmerrie en mag bij oma en opa in bed slapen. Jantje zegt: Opa, ik moet fluiten. Opa zegt: Jantje, je kunt toch niet zomaar midden in de nacht fluiten. Jantje zegt: Maar ik moet echt! Opa zegt: Ach, doe het dan maar heel zachtjes in mijn oor.
Opgelet: vaak meer dan één doel
*Recensie = opiniërend + informatief
*Politieke brochure = informatief + persuasief
Moeite met tekstdoelen?
*Maak oefening bij dit hoofdstuk op Scoodle!
*Teksttype + tekstsoort wordt ingeoefend
==> leerstof toetsen!
Opdracht 3, p. 91
*Kijken video
*Twee vragen beantwoorden
-Wat is (belangrijkste) tekstdoel?
-Wat valt je op aan taalgebruik?
Wat is het belangrijkste tekstdoel?
Narratief
Informatief
Persuasief
Opiniërend
Wat is het belangrijkste tekstdoel?
*Persuasief = Lidl wil potentiële klanten overtuigen om er boodschappen te doen
Wat valt je op aan het taalgebruik?
Wat valt je op aan het taalgebruik?
*Voice-over = Algemeen Nederlands
*Mensen aan tafel = tussentaal
Waarom kiezen reclamemakers hier bewust voor?
Waarom kiezen reclamemakers hier bewust voor?
*Narratieve gedeelte = herkenbaar, authentiek, realistisch... (TT)
*Persuasieve gedeelte = moet iedereen begrijpen (AN)
Opdracht 4, p. 92
*Let op het taalgebruik + waarom daarvoor gekozen?
Welke taalvariant wordt er gebruikt?
*Algemeen Nederlands
Waarom wordt er hier voor Algemeen Nederlands gekozen, denk je?
Waarom wordt er hier voor Algemeen Nederlands gekozen, denk je?
*Geen amusant/ontspannend thema; vaak nog taboe
=nood aan amuseren vervalt
*Doel = persuasief, maar wil ook informatief overkomen
Opdracht 5, p. 92
*Wat is tekstdoel?
*Welke taalvariant gebruikt?
*Welk effect willen makers bereiken?
Wat is het tekstdoel?
Argumentatief
Opiniërend
Informatief
Persuasief
Wat is het tekstdoel?
*Persuasief = wil ertoe aanzetten om te sporten en materiaal bij Decathlon te kopen
Welke taalvariant wordt gebruikt?
*Tussentaal = authentieke taal gedetineerden
Welk effect willen makers bereiken?
*Maatschappelijk engagement = gedetineerden terug doel in leven geven
*Hierdoor Decathlon in positief daglicht
*Inspelen op emoties kijker
Opdracht 6, p. 92-93
*3 fragmenten + vragen
-Welke taalvariant?+ motivatie
-Welk(e) tekstdoel(en)? + motivatie
Fragment 1: Artsen Zonder Grenzen
Taalvariant + motivatie
*Algemeen Nederlands
*Boodschap = té belangrijk, moet duidelijk genoeg zijn
Tekstdoel(en) + motivatie
*Persuasief: neem Artsen Zonder Grenzen op in je testament
(+informatief: je kan AZG opnemen in testament)
Fragment 2: Gamma
Taalvariant + motivatie
*Personages = tussentaal/dialect
-Realistisch taalgebruik bij mop/om aandacht te trekken
*Voice-over = AN
-Reclameboodschap moet duidelijk zijn
Tekstdoel(en) + motivatie
*Persuasief: kom bij Gamma winkelen.
(+informatief: je krijgt korting op verf)
Fragment 3: Optiek De Graeve
Taalvariant + motivatie
*Dialect
-Wordt op lokale radiozender uitgezonden
-Reclame voor lokale opticien = Aalsters publiek
==> daarom persuasieve stuk ook in dialect
Tekstdoel(en) + motivatie
*Persuasief: koop/laat je bril herstellen bij Optiek De Graeve
(+ informatief: adres + geleverde diensten)
Opdracht 7
-Schrappen
Opdracht 8, p. 95
-Wat valt er op aan het taalgebruik?
-Wat is het doelpubliek?
Wat valt er op aan het taalgebruik?
*rechts = kunstwerk René Magritte
-zegt "dit is geen pijp" (maar tekening van pijp)
*links = zinspeling
-zegt "dit is geen hamburger"
Wat is het doelpubliek?
*Vegetariërs/veganisten/flexitariërs....
Wat valt er op aan het taalgebruik?
*Hema = NL bedrijf met VL vestigingen
*Verschillend taalgebruik: spijkerbroek vs. jeans/pas vs. kaart
Wat is het doelpubliek?
*1ste advertentie = NL publiek
*2de advertentie = VL publiek
Opdracht 9
-Schrappen
! Blauwe kader p. 96 !
Sensibiliseringscampagnes
*moet de aandacht trekken, maar ook doen nadenken
*bewustmaken van bv. gevaren
2 campagnes
*Wat kan je vertellen over taalgebruik?
*Wat is het doelpubliek?
*Wat is het gewenste effect?
Campagne Vias: taalgebruik
*Tussentaal + woordspeling:
-'gene zever' = het is echt waar + 'zever' wordt voor speekseltest gebruikt
Campagne Vias: doelpubliek
*Mogelijk meer op jongeren gericht
-door tussentaal
-vatbaarder voor druggebruik?
Campagne Vias: gewenst effect
*Vias wil jongeren/bestuurders ertoe aanzetten om verantwoord te rijden.
Campagne AZ Damiaan: taalgebruik
*West-VL dialect + informatieve deel in AN
= code switching
Campagne AZ Damiaan: doelpubliek
*lokale campagne, dus vooral West-Vlamingen
Campagne AZ Damiaan: gewenst effect
*Door lokale dialect meer mensen aanspreken en overtuigen om zich te laten vaccineren
Welk tekstdoel heeft een reclameboodschap? En welke heeft de sensibiliseringscampagne?
Tekstdoel reclame vs. campagne
*Reclame = overtuigen product/merk
*Sensibiliseringscampagne = onderwerp bespreekbaar maken, erover praten en/of info geven
==> gebruik wel dezelfde technieken!
Propaganda
Een vorm van communicatie, waarbij door de belanghebbende partij wordt geprobeerd aanhangers voor haar gedachtegoed te winnen.
Door het bewust verspreiden van eenzijdige en/of verzonnen informatie, wordt geprobeerd de publieke opinie te bespelen.
Politiek van België
*Rangschik de partijen van extreemlinks naar extreemrechts
Extreemlinks
Links
Centrum
Rechts
Extreemrechts
Maak opdracht 12, p. 97
Neem een groen en rood voorwerp
-Groen bij positieve connotatie
-Rood voor negatieve connotatie
Waarom typisch voor taalgebruik politici?
*Willen bepaald gevoel bij publiek oproepen
*Willen gedachten sturen (=framing)
Bv. "belastingtsunami" = klinkt als iets gevaarlijks, dreigends...
Framing
Geen reclame, maar propaganda
*Reclame = mensen overtuigen om product te kopen
*Propaganda = mensen overtuigen van gedachtegoed
*Doel = dus hetzelfde: persuasief/activerend
*Hebben beide specifiek taalgebruik
! blauwe kader p. 98 !
Presentatie: propaganda
Groep 1:
• Bora, Flor, Dean, Kaat, Casper
• Toegewezen spreker = Vladimir Putin (Rusland)
Groep 2:
• Lars, Willem, Michelle, Ties, Floor
• Toegewezen spreker = Kim Jong-Un (Noord-Korea)
Groep 3:
• Sajjad, Stan, Fleur, Lore VR
• Toegewezen spreker = Donald Trump (Verenigde Staten)
Groep 4:
• Senna, Féline, Thibe, Lore VH
• Toegewezen spreker = Adolf Hitler (Nazi-Duitsland)
Propaganda Poetin
*Poetin als de ultieme, mannelijke leider
*Geen zwaktes
*Noemt oorlog met Oekraïne "speciale militaire operatie"
-Bewust geen "oorlog"
*Wil Oekraïne "denazificeren"
-Wil zo angst wekken
-Wil oorlog goedpraten
Propaganda Kim Jong-Un
*Lied uitgebracht
*Imago van sterke leider versterken
*Lijkt luchtig, maar dient als opvoeding
-Laten we zingen. Kim Jong-un, de grote leider. Laten we houden van Kim Jong-un, onze goede vader
https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/05/05/noord-koreaanse-leider-kim-jong-un-brengt-muziek-uit-een-hit-op/
Propaganda Trump
*Verloor verkiezingen van Biden
-Noemde de verkiezingen "rigged" en "a big lie"
-Zegt dat hijzelf gewonnen heeft
*Door uitspraken verwarring zaaien
-Alles wat hijzelf doet is "great"
-Gebruikt simpele taal om brede bevolking aan te spreken
*Niet zo genuanceerd zoals men in het Westen gewoon is
Propaganda Hitler
*Inspelen op samenhorigheidsgevoel
-Wij vs. hen (=de vijand)
*Joden demoniseren
-Zijn allemaal rijk
-Haat en jaloezie creëren