Overtuigende taal in reclame en propaganda

Overtuigende taal in reclame en propaganda


1 / 86
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsSecundair onderwijsTechnisch secundair onderwijsLeerjaar 5

In deze les zitten 86 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 100 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Overtuigende taal in reclame en propaganda


Bij welke merken horen deze slogans?


Just do it!


Dat is het lekkere van ...


Taste the feeling


Steeds verrassend, altijd voordelig


The happiest place on earth


Geeft je vleugels


Nu is het aan jou!

In groepjes

Om beurt: voorwerp komen kiezen

5 minuten om een zo goed mogelijk slogan te bedenken

! overtuigend brengen ! 

Nabespreking

Wat deed je om het overtuigend te maken?

Herhaling tekstdoelen


1. Informatieve tekst

*Wil info geven

*Bv. Krantenartikel, gebruiksaanwijzing...

2. Persuasieve tekst

*Wil overtuigen

*Bv. een reclamefolder

3. Prescriptieve tekst

*Instructies geven/aanzetten tot actie

*Bv. Een stappenplan, gebruiksaanwijzing...

4. Opiniërende tekst

*Wil een mening meegeven

*Bv. Recensie, speech over bv. klimaatcrisis...

5. Argumentatieve tekst

*Wil mening uitgebreider duiden (met argumenten)

*Opiniestuk, pleidooi...



6. Narratieve tekst

*Wil verhaal vertellen

*Om te amuseren/te ontspannen

*Bv. Verhaal, mop...


Jantje gaat bij oma en opa logeren. Jantje zegt: Oma, ik moet pissen. Oma zegt: Bah wat een vies woord. Zeg maar: fluiten. Even later gaan ze slapen. Jantje krijgt een nachtmerrie en mag bij oma en opa in bed slapen. Jantje zegt: Opa, ik moet fluiten. Opa zegt: Jantje, je kunt toch niet zomaar midden in de nacht fluiten. Jantje zegt: Maar ik moet echt! Opa zegt: Ach, doe het dan maar heel zachtjes in mijn oor.

Opgelet: vaak meer dan één doel


*Recensie = opiniërend + informatief

*Politieke brochure = informatief + persuasief

Moeite met tekstdoelen?

*Maak oefening bij dit hoofdstuk op Scoodle!

*Teksttype + tekstsoort wordt ingeoefend

==> leerstof toetsen!

Opdracht 3, p. 91

*Kijken video

*Twee vragen beantwoorden

-Wat is (belangrijkste) tekstdoel?

-Wat valt je op aan taalgebruik?

Wat is het belangrijkste tekstdoel?

A

Narratief

B

Informatief

C

Persuasief

D

Opiniërend

Wat is het belangrijkste tekstdoel?


*Persuasief = Lidl wil potentiële klanten overtuigen om er boodschappen te doen

Wat valt je op aan het taalgebruik?

Wat valt je op aan het taalgebruik?


*Voice-over = Algemeen Nederlands

*Mensen aan tafel = tussentaal

Waarom kiezen reclamemakers hier bewust voor?


Waarom kiezen reclamemakers hier bewust voor?


*Narratieve gedeelte = herkenbaar, authentiek, realistisch... (TT)

*Persuasieve gedeelte = moet iedereen begrijpen (AN)

Opdracht 4, p. 92

*Let op het taalgebruik + waarom daarvoor gekozen?

Welke taalvariant wordt er gebruikt?


*Algemeen Nederlands

Waarom wordt er hier voor Algemeen Nederlands gekozen, denk je?

Waarom wordt er hier voor Algemeen Nederlands gekozen, denk je?


*Geen amusant/ontspannend thema; vaak nog taboe

=nood aan amuseren vervalt

*Doel = persuasief, maar wil ook informatief overkomen

Opdracht 5, p. 92

*Wat is tekstdoel?

*Welke taalvariant gebruikt?

*Welk effect willen makers bereiken?

Wat is het tekstdoel?

A

Argumentatief

B

Opiniërend

C

Informatief

D

Persuasief

Wat is het tekstdoel?

*Persuasief = wil ertoe aanzetten om te sporten en materiaal bij Decathlon te kopen

Welke taalvariant wordt gebruikt?


*Tussentaal = authentieke taal gedetineerden

Welk effect willen makers bereiken?

*Maatschappelijk engagement = gedetineerden terug doel in leven geven

*Hierdoor Decathlon in positief daglicht

*Inspelen op emoties kijker

Opdracht 6, p. 92-93

*3 fragmenten + vragen

-Welke taalvariant?+ motivatie

-Welk(e) tekstdoel(en)? + motivatie

Fragment 1: Artsen Zonder Grenzen


Taalvariant + motivatie

*Algemeen Nederlands

*Boodschap = té belangrijk, moet duidelijk genoeg zijn

Tekstdoel(en) + motivatie

*Persuasief: neem Artsen Zonder Grenzen op in je testament

(+informatief: je kan AZG opnemen in testament)

Fragment 2: Gamma


Taalvariant + motivatie

*Personages = tussentaal/dialect

-Realistisch taalgebruik bij mop/om aandacht te trekken

*Voice-over = AN

-Reclameboodschap moet duidelijk zijn

Tekstdoel(en) + motivatie

*Persuasief: kom bij Gamma winkelen.

(+informatief: je krijgt korting op verf)

Fragment 3: Optiek De Graeve


Taalvariant + motivatie

*Dialect 

-Wordt op lokale radiozender uitgezonden

-Reclame voor lokale opticien = Aalsters publiek

==> daarom persuasieve stuk ook in dialect

Tekstdoel(en) + motivatie

*Persuasief: koop/laat je bril herstellen bij Optiek De Graeve

(+ informatief: adres + geleverde diensten)

Opdracht 7

-Schrappen

Opdracht 8, p. 95

-Wat valt er op aan het taalgebruik? 

-Wat is het doelpubliek? 



Wat valt er op aan het taalgebruik?

*rechts = kunstwerk René Magritte

-zegt "dit is geen pijp" (maar tekening van pijp)

*links = zinspeling

-zegt "dit is geen hamburger"

Wat is het doelpubliek?

*Vegetariërs/veganisten/flexitariërs....



Wat valt er op aan het taalgebruik?

*Hema = NL bedrijf met VL vestigingen 

*Verschillend taalgebruik: spijkerbroek vs. jeans/pas vs. kaart

Wat is het doelpubliek?

*1ste advertentie = NL publiek

*2de advertentie = VL publiek

Opdracht 9

-Schrappen

! Blauwe kader p. 96 ! 


Sensibiliseringscampagnes

*moet de aandacht trekken, maar ook doen nadenken

*bewustmaken van bv. gevaren

2 campagnes

*Wat kan je vertellen over taalgebruik?

*Wat is het doelpubliek?

*Wat is het gewenste effect?

Campagne Vias: taalgebruik

*Tussentaal + woordspeling:

-'gene zever' = het is echt waar + 'zever' wordt voor speekseltest gebruikt

Campagne Vias: doelpubliek

*Mogelijk meer op jongeren gericht

-door tussentaal

-vatbaarder voor druggebruik?

Campagne Vias: gewenst effect

*Vias wil jongeren/bestuurders ertoe aanzetten om verantwoord te rijden.

Campagne AZ Damiaan: taalgebruik

*West-VL dialect + informatieve deel in AN

= code switching

Campagne AZ Damiaan: doelpubliek

*lokale campagne, dus vooral West-Vlamingen

Campagne AZ Damiaan: gewenst effect

*Door lokale dialect meer mensen aanspreken en overtuigen om zich te laten vaccineren

Welk tekstdoel heeft een reclameboodschap? En welke heeft de sensibiliseringscampagne?

Tekstdoel reclame vs. campagne


*Reclame = overtuigen product/merk

*Sensibiliseringscampagne = onderwerp bespreekbaar maken, erover praten en/of info geven

==> gebruik wel dezelfde technieken!

Propaganda

Een vorm van communicatie, waarbij door de belanghebbende partij wordt geprobeerd aanhangers voor haar gedachtegoed te winnen.

   


Door het bewust verspreiden van eenzijdige en/of verzonnen informatie, wordt geprobeerd de publieke opinie te bespelen.


Politiek van België 

*Rangschik de partijen van extreemlinks naar extreemrechts

Extreemlinks

Links

Centrum

Rechts 

Extreemrechts






Maak opdracht 12, p. 97


Neem een groen en rood voorwerp

-Groen bij positieve connotatie

-Rood voor negatieve connotatie 

Waarom typisch voor taalgebruik politici?


*Willen bepaald gevoel bij publiek oproepen

*Willen gedachten sturen (=framing)

Bv. "belastingtsunami" = klinkt als iets gevaarlijks, dreigends...

Framing


Geen reclame, maar propaganda

*Reclame = mensen overtuigen om product te kopen

*Propaganda = mensen overtuigen van gedachtegoed

*Doel = dus hetzelfde: persuasief/activerend

*Hebben beide specifiek taalgebruik

! blauwe kader p. 98 ! 


Presentatie: propaganda

Groep 1:

• Bora, Flor, Dean, Kaat, Casper

• Toegewezen spreker = Vladimir Putin (Rusland)

Groep 2:

• Lars, Willem, Michelle, Ties, Floor

• Toegewezen spreker = Kim Jong-Un (Noord-Korea)

Groep 3:

• Sajjad, Stan, Fleur, Lore VR

• Toegewezen spreker = Donald Trump (Verenigde Staten)

Groep 4:

• Senna, Féline, Thibe, Lore VH

• Toegewezen spreker = Adolf Hitler (Nazi-Duitsland)


Propaganda Poetin

*Poetin als de ultieme, mannelijke leider

*Geen zwaktes

*Noemt oorlog met Oekraïne "speciale militaire operatie"

-Bewust geen "oorlog"

*Wil Oekraïne "denazificeren"

-Wil zo angst wekken

-Wil oorlog goedpraten

Propaganda Kim Jong-Un

*Lied uitgebracht

*Imago van sterke leider versterken

*Lijkt luchtig, maar dient als opvoeding

-Laten we zingen. Kim Jong-un, de grote leider. Laten we houden van Kim Jong-un, onze goede vader

https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/05/05/noord-koreaanse-leider-kim-jong-un-brengt-muziek-uit-een-hit-op/

Propaganda Trump

*Verloor verkiezingen van Biden

-Noemde de verkiezingen "rigged" en "a big lie"

-Zegt dat hijzelf gewonnen heeft

*Door uitspraken verwarring zaaien

-Alles wat hijzelf doet is "great"

-Gebruikt simpele taal om brede bevolking aan te spreken

*Niet zo genuanceerd zoals men in het Westen gewoon is

Propaganda Hitler

*Inspelen op samenhorigheidsgevoel

-Wij vs. hen (=de vijand)

*Joden demoniseren

-Zijn allemaal rijk

-Haat en jaloezie creëren