Abiotische factoren
Biotische factoren
Een voedselketen is :
rij organismen die elkaar eten
een gezellige tafel met eten in een rij
een rij organismen waarin je ziet wie door wie wordt opgegeten
Wat betekent een pijl in een voedselketen?
Eet
Leeft samen met
Wordt gegeten door
Jaagt samen met
Je ziet hier een voedselketen. Is deze voedselketen juist weergegeven?
Ja
Nee
Wat zijn producenten?
Planten
Dieren
Schimmels
Bacteriën
Wat zijn consumenten?
Planten
Dieren
Schimmels
Bacteriën
Wat zijn reducenten?
Planten
Dieren
Schimmels
Bacteriën
Wat is de volgorde van de kringloop in de natuur.
Producenten- Reducenten- Consumenten
Producenten- Consumenten- Reducenten
Consumenten- Producenten- Reducenten
Reducenten= Consumenten- Producenten
leerdoelen vandaag
Aan het einde van de les:
- kan je uitleggen wat een biologisch evenwicht is.
- kan je uitleggen hoe soorten afhankelijk kunnen zijn van elkaar voor voedsel, een schuilplaats en voortplanting.
De niveaus van de ecologie, van klein naar groot:
1. individu
2. populatie
3. levensgemeenschap
4. ecosysteem
6.3 Samenleven
De populatiegrootte is het aantal organismen in een populatie.
De populatiegrootte hangt af van de invloeden uit de omgeving, dus van biotische en abiotische factoren.
6.3 Samenleven
Als er voldoende voedsel is en er maar weinig vijanden (roofdieren) zijn, kunnen de konijnen in een bos zich goed voortplanten.
De populatie konijnen wordt dan groter.
Maar de omstandigheden kunnen ook ongunstig zijn, bijvoorbeeld als er weinig te eten is. Er sterven dan meer individuen dan er geboren worden. Daardoor wordt een populatie kleiner.
6.3 Samenleven
biologisch evenwicht.
6.3 Samenleven
Elk organisme heeft relaties met soortgenoten.
Konijnen leven samen in een hol en krijgen samen jongen.
Of ze vechten met elkaar om voedsel.
Ook dat is een relatie.
6.3 Samenleven
Er zijn 2 soorten relaties met organisme:
- concurrentie (of competitie)
- samenwerking
6.3 Samenleven
Bij concurrentie vechten 2 organismen om hetzelfde.
Bijvoorbeeld om voedsel of een veilige plek om te slapen.
De winnaar krijgt het voedsel, of de slaapplek, of de partner.
6.3 Samenleven
Bij samenwerking werken organismen samen.
Bijvoorbeeld door samen in een hol te leven.
Of door samen jongen te krijgen.
6.3 Samenwerken
Dieren die in groepen leven, hebben vaak een rangorde.
6.3 Samenwerken
kans op gevechten verkleinen door een territorium.
Een territorium is een gebied waar één dier leeft, of een groep dieren van dezelfde soort.
Daardoor komen ze elkaar niet tegen en gaan ze ook niet vechten.
6.3 Samenwerken
De vogels vormen samen een paar om hun jongen groot te brengen.
Bij paarvorming werken een mannetje en een vrouwtje samen om zich voort te planten.
Zwanen, bijvoorbeeld, blijven hun hele leven bij elkaar.
symbiose
De alg doet aan fotosynthese.
Zo maakt hij voedsel voor de schimmel.
De schimmel zorgt voor water. Ook maakt hij een beschutte plek voor de alg.
Twee organismen van verschillende soorten leven zo langdurig samen.
Deze relatie heet symbiose.
6.3 Samenleven
Bij een korstmos hebben beide organismen voordeel van de symbiose. Maar dat is niet altijd zo.
Bij parasitisme heeft een van de twee nadeel.
Het organisme dat nadeel heeft, noem je de gastheer.
Het organisme dat voordeel heeft, is een parasiet.
Parasieten kunnen dieren, planten of schimmels zijn.
Aan de slag
Maken; Bladzijde 206-213
opdracht 1-9 (Opdracht 5 niet)